Samenvatting Cellen en weefsels
Inhoudsopgave
Week 1 ............................................................................................................................. 2
HC 1 ......................................................................................................................................... 2
HC2: Orthodontische krachten ............................................................................................... 4
WC 1: Histologie (weefselleer) parodontium ....................................................................... 10
WC2: verband celfunctie en ziekte in het parodontium....................................................... 18
Week 2 ........................................................................................................................... 23
Orale biochemie.................................................................................................................... 23
Week 3 & 4 ..................................................................................................................... 34
1. Prikkelbare weefsels ......................................................................................................... 34
2. Autonome zenuwstelsel-Vegetatieve integratie ............................................................... 47
3. Microcirculatie .................................................................................................................. 50
4. Transport ........................................................................................................................... 54
1
, Samenvatting week 1
HC 1
Tand cellen en weefsels
Bot wordt gebouwd door osteoblasten die dicht bij het oppervlak van het bot zijn.
Dentine wordt gebouwd door odontoblasten, aanwezig in een laagje op de tandpulpa.
Odontoblasten kunnen niet veel dentine opnieuw opbouwen (aan pulpale kant). Daarom
wordt op een gaatje dicht bij het pulpa een biomateriaal aangebracht dat odontoblasten
stimuleren om een nieuw laagje dentine te maken (tertiair/reperatief dentine).
Glazuur wordt gebouwd door ameloblasten: zijn aanwezig tijdens tandontwikkeling in het
bovenste laag van het glazuur. Wanneer het element in de mondholte doorbreekt
verdwijnen de ameloblasten, nieuw tandglazuur kan niet worden gemaakt.
Eigenschappen van tandweefsels
Samenstelling
Glazuur heeft weinig organisch materiaal en is daarom hard en bros.
Dentine is minder hard en ondersteunt daarom het glazuur. Ook is dentine is hydrofiel,
daarom kan composiet (hydrofoob) er moeilijk aan hechten.
Structuur
De HAp (hydroxyapatiet) kristallen in glazuur zijn in grote hoeveelheden. Ze vormen
glazuur prismata die lopen door het hele glazuur:
2
,De richtingen van de prismata verschillen:
Hierbij moet je rekening houden bij het prepareren. Als prismata niet worden aangesneden
kan het vullingsmateriaal namelijk minder goed hechten. Dit proces heet bevelen en doe je
o.a. bij approximale cariës. Als je de prismata aansnijdt kan composiet namelijk goed eraan
hechten.
3
, HC2: Orthodontische krachten
Reacties van weefsels op orthodontische krachten
Tussen tand en bot zit parodontaal ligament. Vezels in dit ligament (Vezels van Sharpey)
zullen bij verplaatsing aan de ene kant rekken (rek) en aan de andere kant slaphangen
(compressie).
Kraakbeen
De kracht op een tand gaat van parodontaal ligament door tot het kraakbeen. Chrondocyten
(kraakbeencellen) zijn hierbij gevoelig voor de mechanische belasting. Drie soorten
kraakbeen zijn:
Bij grote gewrichten (polsen, heupen)
Bij bijv. oren
Bij de kaak
Gingiva (epitheelcellen)
De cellen van gingiva zijn gevoelig voor mechanische belasting, maar spelen geen rol bij
orthodontische tandverplaatsing. Wel kunnen de metalen draden van beugels een
allergische reactie veroorzaken bij het gingiva.
Kenmerken epitheelcellen:
- Zeer sterk aan elkaar verankerd
(dit beschermt tegen micro-organismen)
- Gepolariseerd
(apicale en basale zijde verschillen)
- Basaalmembraan
4
Inhoudsopgave
Week 1 ............................................................................................................................. 2
HC 1 ......................................................................................................................................... 2
HC2: Orthodontische krachten ............................................................................................... 4
WC 1: Histologie (weefselleer) parodontium ....................................................................... 10
WC2: verband celfunctie en ziekte in het parodontium....................................................... 18
Week 2 ........................................................................................................................... 23
Orale biochemie.................................................................................................................... 23
Week 3 & 4 ..................................................................................................................... 34
1. Prikkelbare weefsels ......................................................................................................... 34
2. Autonome zenuwstelsel-Vegetatieve integratie ............................................................... 47
3. Microcirculatie .................................................................................................................. 50
4. Transport ........................................................................................................................... 54
1
, Samenvatting week 1
HC 1
Tand cellen en weefsels
Bot wordt gebouwd door osteoblasten die dicht bij het oppervlak van het bot zijn.
Dentine wordt gebouwd door odontoblasten, aanwezig in een laagje op de tandpulpa.
Odontoblasten kunnen niet veel dentine opnieuw opbouwen (aan pulpale kant). Daarom
wordt op een gaatje dicht bij het pulpa een biomateriaal aangebracht dat odontoblasten
stimuleren om een nieuw laagje dentine te maken (tertiair/reperatief dentine).
Glazuur wordt gebouwd door ameloblasten: zijn aanwezig tijdens tandontwikkeling in het
bovenste laag van het glazuur. Wanneer het element in de mondholte doorbreekt
verdwijnen de ameloblasten, nieuw tandglazuur kan niet worden gemaakt.
Eigenschappen van tandweefsels
Samenstelling
Glazuur heeft weinig organisch materiaal en is daarom hard en bros.
Dentine is minder hard en ondersteunt daarom het glazuur. Ook is dentine is hydrofiel,
daarom kan composiet (hydrofoob) er moeilijk aan hechten.
Structuur
De HAp (hydroxyapatiet) kristallen in glazuur zijn in grote hoeveelheden. Ze vormen
glazuur prismata die lopen door het hele glazuur:
2
,De richtingen van de prismata verschillen:
Hierbij moet je rekening houden bij het prepareren. Als prismata niet worden aangesneden
kan het vullingsmateriaal namelijk minder goed hechten. Dit proces heet bevelen en doe je
o.a. bij approximale cariës. Als je de prismata aansnijdt kan composiet namelijk goed eraan
hechten.
3
, HC2: Orthodontische krachten
Reacties van weefsels op orthodontische krachten
Tussen tand en bot zit parodontaal ligament. Vezels in dit ligament (Vezels van Sharpey)
zullen bij verplaatsing aan de ene kant rekken (rek) en aan de andere kant slaphangen
(compressie).
Kraakbeen
De kracht op een tand gaat van parodontaal ligament door tot het kraakbeen. Chrondocyten
(kraakbeencellen) zijn hierbij gevoelig voor de mechanische belasting. Drie soorten
kraakbeen zijn:
Bij grote gewrichten (polsen, heupen)
Bij bijv. oren
Bij de kaak
Gingiva (epitheelcellen)
De cellen van gingiva zijn gevoelig voor mechanische belasting, maar spelen geen rol bij
orthodontische tandverplaatsing. Wel kunnen de metalen draden van beugels een
allergische reactie veroorzaken bij het gingiva.
Kenmerken epitheelcellen:
- Zeer sterk aan elkaar verankerd
(dit beschermt tegen micro-organismen)
- Gepolariseerd
(apicale en basale zijde verschillen)
- Basaalmembraan
4
