PATHOLOGIE
Een samenvatting van alle verkregen stof uit Martini en
Zelman
Hogeschool Zuyd
HBO-verpleegkunde
,Inhoud
Algehele malaise...................................................................................................................................... 9
Koorts .................................................................................................................................................. 9
Hartslag ............................................................................................................................................. 10
Pijn ..................................................................................................................................................... 10
Systema nervosum ................................................................................................................................ 11
Hersenen ........................................................................................................................................... 11
Bloedvoorziening hersenen............................................................................................................... 15
Neuronen/zenuwcellen: .................................................................................................................... 16
Kort samengevat: .............................................................................................................................. 22
Grote hersenen: .................................................................................................................................... 22
Kleine hersenen: ................................................................................................................................... 22
Hersenstam: .......................................................................................................................................... 22
Zintuigen ............................................................................................................................................ 24
Pathologie – Aandoeningen van het zenuwstelsel ............................................................................... 25
Algemene diagnostiek: ...................................................................................................................... 25
Trigalminusneuralgie / aangezichtspijn............................................................................................. 26
Ideopathische perifere aangezichtsverlamming (IPAF) – bellse parese ........................................... 26
Ischias ................................................................................................................................................ 27
Dementie ........................................................................................................................................... 29
- Ziekte van Alzheimer: ............................................................................................................ 29
- Vasculaire dementie .............................................................................................................. 30
- Lewy Body dementie ............................................................................................................. 30
- Ziekte van Pick (frontotemporale dementie ......................................................................... 30
Hogere cerebrale functies ................................................................................................................. 33
TIA = transient ischemic attack ............................................................................................................. 36
CVA = cerebrovasculair accident ........................................................................................................... 36
Tractus Circulatorius.............................................................................................................................. 47
De hartcyclus ..................................................................................................................................... 47
Hartdyamica ...................................................................................................................................... 48
Overzicht van de kleine en grote bloedsomloop .............................................................................. 49
Overzicht van de arteriën & venen in de grote en kleine bloedsomloop. ........................................ 50
Leverpoortadersysteem .................................................................................................................... 51
De functie van het hart in het cardiovasculaire stelsel ..................................................................... 52
Contractiele cellen & actiepotentiaal ............................................................................................ 58
Veroudering en wijziging in het bloed,de bloedvaten en het hart. .................................................. 61
1
, Autonome innervatie ........................................................................................................................ 62
Uitleg over de bloeddruk (RR) en de systolische en diastolische waarden....................................... 67
Drukverschillen in de grote bloedsomloop ........................................................................................ 72
Hormonen en regulering van het hart en bloedvaten ....................................................................... 74
Stollingsproces en hemostase: .......................................................................................................... 75
Proces atherosclerose / arteriosclerose ............................................................................................ 76
Hart en Bloedvaten ............................................................................................................................... 79
Bloed en bloedgroepen ..................................................................................................................... 79
Functie bloed: ....................................................................................................................................... 79
Pathologie – stollingsstoornissen .......................................................................................................... 82
Hemostase ......................................................................................................................................... 82
Tombocytopenie ............................................................................................................................... 83
Idiopathische trombocytopenische purpura (ITP) ............................................................................ 83
Vitamine K-deficiëntie (stollingsstoornis) ......................................................................................... 84
Hemofilie (stollingsstoornis ............................................................................................................... 85
Ziekte von Willebrand (stollingsstoornis ........................................................................................... 86
Diffuse intravasale stolling (DIS) = ..................................................................................................... 86
Trombose........................................................................................................................................... 87
Cardiovasculair risicomanagement (hart-en vaataandoeningen) ..................................................... 88
Cholestrol en andere vetten bij hart- en vaatziekten ....................................................................... 89
Arteriële aandoeningen..................................................................................................................... 90
Arteriosclerose .............................................................................................................................. 91
Atherosclerose =............................................................................................................................ 91
Perifeer arterieel vaatlijden .......................................................................................................... 91
Ziekte van Raynaud (vasospasme) ................................................................................................ 92
Aneurysma van de aorta ............................................................................................................... 93
Hypertensie ................................................................................................................................... 93
Veneuze aandoeningen ..................................................................................................................... 94
Spataderen (varices) ...................................................................................................................... 94
Chronische veneuze insufficiëntie (CVI) ........................................................................................ 95
Veneuze trombose ........................................................................................................................ 96
Stoornissen in de hartfunctie ............................................................................................................ 97
Myocardinfarct .............................................................................................................................. 98
Myocarditis .................................................................................................................................... 99
Cardiomyopathie ........................................................................................................................... 99
Endocarditis ................................................................................................................................. 100
2
, Acuut reuma ................................................................................................................................ 101
Klepstenose ................................................................................................................................. 102
Hartgeleidingsstoornissen ............................................................................................................... 102
Hartfalen (decompensatio cordis) = ................................................................................................ 103
Shock ............................................................................................................................................... 107
Tractus digestivus ................................................................................................................................ 107
Pancreas .......................................................................................................................................... 107
Hepar ............................................................................................................................................... 109
Galblaas ........................................................................................................................................... 111
De opbouw van het spijsverteringskanaal ..................................................................................... 114
Uitleg over de verschillende (accessoire) organen in het spijsverteringskanaal ............................ 116
Verwerken en opname van voedingsstoffen .................................................................................. 125
Dikke en dunne darm ...................................................................................................................... 127
Verschillen en overeenkomsten tussen de dunne en dikke darm .................................................. 132
Tractus digestivus - pathologie............................................................................................................ 133
Deficienties van de vitaminen: ........................................................................................................ 133
Diagnostisch onderzoek .................................................................................................................. 133
Colonoscopie ................................................................................................................................... 134
Diverticulose ................................................................................................................................ 136
Colon- of rectumcarcinoom ........................................................................................................ 136
Ileus →......................................................................................................................................... 136
Prikkelbare darmsyndroom (spastisch colon) ............................................................................. 137
Hemorroïden → aambeien ......................................................................................................... 137
Dysenterie ................................................................................................................................... 138
Chronische darmontstekingen .................................................................................................... 138
Aandoeningen van de mond ........................................................................................................... 141
Aandoeningen van de oesophagus ................................................................................................. 142
Aandoeningen van de maag ............................................................................................................ 144
- Helicobacter Pylorie ............................................................................................................ 145
Aandoeningen aan de lever (hepar ................................................................................................. 146
Aandoeningen in de galblaas .......................................................................................................... 147
Aandoeningen van de pancreas ...................................................................................................... 147
Aandoeningen van de darmen ........................................................................................................ 148
Spijsvertering - samengevat ............................................................................................................ 149
De huid ................................................................................................................................................ 152
De epidermis ( opperhud) bestaat uit lagen (strata) met verchillende functies ............................. 153
3
, Factoren van invloed op de huidskleur en pigmentatie van de epidermis en de doorbloeding van de
dermis .............................................................................................................................................. 154
Talg- en zweetklieren zijn exocriene klieren in de huid .................................................................. 158
Na een beschadiging herstelt de huid zich in verschillende fasen ................................................... 160
Effecten van veroudering op de huid ............................................................................................... 162
Pathologie huid ................................................................................................................................... 162
Dermatologie ................................................................................................................................... 162
Decubitus......................................................................................................................................... 163
Pathologie – eczeem ........................................................................................................................... 167
Allergisch contacteczeem (contactallergie) .................................................................................... 168
Constitutioneel eczeem (atopisch eczeem) .................................................................................... 169
Allergische rhinitis ........................................................................................................................... 170
HET BEENDERSTELSEL ......................................................................................................................... 171
De 5 primaire functies van het beenderstelsel zijn: ......................................................................... 171
Delen van het beenderstelsel: ......................................................................................................... 171
Soorten beenderen: ......................................................................................................................... 171
Kenmerken / opbouw van beenderen: ............................................................................................ 172
Cellen in het beenweefsel: ............................................................................................................... 174
Hermodellering ................................................................................................................................ 174
Vereisten voor een normale botgroei: ............................................................................................. 175
Calciumopslag in het skelet ............................................................................................................. 176
Osteopenie heeft en sterk effect op ouder worden beenweefsel ................................................... 176
Osteoporose .................................................................................................................................... 177
Soorten spieren: ................................................................................................................................. 177
Spierpeescomplex:.............................................................................................................................. 177
Richtingen locomotorius: ................................................................................................................ 178
Aandoeningen van het motorisch stelsel ............................................................................................ 179
Botziekten........................................................................................................................................ 180
Osteomyelitis ............................................................................................................................... 180
Bottuberculose ............................................................................................................................ 181
Osteoporose ................................................................................................................................ 181
Rachitis ........................................................................................................................................ 181
Osteomalacie ............................................................................................................................... 182
Ziekte van Paget (osteitis deformans) ......................................................................................... 182
Scoliose ........................................................................................................................................ 182
Kyfose .......................................................................................................................................... 183
4
, Lordose ........................................................................................................................................ 183
Botkanker .................................................................................................................................... 184
Fracturen ..................................................................................................................................... 184
Artritis .......................................................................................................................................... 185
Reumatoïde artritis (RA) .............................................................................................................. 186
Bacteriële artritis ......................................................................................................................... 187
Artrose ......................................................................................................................................... 187
Jichtartritis ................................................................................................................................... 188
Bursitis ......................................................................................................................................... 189
Discushernia (hernia nuclei pulposi) (HNP) = .............................................................................. 189
Farmacologie bij gewrichtsaandoeningen: ................................................................................. 190
MBZ ziekte van bechterew .......................................................................................................... 190
Infectie ........................................................................................................................................ 191
Erfelijke factor............................................................................................................................. 191
Erfelijke factor in bloed .............................................................................................................. 191
Lymfestelsel ......................................................................................................................................... 193
Immuniteit ....................................................................................................................................... 193
ONDERDELEN VAN HET LYMFESTELSEL........................................................................................... 195
Oedeem ............................................................................................................................................... 200
Het ademhalingsstelsel ....................................................................................................................... 202
De neus ............................................................................................................................................ 202
De farynx = keelholte ...................................................................................................................... 203
De larynx = het strottenhoofd ......................................................................................................... 204
De trachea =luchtpijp ...................................................................................................................... 205
De bronchiën ................................................................................................................................... 206
Bronchiolen ..................................................................................................................................... 206
Ductuli alveolares en de alveoli....................................................................................................... 207
De longen ........................................................................................................................................ 210
Regulatie van de ademhaling .......................................................................................................... 211
Pathologie - Ademhalingsstelsel ......................................................................................................... 216
Longembolie .................................................................................................................................... 217
COPD................................................................................................................................................ 218
COPD – Chronische Bronchitis ..................................................................................................... 221
COPD - Longemfyseem = ............................................................................................................. 222
Verkoudheid .................................................................................................................................... 223
Allergische rhinitis ........................................................................................................................... 224
5
, Sinusitis ............................................................................................................................................ 225
Tonsillitis = ....................................................................................................................................... 225
Laryngitis =....................................................................................................................................... 226
Slaapapneusyndroom ...................................................................................................................... 227
Longontsteking ................................................................................................................................ 229
Farmacologie ................................................................................................................................... 230
Astma............................................................................................................................................... 231
Taaislijmziekte (cystische fibrose) ................................................................................................... 233
Pleuritis ............................................................................................................................................ 234
Pneumothorax (klaplong ................................................................................................................. 235
Atelectase ........................................................................................................................................ 236
Ademhalingsstelsel (tractus respiratoris) - samengevat ..................................................................... 237
Het endocriene stelsel ......................................................................................................................... 239
De werkingsmechanismen van hormonen: ..................................................................................... 240
Afgifte en transport van hormonen: ............................................................................................... 242
Regulering van de hormonale activiteit: ......................................................................................... 242
De pancreas ..................................................................................................................................... 243
Hormonen en veroudering............................................................................................................... 245
Regulering van de hormonale activiteit .......................................................................................... 250
Hormonen en groei ......................................................................................................................... 251
Hormonen en stress ........................................................................................................................ 252
De schildklier (glandula thyroidea ................................................................................................... 253
De 4 bijschildklieren .................................................................................................................... 255
De bijnieren ..................................................................................................................................... 256
Corticosteroïden .......................................................................................................................... 257
Minrealcorticoïden ...................................................................................................................... 257
Aldosteron ................................................................................................................................... 257
Glucocorticoïden ......................................................................................................................... 257
Androgenen ................................................................................................................................. 258
Bijniermerg ...................................................................................................................................... 258
Diabetes Mellitus................................................................................................................................. 259
De cel ................................................................................................................................................... 267
Bouw en functie celorganen:.............................................................................................................. 267
Celkern/nucleus: ................................................................................................................................. 267
Celmembraan...................................................................................................................................... 268
Bij actief proces hoort: enzympomp en endocytose en exocytose ................................................... 268
6
,Weefsels .............................................................................................................................................. 269
Soorten dekweefsel: ........................................................................................................................... 270
Voorbeelden dekweefsel.................................................................................................................... 270
Immunologie ....................................................................................................................................... 270
Soorten lichaamsvreemde stoffen: ..................................................................................................... 270
Onderdelen immuunsysteem:............................................................................................................ 270
Actieve immunisatie: .......................................................................................................................... 272
Passieve immunisatie: ........................................................................................................................ 272
Pathologie - kanker.............................................................................................................................. 273
Urinaire stelsel..................................................................................................................................... 280
NIEREN ........................................................................................................................................... 281
Route van urine door de nefron: ..................................................................................................... 285
DE URETERS ..................................................................................................................................... 287
URETHRA ......................................................................................................................................... 288
DE BLAASREFLEX EN URINELOZING ................................................................................................. 289
Uitscheiding ..................................................................................................................................... 289
Urineweginfectie ................................................................................................................................. 290
Tractus genitalis................................................................................................................................... 297
Het mannelijke voortplantingsstelsel:............................................................................................. 297
Spermatogenese.......................................................................................................................... 300
Het vrouwelijke voortplantingsstelsel ............................................................................................. 303
Oogenese ..................................................................................................................................... 307
De ovariele cyclus ........................................................................................................................ 308
Menstuatiecylcus......................................................................................................................... 310
SOA’S ................................................................................................................................................... 313
Chlamydia ........................................................................................................................................ 313
Syfilis ................................................................................................................................................ 313
Gonorroe ......................................................................................................................................... 314
Hapatitis .......................................................................................................................................... 315
HIV ................................................................................................................................................... 315
Trichomonas .................................................................................................................................... 316
Herpes ............................................................................................................................................. 317
Schaamluis ....................................................................................................................................... 317
PID ................................................................................................................................................... 317
Zwangerschap...................................................................................................................................... 318
Ontwikkelingsfasen ......................................................................................................................... 318
7
, Eerste trimester .......................................................................................................................... 319
Tweede trimester ........................................................................................................................ 323
Derde trimester ........................................................................................................................... 324
Effecten van zwangerschap ............................................................................................................. 324
Hormonen tijdens de zwangerschap ............................................................................................... 325
Structurele en functionele veranderingen in de uterus .................................................................. 325
Erfelijkheid........................................................................................................................................... 326
Chromosomen ................................................................................................................................. 326
Allel .................................................................................................................................................. 326
Genotype ......................................................................................................................................... 326
Fenotype.......................................................................................................................................... 326
Chromosomale aandoeningen ............................................................................................................ 330
Trisomie ........................................................................................................................................... 330
Trisomie 13 (Patausyndroom) ..................................................................................................... 330
Trisomie 18 (Edwardssyndroom) → ............................................................................................ 330
Trisomie 21 (Downsyndroom) ..................................................................................................... 330
Spina Bifida ...................................................................................................................................... 331
Hydroceplaicu .............................................................................................................................. 331
Schisis .............................................................................................................................................. 331
8