POSTPARTALE PERIODE 1: DEEL 1
Inhoudsopgave
Postpartale periode 1: Wondzorg … 2
Postpartale periode 1: Ontwikkeling van het kind … 10
Postpartale periode 1: Neonatologie … 24
Postpartale periode 1: Borstvoeding … 53
Postpartale periode 1: Voeding na borstvoeding … 65
1
,Postpartale periode 1: Wondzorg
Functies van de huid (grootste orgaan)
● Bescherming (onderliggende weefsels/vloeistoffen)
● Lichaamstemperatuur regelen (bijvoorbeeld kippenvel, zweten (verdampt)…)
- Zenuwuiteinden nemen de temperatuur waar
● Uitscheiding (verlies van water, zouten, afvalstoffen)
● Zintuiglijke gewaarwording (tast, druk, pijn, temperatuur)
● Vorming en opslag van voedingsstoffen (vitamine D (zonnestralen) &
vetopslag)
Opbouw van de huid
● Subcutaan injecteren: in de laag van vetcellen
● Subcutane medicijnen: fraxiparine (bloedverdunners, wordt na een
keizersnede standaard toegediend omdat vrouwen vaak minder mobiel zijn,
zo gaat de bloedcirculatie in de kuiten trager verlopen)
Wonde
● = een verbreking van de continuïteit (hetzelfde blijven) van de huid
● Gevaar wondinfectie
● Soorten
- Chirurgische wonde: express/doelbewust de continuïteit van de huid
verbreken maar onder gecontroleerde situaties. Wond ontstaat doordat
de chirurg de huid opensnijdt om te opereren.
- Traumatische wonde: veroorzaakt door wrijving, of aangebracht met
een stomp of scherp voorwerp
Voorbeelden
- schaafwonden
- snijwonde
- scheurwonden (skin tears)
- schot-, steek-, of bijtwonden
2
, - Oncologische wonde: ontstaat door de behandeling (chirurgie,
chemotherapie, radiotherapie en/of hyperthermie) van kanker
- Decubitus: beschadiging van de huid, voortdurende druk op de huid en
het weefsel daaronder en/of door onderuitzakken in bed of rolstoel.
- Brandwonden
Wondgenezing
● Fase 1: reactiefase = uitbreiding van de verwonding voorkomen
- Het stollingsproces brengt de bloeding in stilstand
- Vasodilatatie (=vaatverwijding) waardoor zich een stolsel (gelachtige
massa van venen) met fibrinedraden vormt
- Inflammatiefase: Na het stoppen van de bloeding ruimt het lichaam in
de ontstekingsfase de dode cellen en micro-organismen op
- vasodilatatie (verwijden van bloedvaten door aanwezige spieren)
in wondgebied: extra bloed en vocht naar de wond → er kan een
zwelling ontstaan (oorzaak: lymfevaten beschadigd)
- Macrofagen → fagocytose: Macrofagen zijn een type witte
bloedcellen die adhv fagocytose ziekteverwekkers verwijderen.
- Ontstekingsverschijnselen
- rubor = roodheid
- calor = warmte
- dolor = pijn
- tumor = zwelling
- functio laesa = functieverlies
- Wond proper? Volgende fase!
● Fase 2: regeneratiefase = verloren lederhuid vervangen door nieuw weefsel
en wordt de wond gesloten
- Angiogenese= lichaamsproces wat zorgt voor de aanmaak van nieuwe
bloedvaten uit al bestaande bloedvaten
- Collageenvezels: extracellulaire eiwitten in het lichaam
- Wondcontractie: wondranden opnieuw tegen elkaar krijgen
- Vochtig milieuvoor goede granulatie
- Van wondranden naar midden
- Granulatieweefsel = nieuw gevormd weefsel
- Voor de vorming heb je (voedings)stoffen nodig, zoals;
eiwitten, mineralen, vitamine A en C, zuurstof, groeifactoren,
enzymen en hormonen nodig.
● Fase 3: rijpingsfase = litteken gaat uitrijpen
- Eerst: bedekkende opperhuid gaat direct na het sluiten van de wond
weer de volle dikte bereiken, zo zie je nog goed dat het onderliggende
weefsel nog rood, dik en stug is.
- Granulatieweefsel moet uitrijpen tot een dun, soepel en wit
bindweefsel.
- Van 6 maanden tot 2 jaar
Soorten wondgenezing
3
, ● Primaire wondgenezing: een wond die scherpe
randen heeft die (d.m.v. hechtingen) tegen elkaar
liggen en door fibrinevorming verkleven, waarna
een primair gesloten wond ontstaat.
- meestal bij kleine wonden met
gladde/goed doorbloede wondranden die
niet erg wijken
- Schone wonde: geen necrose, contaminatie of vreemde lichamen
- vlotte genezing
● Secundaire wondgenezing: gewoon openlaten van een wond
- Meestal grotere, diepere wonden
met onregelmatige wondranden die
meer wijken
- bemoeilijkte genezing door
contaminatie/infectie/vreemd lichaam
- wondgenezing wordt verstoort, wanneer de wonde bevuild is geweest
(bijtwonde, straatwonde…), mensen die in een slechte
voedingstoestand zijn (bejaarde die niet meer deftig eet, eiwittekorten),
diabetes (slechte wondgenezing), zuurstoftekort in de wonde
- soms bij vasculaire problemen, diabetes, ...
- wondgenezing duurt langer
Wondclassificatie
● WCS - model (= Woundcare Consultant Society)
- classificatiemodel dat wonden opdeelt in 3 kleuren
- Vochtig milieu → betere genezing
- Necrotisch: dood of gedevitaliseerd niet-levensvatbaar weefsel dat
wondgenezing belemmert
- Exsuderend: het vocht, dat vrijkomt bij een open wond, lekken uit de
bloed en lymfevaten, met name bij ontsteking (Reinigen met
4
Inhoudsopgave
Postpartale periode 1: Wondzorg … 2
Postpartale periode 1: Ontwikkeling van het kind … 10
Postpartale periode 1: Neonatologie … 24
Postpartale periode 1: Borstvoeding … 53
Postpartale periode 1: Voeding na borstvoeding … 65
1
,Postpartale periode 1: Wondzorg
Functies van de huid (grootste orgaan)
● Bescherming (onderliggende weefsels/vloeistoffen)
● Lichaamstemperatuur regelen (bijvoorbeeld kippenvel, zweten (verdampt)…)
- Zenuwuiteinden nemen de temperatuur waar
● Uitscheiding (verlies van water, zouten, afvalstoffen)
● Zintuiglijke gewaarwording (tast, druk, pijn, temperatuur)
● Vorming en opslag van voedingsstoffen (vitamine D (zonnestralen) &
vetopslag)
Opbouw van de huid
● Subcutaan injecteren: in de laag van vetcellen
● Subcutane medicijnen: fraxiparine (bloedverdunners, wordt na een
keizersnede standaard toegediend omdat vrouwen vaak minder mobiel zijn,
zo gaat de bloedcirculatie in de kuiten trager verlopen)
Wonde
● = een verbreking van de continuïteit (hetzelfde blijven) van de huid
● Gevaar wondinfectie
● Soorten
- Chirurgische wonde: express/doelbewust de continuïteit van de huid
verbreken maar onder gecontroleerde situaties. Wond ontstaat doordat
de chirurg de huid opensnijdt om te opereren.
- Traumatische wonde: veroorzaakt door wrijving, of aangebracht met
een stomp of scherp voorwerp
Voorbeelden
- schaafwonden
- snijwonde
- scheurwonden (skin tears)
- schot-, steek-, of bijtwonden
2
, - Oncologische wonde: ontstaat door de behandeling (chirurgie,
chemotherapie, radiotherapie en/of hyperthermie) van kanker
- Decubitus: beschadiging van de huid, voortdurende druk op de huid en
het weefsel daaronder en/of door onderuitzakken in bed of rolstoel.
- Brandwonden
Wondgenezing
● Fase 1: reactiefase = uitbreiding van de verwonding voorkomen
- Het stollingsproces brengt de bloeding in stilstand
- Vasodilatatie (=vaatverwijding) waardoor zich een stolsel (gelachtige
massa van venen) met fibrinedraden vormt
- Inflammatiefase: Na het stoppen van de bloeding ruimt het lichaam in
de ontstekingsfase de dode cellen en micro-organismen op
- vasodilatatie (verwijden van bloedvaten door aanwezige spieren)
in wondgebied: extra bloed en vocht naar de wond → er kan een
zwelling ontstaan (oorzaak: lymfevaten beschadigd)
- Macrofagen → fagocytose: Macrofagen zijn een type witte
bloedcellen die adhv fagocytose ziekteverwekkers verwijderen.
- Ontstekingsverschijnselen
- rubor = roodheid
- calor = warmte
- dolor = pijn
- tumor = zwelling
- functio laesa = functieverlies
- Wond proper? Volgende fase!
● Fase 2: regeneratiefase = verloren lederhuid vervangen door nieuw weefsel
en wordt de wond gesloten
- Angiogenese= lichaamsproces wat zorgt voor de aanmaak van nieuwe
bloedvaten uit al bestaande bloedvaten
- Collageenvezels: extracellulaire eiwitten in het lichaam
- Wondcontractie: wondranden opnieuw tegen elkaar krijgen
- Vochtig milieuvoor goede granulatie
- Van wondranden naar midden
- Granulatieweefsel = nieuw gevormd weefsel
- Voor de vorming heb je (voedings)stoffen nodig, zoals;
eiwitten, mineralen, vitamine A en C, zuurstof, groeifactoren,
enzymen en hormonen nodig.
● Fase 3: rijpingsfase = litteken gaat uitrijpen
- Eerst: bedekkende opperhuid gaat direct na het sluiten van de wond
weer de volle dikte bereiken, zo zie je nog goed dat het onderliggende
weefsel nog rood, dik en stug is.
- Granulatieweefsel moet uitrijpen tot een dun, soepel en wit
bindweefsel.
- Van 6 maanden tot 2 jaar
Soorten wondgenezing
3
, ● Primaire wondgenezing: een wond die scherpe
randen heeft die (d.m.v. hechtingen) tegen elkaar
liggen en door fibrinevorming verkleven, waarna
een primair gesloten wond ontstaat.
- meestal bij kleine wonden met
gladde/goed doorbloede wondranden die
niet erg wijken
- Schone wonde: geen necrose, contaminatie of vreemde lichamen
- vlotte genezing
● Secundaire wondgenezing: gewoon openlaten van een wond
- Meestal grotere, diepere wonden
met onregelmatige wondranden die
meer wijken
- bemoeilijkte genezing door
contaminatie/infectie/vreemd lichaam
- wondgenezing wordt verstoort, wanneer de wonde bevuild is geweest
(bijtwonde, straatwonde…), mensen die in een slechte
voedingstoestand zijn (bejaarde die niet meer deftig eet, eiwittekorten),
diabetes (slechte wondgenezing), zuurstoftekort in de wonde
- soms bij vasculaire problemen, diabetes, ...
- wondgenezing duurt langer
Wondclassificatie
● WCS - model (= Woundcare Consultant Society)
- classificatiemodel dat wonden opdeelt in 3 kleuren
- Vochtig milieu → betere genezing
- Necrotisch: dood of gedevitaliseerd niet-levensvatbaar weefsel dat
wondgenezing belemmert
- Exsuderend: het vocht, dat vrijkomt bij een open wond, lekken uit de
bloed en lymfevaten, met name bij ontsteking (Reinigen met
4
