Samenvatting H4 leren

PSYCHOLOGIE: H4 leren
1. Inleiding
 Bekendste vormen leren
 Klassieke conditionering bestudeerd door
 Instrumentale of operante conditionering behaviorisme of
gedragspsychologie
 Kritiek op behaviorisme
 Fundamentele beperking is de methodologische aard: onderzoek naar klassieke
en instrumentale conditionering is uitsluitend gebaseerd op dierenproeven 
dieren verschillen op een aantal vlakken fundamenteel met de mens
 Hersenen hebben andere structuur en functioneren anders
 Mens kan taal vergaren (mens kan geen taal verwerven via operant
conditionering volgens Chomsky)
 Leerprocessen gaan vaak op andere manieren = sociaal leren (Bandura)
 Leerprocessen bij dieren zijn vaak gecompliceerder dan behavioristen dachten
(Köhler en Tolman)
 Inzicht
 Latent leren
 Cognitieve schema
2. Klassieke conditionering
 =een procedure waarbij een neutrale stimulus gekoppeld wordt aan een stimulus
(ongeconditioneerde stimulus) die een reflexmatige respons (ongeconditioneerde
respons) uitlokt totdat enkel de neutrale stimulus (geconditioneerde stimulus) een
gelijkaardige respons (geconditioneerde repons) uitlokt (bv. bel en vleespoeder bij
hond). De associatie tussen de ongeconditioneerde en geconditioneerde stimulus
gebeurd door het continuheid in tijd en ruimte.
 Factoren die het beïnvloeden
 Intensiteit ongeconditioneerde stimulus  verhoogt de snelheid van het
leerproces en sterkte van geconditioneerde respons
 Het aantal keer dat de koppeling zich voordoet
 Soorten geconditioneerde responsen
 Stimulus generalisatie: respons wordt uitgelokt door stimuli die niet identiek zijn
 Stimulus discriminatie: het vermogen om onderscheid te maken tussen
verschillende stimuli
 Stimulus extinctie: geleidelijk verdwijnen van associatie geconditioneerde en
ongeconditioneerde stimulus
3. Instrumentale of operante conditionering
 Degene die leert is actief en leert uit de gevolgen van zijn handelen
 Gedrag heeft een bepaald effect (bekrachtiger)
 Positieve bekrachtiger: gedrag versterken
 Negatieve bekrachtiger: onaangename stimuli die verdwijnen na het gedrag (bv.
hoofdpijn die verdwijnt na inname aspirine)
 Straf: introductie onaangename stimulus na ongewenst gedrag
 Accidentele of toevallig bekrachter (bv. goed examen bij dragen rood t-shirt 
geluksshirt)
 Continue bekrachtiger: elk gewenst gedrag bekrachtigen (direct feedback, maar
wel consequent zijn)