Kinderen met een fysieke beperking
Cerebral Palsy (Cerebrale parese = hersenletsel)
• ‘Cerebral palsy (CP) refers to a group of disorders in the development of motor control and
posture, occurring as a result of a non-progressive impairment of the developing central
nervous system. The motor disorders of cerebral palsy can be accompanied by disturbances
of sensation, cognition, communication, perception, and/or seizure disorder.’
(Can Child, 2020)
• ‘CP is defined as a permanent movement and posture disorder caused by a disturbance in
the fetal or developing brain. The underlying brain disturbances do not progress over time,
but usually lead to limitations in activity for the child.’
(Can Child, 2020)
Problemen met motorische controle van de beweging, problemen met de houding, probleem in de
hersenen leidt tot storingen met zaken die te maken hebben met sensoriek (horen, zien, voelen),
wordt veroorzaakt voor, tijdens of kort na de geboorte (op het moment dat de hersenen nog volop in
ontwikkeling zijn). (vetgedrukte woorden onthouden)
Ergotherapie en kinderen met cerebrale parese
Self-reliant = zelfredzaam, focus ligt op zelfredzaamheid
• ‘The occupational therapy practitioner working with young children with cerebral palsy
recognizes the importance of encouraging them at an early age to take responsibility, be self-
reliant, and eventually become assertive in directing their own lives’.
Zo autonoom mogelijk functioneren (= je bent baas over je eigen lichaam, je eigen functioneren), zo
vroeg mogelijk starten met de therapie hersenen zijn dan nog plastisch
Zorgen dat ze durven opkomen voor zichzelf vanaf ze klein zijn. Zodat ze richting kunnen geven aan
hun eigen leven.
• ‘The WHO definition of health as complete wellbeing is no longer fit for purpose given the
rise of chronic disease. Machteld Huber and colleagues propose changing the emphasis
towards the ability to adapt and self manage in the face of social, physical, and emotional
challenges’. (Huber et al., 2011, p.1)
= iemand is gezond als die in een complexe staat is van welbevinden (= well being)
Kinderen ondersteunen om zo goed mogelijk oplossingen te vinden.
F-words
Zes favoriete woorden in de kinderrevalidatie: Function = functionaliteit, Family, Fitness, Friends,
Fun, Future gebaseerd op het ICF
Die 6 F woorden zijn ontstaan omdat we kritische houdingen moeten hebben ten aanzien van onze
gezondheid (het resultaat van kritische houdingen ten aanzien van gezondheid)
1
,De zes F-woorden zijn toegankelijker voor kinderen, jongeren en cliëntsysteem.
- Mee nadenken over de te ondernemen acties
- Betrokkenheid vergroten van cliënt en cliëntsysteem
- Rekening houden met deze zes belangrijke elementen
1. Function = functionaliteit
Een andere invulling van de term functie dan in het ICF.
• Wat doen mensen?
• Hoe functioneren mensen?
Voor de therapeut:
• Holistische benadering is belangrijk
• Normale ontwikkeling is een leidraad, niet de norm
• Stimuleren om activiteiten uit te voeren
Niet iedere activiteit moet op een ‘normale manier’ uitgevoerd worden
2. Family = gezin: niet iedereen begrijpt het, ouders hebben weinig vrienden en niet veel vrije tijd
door grote zorg voor kind
Het gezin vormt de essentiële omgeving van kinderen en jongeren met een beperking.
• Klachten, bezorgdheden en realiteiten binnen het gezin worden zelden in kaart gebracht.
• Samen werken met het gezin is een must.
Kennen het kind/de jongere het best
3. Fitness = fitheid: fysieke activiteit, taak van de kine, ergo houdt zich bezig met de vrije tijd
Kinderen en jongeren met een beperking zijn minder fit dan hun leeftijdsgenoten zonder
beperking.
• Welke factoren of omstandigheden vergemakkelijken of bemoeilijken fysieke activiteiten?
(Rosenbaum & Gorter, 2011)
• Lage mate van fysieke fitheid wordt geassocieerd met een aantal aandoeningen.
( de Greef, 2009)
• Fysieke fitheid verbeteren
Vermoedelijk door duurzame lichamelijke activiteiten
4. Friends = vrienden: kinderen hebben vaak minder vrienden, aangezien ze minder kansen hebben
om vrienden te maken. Wel bv. jeugdbewegingen, virtueel: extra mogelijkheden
Sociale ontwikkeling, waaronder het aangaan en onderhouden van vriendschappelijke relaties
of vriendschappen, is onmisbaar in de vorming van een eigen persoonlijkheid.
• Kinderen en jongeren met CP nemen in beperkte mate deel aan activiteiten die niet
gekenmerkt zijn door familiale verwantschappen.
( Kan et al., 2010).
• Sociale ontwikkeling stimuleren van bij de start van de behandeling.
(Rosenbaum & Gorter, 2011)
• Virtuele omgevingen zijn op vlak van sociale participatie betekenisvol geworden voor
kinderen en jongeren met een beperking.
• Kinderen en jongeren bewust leren omgaan met virtuele omgevingen.
(Caron & Light, 2015)
2
,5. Fun = plezier: activiteiten die je zelf heel leuk vindt om te doen, activiteiten waar anderen bij
betrokken zijn of activiteiten die je alleen kunt uitvoeren
Het beleven van plezier is verbonden met een bepaald niveau van participeren.
• Nagaan wat kinderen willen doen.
• Activiteiten kenbaar maken en promoten.
(Rosenbaum & Gorter, 2011)
• Factoren die deelname aan vrijetijdsactiviteiten beïnvloeden.
Persoonsfactoren
Gezinsfactoren
Omgevingsfactoren
6. Future = toekomst: praten met de ouders over wat het kind wil bereiken in de toekomst, wat
willen de ouders dat het kind kan in de toekomst?
Kinderen en jongeren ontwikkelen voortdurend.
• Nadenken over de toekomst van het kind vanaf de start van de behandeling.
In samenspraak met (kind) en ouders
Wat zijn de toekomstverwachtingen? (de mogelijkheden niet vooraf bepalen)
• Ouders met hoge toekomst verwachtingen (niet altijd realistisch) bieden meer
ondersteuning, kansen en aanmoedigingen. (Barak et al., 2016)
Conclusie
De zes favoriete woorden bieden de cliënt en het cliëntsysteem de kans om mee na te denken over
ieder F-woord en om actie te ondernemen
Wat wil je als ergotherapeut zeker meenemen in je behandeling en waarom? Niet enkel kijken waar
de beperking zit, maar ook zorgen dat het kind in contact komt met andere kinderen, de familie
betrekken en goed naar de familie luisteren..
Wie zullen naast je cliënt en het cliëntsysteem je partners zijn en waarom? Multidisciplinair team die
ook contact heeft met het kind om zo info uit te wisselen.
Wat is volgens jou belangrijk wanneer je in de thuissituatie met het kind en zijn gezin werkt?
Luisteren, vertrouwen, zelfredzaamheid, aandacht broers en zussen, wensen van de ouders,
communicatie…
Family centred practice
Hoe denken we over cerebrale parese? Er wordt te weinig gekeken naar het kunnen, mensen die niet
veel kunnen, manier waarop ze stappen, praten onduidelijk, de 6 F woorden: het kind in zijn totaliteit
bekijken en benaderen
Heeft dit een invloed op hoe we handelen, hoe we omgaan met mensen?
• Heeft dit een invloed hoe anderen handelen, hoe anderen omgaan met mensen?
“FCP bestaat uit een reeks waarden, attitudes en benaderingen van diensten voor kinderen met
speciale behoeften en hun gezinnen. Family-Centred service erkent dat elke familie uniek is, dat het
gezin de constante is in het leven van het kind en dat zij de experts zijn op het gebied van de
capaciteiten en behoeften van het kind. Het gezin werkt samen met dienstverleners om
3
, weloverwogen beslissingen te nemen over de diensten. Bij gezinsgerichte diensten worden de sterke
punten en behoeften van alle gezinsleden in overweging genomen
Wat is belangrijk om bovenstaande elementen te bewerkstelligen?
We moeten er rekening mee houden dat elk gezin uniek is. Ouders zijn de constante in het leven van
het kind goed luisteren naar wat ze te zeggen hebben. Zijn de experten in de behoeften en
capaciteiten van het kind.
De ouders hebben altijd gelijk, maar soms moeten we de ouders gaan ondersteunen. We moeten
kijken naar de sterkte punten van het gezin.
Wat is belangrijk om bovenstaande elementen te bewerkstellingen?
Hoe wil jij FCP vorm geven? Communicatie, ouders laten weten welke mogelijkheden er allemaal zijn,
therapie inplannen in de planning van het gezin, effectief luisteren naar ouders, juiste hulpvraag
ontdekken, noden ontdekken, doelen opstellen samen met het kind en de ouders (doelen kind
vooropstellen zorgt voor motivatie en engagement).
Family centred practice
De efficiëntie van ondersteuning weerspiegelt zich in het feit dat:
• de therapeut zich inpast in de dagelijkse planning van het gezin;
• de ouders betrokken zijn bij het opstellen van doelen;
• de ouders betrokken zijn bij de therapiesessies;
• er een respectvolle relatie bestaat tussen de ouders en de therapeut;
• er aandacht is voor de broers en zussen (brussen);
• er transparante communicatie is met de school, verzorgenden, …
• de therapeut de rituelen, waarden en normen van het gezin kent en begrijpt.
Family Centred Service
The term family-centred service (FCS) refers to an approach to service delivery characterized by
practices that treat families with dignity and respect, provide information sharing, encourage family
choice regarding involvement in and provision of services and promote parent–professional
partnerships as the context for family programme relations
Gezinnen behandelen met waardigheid en respect door informatie te delen door families duidelijk te
maken dat wat zij willen en denken er toe doet.
Ouders
• zijn dankzij FCP meer tevreden en voelen zich geestelijk beter.
• ervaren minder stress in de omgang met de zorgverleners.
Therapeutische resultaten verbeteren effectief en zijn efficiënt, wanneer ook de doelen van de
ouders geïdentificeerd worden.
(Rosenbaum & Gorter, 2011)
4
Cerebral Palsy (Cerebrale parese = hersenletsel)
• ‘Cerebral palsy (CP) refers to a group of disorders in the development of motor control and
posture, occurring as a result of a non-progressive impairment of the developing central
nervous system. The motor disorders of cerebral palsy can be accompanied by disturbances
of sensation, cognition, communication, perception, and/or seizure disorder.’
(Can Child, 2020)
• ‘CP is defined as a permanent movement and posture disorder caused by a disturbance in
the fetal or developing brain. The underlying brain disturbances do not progress over time,
but usually lead to limitations in activity for the child.’
(Can Child, 2020)
Problemen met motorische controle van de beweging, problemen met de houding, probleem in de
hersenen leidt tot storingen met zaken die te maken hebben met sensoriek (horen, zien, voelen),
wordt veroorzaakt voor, tijdens of kort na de geboorte (op het moment dat de hersenen nog volop in
ontwikkeling zijn). (vetgedrukte woorden onthouden)
Ergotherapie en kinderen met cerebrale parese
Self-reliant = zelfredzaam, focus ligt op zelfredzaamheid
• ‘The occupational therapy practitioner working with young children with cerebral palsy
recognizes the importance of encouraging them at an early age to take responsibility, be self-
reliant, and eventually become assertive in directing their own lives’.
Zo autonoom mogelijk functioneren (= je bent baas over je eigen lichaam, je eigen functioneren), zo
vroeg mogelijk starten met de therapie hersenen zijn dan nog plastisch
Zorgen dat ze durven opkomen voor zichzelf vanaf ze klein zijn. Zodat ze richting kunnen geven aan
hun eigen leven.
• ‘The WHO definition of health as complete wellbeing is no longer fit for purpose given the
rise of chronic disease. Machteld Huber and colleagues propose changing the emphasis
towards the ability to adapt and self manage in the face of social, physical, and emotional
challenges’. (Huber et al., 2011, p.1)
= iemand is gezond als die in een complexe staat is van welbevinden (= well being)
Kinderen ondersteunen om zo goed mogelijk oplossingen te vinden.
F-words
Zes favoriete woorden in de kinderrevalidatie: Function = functionaliteit, Family, Fitness, Friends,
Fun, Future gebaseerd op het ICF
Die 6 F woorden zijn ontstaan omdat we kritische houdingen moeten hebben ten aanzien van onze
gezondheid (het resultaat van kritische houdingen ten aanzien van gezondheid)
1
,De zes F-woorden zijn toegankelijker voor kinderen, jongeren en cliëntsysteem.
- Mee nadenken over de te ondernemen acties
- Betrokkenheid vergroten van cliënt en cliëntsysteem
- Rekening houden met deze zes belangrijke elementen
1. Function = functionaliteit
Een andere invulling van de term functie dan in het ICF.
• Wat doen mensen?
• Hoe functioneren mensen?
Voor de therapeut:
• Holistische benadering is belangrijk
• Normale ontwikkeling is een leidraad, niet de norm
• Stimuleren om activiteiten uit te voeren
Niet iedere activiteit moet op een ‘normale manier’ uitgevoerd worden
2. Family = gezin: niet iedereen begrijpt het, ouders hebben weinig vrienden en niet veel vrije tijd
door grote zorg voor kind
Het gezin vormt de essentiële omgeving van kinderen en jongeren met een beperking.
• Klachten, bezorgdheden en realiteiten binnen het gezin worden zelden in kaart gebracht.
• Samen werken met het gezin is een must.
Kennen het kind/de jongere het best
3. Fitness = fitheid: fysieke activiteit, taak van de kine, ergo houdt zich bezig met de vrije tijd
Kinderen en jongeren met een beperking zijn minder fit dan hun leeftijdsgenoten zonder
beperking.
• Welke factoren of omstandigheden vergemakkelijken of bemoeilijken fysieke activiteiten?
(Rosenbaum & Gorter, 2011)
• Lage mate van fysieke fitheid wordt geassocieerd met een aantal aandoeningen.
( de Greef, 2009)
• Fysieke fitheid verbeteren
Vermoedelijk door duurzame lichamelijke activiteiten
4. Friends = vrienden: kinderen hebben vaak minder vrienden, aangezien ze minder kansen hebben
om vrienden te maken. Wel bv. jeugdbewegingen, virtueel: extra mogelijkheden
Sociale ontwikkeling, waaronder het aangaan en onderhouden van vriendschappelijke relaties
of vriendschappen, is onmisbaar in de vorming van een eigen persoonlijkheid.
• Kinderen en jongeren met CP nemen in beperkte mate deel aan activiteiten die niet
gekenmerkt zijn door familiale verwantschappen.
( Kan et al., 2010).
• Sociale ontwikkeling stimuleren van bij de start van de behandeling.
(Rosenbaum & Gorter, 2011)
• Virtuele omgevingen zijn op vlak van sociale participatie betekenisvol geworden voor
kinderen en jongeren met een beperking.
• Kinderen en jongeren bewust leren omgaan met virtuele omgevingen.
(Caron & Light, 2015)
2
,5. Fun = plezier: activiteiten die je zelf heel leuk vindt om te doen, activiteiten waar anderen bij
betrokken zijn of activiteiten die je alleen kunt uitvoeren
Het beleven van plezier is verbonden met een bepaald niveau van participeren.
• Nagaan wat kinderen willen doen.
• Activiteiten kenbaar maken en promoten.
(Rosenbaum & Gorter, 2011)
• Factoren die deelname aan vrijetijdsactiviteiten beïnvloeden.
Persoonsfactoren
Gezinsfactoren
Omgevingsfactoren
6. Future = toekomst: praten met de ouders over wat het kind wil bereiken in de toekomst, wat
willen de ouders dat het kind kan in de toekomst?
Kinderen en jongeren ontwikkelen voortdurend.
• Nadenken over de toekomst van het kind vanaf de start van de behandeling.
In samenspraak met (kind) en ouders
Wat zijn de toekomstverwachtingen? (de mogelijkheden niet vooraf bepalen)
• Ouders met hoge toekomst verwachtingen (niet altijd realistisch) bieden meer
ondersteuning, kansen en aanmoedigingen. (Barak et al., 2016)
Conclusie
De zes favoriete woorden bieden de cliënt en het cliëntsysteem de kans om mee na te denken over
ieder F-woord en om actie te ondernemen
Wat wil je als ergotherapeut zeker meenemen in je behandeling en waarom? Niet enkel kijken waar
de beperking zit, maar ook zorgen dat het kind in contact komt met andere kinderen, de familie
betrekken en goed naar de familie luisteren..
Wie zullen naast je cliënt en het cliëntsysteem je partners zijn en waarom? Multidisciplinair team die
ook contact heeft met het kind om zo info uit te wisselen.
Wat is volgens jou belangrijk wanneer je in de thuissituatie met het kind en zijn gezin werkt?
Luisteren, vertrouwen, zelfredzaamheid, aandacht broers en zussen, wensen van de ouders,
communicatie…
Family centred practice
Hoe denken we over cerebrale parese? Er wordt te weinig gekeken naar het kunnen, mensen die niet
veel kunnen, manier waarop ze stappen, praten onduidelijk, de 6 F woorden: het kind in zijn totaliteit
bekijken en benaderen
Heeft dit een invloed op hoe we handelen, hoe we omgaan met mensen?
• Heeft dit een invloed hoe anderen handelen, hoe anderen omgaan met mensen?
“FCP bestaat uit een reeks waarden, attitudes en benaderingen van diensten voor kinderen met
speciale behoeften en hun gezinnen. Family-Centred service erkent dat elke familie uniek is, dat het
gezin de constante is in het leven van het kind en dat zij de experts zijn op het gebied van de
capaciteiten en behoeften van het kind. Het gezin werkt samen met dienstverleners om
3
, weloverwogen beslissingen te nemen over de diensten. Bij gezinsgerichte diensten worden de sterke
punten en behoeften van alle gezinsleden in overweging genomen
Wat is belangrijk om bovenstaande elementen te bewerkstelligen?
We moeten er rekening mee houden dat elk gezin uniek is. Ouders zijn de constante in het leven van
het kind goed luisteren naar wat ze te zeggen hebben. Zijn de experten in de behoeften en
capaciteiten van het kind.
De ouders hebben altijd gelijk, maar soms moeten we de ouders gaan ondersteunen. We moeten
kijken naar de sterkte punten van het gezin.
Wat is belangrijk om bovenstaande elementen te bewerkstellingen?
Hoe wil jij FCP vorm geven? Communicatie, ouders laten weten welke mogelijkheden er allemaal zijn,
therapie inplannen in de planning van het gezin, effectief luisteren naar ouders, juiste hulpvraag
ontdekken, noden ontdekken, doelen opstellen samen met het kind en de ouders (doelen kind
vooropstellen zorgt voor motivatie en engagement).
Family centred practice
De efficiëntie van ondersteuning weerspiegelt zich in het feit dat:
• de therapeut zich inpast in de dagelijkse planning van het gezin;
• de ouders betrokken zijn bij het opstellen van doelen;
• de ouders betrokken zijn bij de therapiesessies;
• er een respectvolle relatie bestaat tussen de ouders en de therapeut;
• er aandacht is voor de broers en zussen (brussen);
• er transparante communicatie is met de school, verzorgenden, …
• de therapeut de rituelen, waarden en normen van het gezin kent en begrijpt.
Family Centred Service
The term family-centred service (FCS) refers to an approach to service delivery characterized by
practices that treat families with dignity and respect, provide information sharing, encourage family
choice regarding involvement in and provision of services and promote parent–professional
partnerships as the context for family programme relations
Gezinnen behandelen met waardigheid en respect door informatie te delen door families duidelijk te
maken dat wat zij willen en denken er toe doet.
Ouders
• zijn dankzij FCP meer tevreden en voelen zich geestelijk beter.
• ervaren minder stress in de omgang met de zorgverleners.
Therapeutische resultaten verbeteren effectief en zijn efficiënt, wanneer ook de doelen van de
ouders geïdentificeerd worden.
(Rosenbaum & Gorter, 2011)
4
