Samenvatting biologie BaTP1

Biologie
Deel 1: Neurofysiologie

Inleiding
 Bio-psycho-sociaal model




 ICF (International Classificatie van het menselijk functioneren)
o 1e deel: ‘Het menselijk functioneren en functioneringsproblemen’
 Organische functies en anatomische eigenschappen
 Activiteiten en participatie
e
o 2 deel: ‘contextuele factoren’
 Externe factoren
 Persoonlijke factoren

 Wetenschap over de oorzaken en gevolgen van menselijk gedrag => veranderings-processen




1. Anatomie en fysiologie
 Neurofysiologie
o Neuro  neuronen  zenuwcellen  zenuwstelstel
o Anatomie: vorm, hoe ziet het eruit?
 Studie van inwendige en uitwendige structuur en de fysieke relatie tussen
lichaamsdelen
o Fysiologie: functie, werking van de anatomie
 Studie van levensfuncties van levende organismen
 Bestudeerd hoe het lichaam en de verschillende onderdelen ervan werken
 Algemeen: cel
 Bijzonder: weefsel, organen, stelsel
 Toegepast: inspanning, omgeving, leeftijd, geslacht, ziekte, …

,1.1. De mens als biologisch organisme




 Mens
o Orgaanstelsel/systeem
 Verschillende orgaanstelsels zijn opgebouwd uit tenminste 2 organen
 Vb: bloedvatenstelstel (=hart + het bloed + bloedvaten)
 Organen die behoren tot hetzelfde orgaansysteem staan in voor
welbepaalde functie
o Organen (specifiek)
 Vervullen bepaalde functie
 Opgebouwd uit twee of meer type weefsels die samenwerken om specifieke
functie uit te voeren
 Vb: skeletspieren
o Weefsels
 Opgebouwd uit cellen van dezelfde soort
 Cellen zijn gerangschikt, zodat het weefsel zijn functie kan uitvoeren
 Vb: skeletspierweefsel
o Cellen (algemeen)
 Miljarden van in ons lichaam
 Verschillen in bouw (morfologie)
 Specifieke bouw (anatomie) , specifieke functies (fysiologie)


o Moleculen
 Bouwstenen waaruit een cel bestaat
 Bestaat uit water, koolstofverbindingen, anorganische verbindingen (vast of
opgelost)

,  Verschillende cellen  verschillende orgaansystemen




o Pigmentcel: de huid
o Beencel: skelet
o Spiercellen: spierstelsel
o Kliercel: endocrien stelsel
o Bloedcellen: hart en bloedvaten stelsel
o Zaadcel: voortplantingstelsel
o Zenuwcel: zenuwstelsel
o …
o M.O.: stamcellen


1.2. Taal van de biologie
Anterieur De voorkant, voor
Ventraal De buikzijde De navel bevindt zich ventraal
Posterieur De achterzijde, achter
Dorsaal Meer naar de rug gelegen Het schouderblad bevindt zich
(= posterieur) dorsaal ten opzichte van de
ribbenkast
superieur Boven, hoger De neus bevindt zich superieur
van de kin
Inferieur Onder, lager De knieën bevinden zich
inferieur ten opzichte van de
heupen
Mediaal Het midden van het lichaam Het borstbeen ligt mediaal

, 2. Het zenuwstelsel
2.1. Inleiding
 Overzicht van het zenuwstelsel
o Centraal zenuwstelsel
 Hersenen en ruggenmerg
o Perifeer zenuwstelsel
 Somatisch zenuwstelsel: animaal en willekeurig
 Controleert interacties van lichaam met de buitenwereld
 Autonome zenuwstelstel: vegetatief en onwillekeurig
 Controleert het inwendige van het lichaam
 Controle werking endocriene stelstel
o (ortho)sympathisch  regelt acties die energie verbruiken
(stress en opwinding)
o Parasympatisch  regelt acties die energie herstellen (rust)