STRAF- EN STRAFPROCESRECHT
BOEK, HC’S EN OG’S
1
,INHOUDSOPGAVE
Deel 1: algemene oriëntatie ............................................................................................................................. 8
1: Wat is strafrecht? ............................................................................................................................................ 8
Het verschijnsel strafrecht .............................................................................................................................. 8
Het begrip strafrecht ....................................................................................................................................... 8
2: Codificatie ....................................................................................................................................................... 8
Het belgisch strafwetboek .............................................................................................................................. 8
Het Belgisch wetboek van Strafvordering ....................................................................................................... 8
3: Situering van het strafrecht tussen andere rechtsdisciplines .......................................................................... 9
Autonomie van het strafrecht ......................................................................................................................... 9
Publiekrechtelijk karakter ............................................................................................................................... 9
4: Indelingen van het strafrecht .......................................................................................................................... 9
Algemeen strafrecht ....................................................................................................................................... 9
Bijzonder strafrecht......................................................................................................................................... 9
Toepasselijkheid van de beginselen van algemeen strafrecht op het bijzonder strafrecht .......................... 10
Internationaal strafrecht ............................................................................................................................... 10
Deel 2: De Strafwet ........................................................................................................................................ 10
1: Legaliteitsbeginsel ......................................................................................................................................... 10
2: Het legaliteitsbeginsel en de bronnen van het strafrecht ............................................................................. 11
Formele bronnen van het strafrecht ............................................................................................................. 11
Rechtspraak is onvoldoende om aan legaliteitsbeginsel te voldoen ............................................................ 11
3: Het legaliteitsbeginsel en de interpretatie van de strafwet .......................................................................... 12
Bronnen van interpretatie ............................................................................................................................ 12
Interpretatiemethoden in het strafrecht ...................................................................................................... 12
4: Algemene voorwaarden van strafbaarheid en de plaats van het misdrijf daarin ......................................... 12
Een evoluerend begrippenkader in het perspectief van een nieuw strafwetboek: de constitutieve
elementen van het misdrijf ........................................................................................................................... 12
Het misdrijf als wederrechtelijke delictstypische gedraging ......................................................................... 13
5: Drieledige indeling van misdrijven ................................................................................................................ 13
6: Delictstypiciteit .............................................................................................................................................. 13
Inleiding: begrip en belang ............................................................................................................................ 13
De objectieve bestanddelen van het misdrijf ............................................................................................... 14
De subjectieve bestanddelen ........................................................................................................................ 15
Verzwaarde misdrijven.................................................................................................................................. 16
Daderschap en deelneming .......................................................................................................................... 16
Rechtspersonen als daders ........................................................................................................................... 17
7: Wederrechtelijkheid ...................................................................................................................................... 18
Algemene omschrijving van de wederrechtelijkheid .................................................................................... 18
Wederrechtelijkheid en rechtvaardiging ...................................................................................................... 18
De rechtvaardigingsgronden ......................................................................................................................... 18
8: Verwijtbaarheid van het misdrijf aan de concrete persoon: strafrechtelijke schuld ..................................... 21
Het strafrechtelijk schuldbegrip .................................................................................................................... 21
Schulduitsluitingsgronden ............................................................................................................................. 21
9: Strafwaardigheid ........................................................................................................................................... 23
Algemene oriëntering ................................................................................................................................... 23
Strafuitsluitende verschoningsgronden ........................................................................................................ 23
10: Strafbare poging ......................................................................................................................................... 24
2
, Algemene oriëntering ................................................................................................................................... 24
Algemene voorwaarden voor de strafbare poging ....................................................................................... 24
Strafbaarheid van poging die niet tot het beoogd resultaat kon leiden ....................................................... 25
Bestraffing van de poging ............................................................................................................................. 25
11: Strafbare deelneming .................................................................................................................................. 25
Algemene oriëntatie ..................................................................................................................................... 25
Algemene voorwaarden voor de strafbare deelneming ............................................................................... 26
De bestraffing van de deelneming ................................................................................................................ 28
Bijzondere gevallen ....................................................................................................................................... 28
Deel 3: Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf .......................................................................................... 29
1: Instelling en uitoefening van de strafvordering ............................................................................................ 30
Initiatief en uitvoering van de strafvordering ............................................................................................... 31
Tegen wie wordt strafvordering uitgeoefend? ............................................................................................. 36
Bemiddeling .................................................................................................................................................. 37
2: De burgerlijke vordering ................................................................................................................................ 37
Slachtoffer en ‘Benadeelde persoon’ ............................................................................................................ 37
Burgerlijke vordering voor de strafrechter ................................................................................................... 39
De burgerlijke vordering voor de burgerlijke rechter ................................................................................... 40
Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase............................................................................................... 41
1: Het politiewezen ............................................................................................................................................ 41
2: Types van onderzoek ..................................................................................................................................... 41
Het opsporingsonderzoek ............................................................................................................................. 41
Het gerechtelijk onderzoek ........................................................................................................................... 45
3: Onderzoeksdaden .......................................................................................................................................... 51
Het begrip heterdaad .................................................................................................................................... 51
Lijst van onderzoeksdaden ............................................................................................................................ 51
4: Vrijheidsberoving en voorlopige hechtenis ................................................................................................... 76
Voorlopige hechtenis .................................................................................................................................... 76
5: Toezicht op en afsluiting van het onderzoek ................................................................................................. 86
Afsluiting van het opsporingsonderzoek ....................................................................................................... 86
Toezicht op en afsluiting van het gerechtelijk onderzoek............................................................................. 86
Deel 5: De rechtspleging in de fase van het vonnisgerecht ............................................................................. 97
1: Het vonnisgerecht ......................................................................................................................................... 97
Bevoegdheidsregeling ................................................................................................................................... 97
Aanhangigmaking ........................................................................................................................................ 102
Samenstelling van de zetel .......................................................................................................................... 104
2: Voortduren van bewarende maatregelen ................................................................................................... 105
Voorlopige hechtenis .................................................................................................................................. 105
Het strafrechtelijk kort geding .................................................................................................................... 106
3: Fundamentele waarborgen ......................................................................................................................... 107
Recht op een eerlijk proces ......................................................................................................................... 107
Onafhankelijke en onpartijdige rechter ...................................................................................................... 108
Openbaarheid van de terechtzitting ........................................................................................................... 109
Mondelinge karakter van de rechtspleging ................................................................................................ 110
Tegenspraak ................................................................................................................................................ 110
Redelijke termijn ......................................................................................................................................... 113
4: Terechtzitting .............................................................................................................................................. 116
Proces-verbaal van de terechtzitting .......................................................................................................... 116
3
, Verschijning van de partijen ........................................................................................................................ 116
Verloop van de rechtspleging ..................................................................................................................... 118
Hof van assisen............................................................................................................................................ 123
5: Bewijsregeling ............................................................................................................................................. 124
Bewijslast .................................................................................................................................................... 124
Bewijsvoering .............................................................................................................................................. 124
Bewijswaardering ........................................................................................................................................ 126
Deel 6: Strafrechtelijke sancties ................................................................................................................... 129
1: Inleiding ....................................................................................................................................................... 129
2: De straffen ................................................................................................................................................... 129
Begrip en kenmerken .................................................................................................................................. 129
Indeling van de straffen .............................................................................................................................. 130
Straffen toepasselijk op natuurlijke personen ............................................................................................ 131
Straffen toepasselijk op rechtspersonen .................................................................................................... 137
3: Strafrechtelijke beveiligings- of beschermingsmaatregelen ....................................................................... 139
Algemeen .................................................................................................................................................... 139
Sancties bij minderjarigen ........................................................................................................................... 140
Internering .................................................................................................................................................. 140
Beveiligingsmaatregel ter bescherming van de maatschappij .................................................................... 140
Deel 7: De straftoemeting ............................................................................................................................ 141
1: Situering ...................................................................................................................................................... 141
2: Straftoemeting bij natuurlijke personen ..................................................................................................... 141
Regels die (kunnen) leiden tot strafverzwaring .......................................................................................... 141
Regels die (kunnen) leiden tot strafvermindering ...................................................................................... 143
3: Straftoemeting bij rechtspersonen .............................................................................................................. 146
4: Bijzondere modaliteiten van straftoemeting: opschorting – uitstel – probatie .......................................... 146
De Probatiewet van 29 juni 1964 ................................................................................................................ 146
De opschorting van de uitspraak van de veroordeling ............................................................................... 146
Het uitstel van de tenuitvoerlegging van de straffen .................................................................................. 147
Probatieopschorting en probatie-uitstel ..................................................................................................... 148
Rechtspersoon en Probatiewet ................................................................................................................... 149
5: De beveiligingsperiode ................................................................................................................................ 150
6: Straftoemeting bij overschrijding van redelijke termijn .............................................................................. 150
7: De onderlinge combinatie van de wettelijke regels inzake straftoemeting: een poging tot synthese ........ 150
Deel 8: De uitspraak ..................................................................................................................................... 151
1: Algemene beginselen .................................................................................................................................. 151
Totstandkoming .......................................................................................................................................... 151
Voorlopige hechtenis .................................................................................................................................. 154
Motivering ................................................................................................................................................... 156
2: Uitvoering .................................................................................................................................................... 159
3: Gezag van gewijsde ..................................................................................................................................... 159
T.a.v. de strafrechter ................................................................................................................................... 159
T.a.v. de burgerlijke rechter ........................................................................................................................ 159
4: Burgerlijke aspecten .................................................................................................................................... 161
Deel 9: De rechtsmiddelen ........................................................................................................................... 161
4
, 1: Hoger beroep............................................................................................................................................... 161
Voorwaarden .............................................................................................................................................. 161
Gevolgen ..................................................................................................................................................... 166
Rechtspleging en uitspraak ......................................................................................................................... 169
2: Verzet .......................................................................................................................................................... 170
Voorwaarden .............................................................................................................................................. 170
Gevolgen ..................................................................................................................................................... 171
Rechtspleging en uitspraak ......................................................................................................................... 174
Deel 10: De tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties ......................................................................... 176
1: Basisbeginselen ........................................................................................................................................... 176
2: Tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf ...................................................................................................... 176
Bevoegdheid ............................................................................................................................................... 176
Rechtspositie van de gedetineerde ............................................................................................................. 176
Opsporing van personen die zich onttrokken hebben aan de uitvoering van hoofdgevangenisstraffen,
opsluitingen of interneringen ..................................................................................................................... 177
3: Tenuitvoerlegging van de TBS ..................................................................................................................... 177
4: Tenuitvoerlegging van de straf onder ET .................................................................................................... 178
5: Tenuitvoerlegging van de werkstraf ............................................................................................................ 178
6: Tenuitvoerlegging van de autonome probatiestraf .................................................................................... 178
7: Tenuitvoerlegging van de geldboete ........................................................................................................... 179
Invordering .................................................................................................................................................. 179
Geldboetevervangende gevangenisstraf .................................................................................................... 179
9: Tenuitvoerlegging van maatregelen ........................................................................................................... 179
De internering ............................................................................................................................................. 179
Beveiligingsmaatregel ter bescherming van de maatschappij .................................................................... 179
Minderjarigen .............................................................................................................................................. 179
10: Tenuitvoerlegging van uitstel, opschorting en (klassieke) probatie .......................................................... 180
Opschorting ................................................................................................................................................. 180
Uitstel .......................................................................................................................................................... 180
Probatie ....................................................................................................................................................... 180
Deel 11: Toepassing van de strafwet naar plaats .......................................................................................... 182
1: Inleiding ....................................................................................................................................................... 182
Territorialiteitsbeginsel ............................................................................................................................... 182
2: Op Belgisch grondgebied gepleegde misdrijven .......................................................................................... 182
3: Buiten Belgisch grondgebied gepleegde misdrijven .................................................................................... 182
Actief personaliteitsbeginsel ....................................................................................................................... 182
Passief personaliteitsbeginsel ..................................................................................................................... 183
Staatsbeschermingsbeginsel ....................................................................................................................... 183
Universaliteitsbeginsel ................................................................................................................................ 183
Poging en deelneming ................................................................................................................................. 183
4: Op Belgisch grondgebied gepleegd? Lokalisering van het misdrijf met het oog op de toepassing van de
strafwet ........................................................................................................................................................... 184
Deel 12: Het toepassingsgebied van de strafwet in de tijd ........................................................................... 184
1: Probleemstelling .......................................................................................................................................... 184
2: De geldingsduur van strafwetten ................................................................................................................ 184
De inwerkingtreding van strafwetten ......................................................................................................... 184
5
, Opheffing en vernietiging van strafwetten ................................................................................................. 184
3: Conflicten van strafwetten in de tijd: strafrechtelijk overgangsrecht ......................................................... 185
4: Herstel in eer en rechten en uitwissing van de veroordeling ....................................................................... 185
Herstel in eer en rechten ............................................................................................................................ 185
Uitwissing .................................................................................................................................................... 186
Deel 13: Beletselen voor de normale uitoefening van de strafvordering, de burgerlijke vordering of de
uitvoering van de sanctie ............................................................................................................................. 187
1: Misdrijven met een bijzonder grondwettelijk statuut: politieke misdrijven en drukpersmisdrijven ............ 187
Politieke misdrijven ..................................................................................................................................... 187
Drukpersmisdrijven ..................................................................................................................................... 188
2: Amnestie (retroactieve opheffing van de strafwaardigheid) ...................................................................... 189
3: Schorsing van de strafvordering .................................................................................................................. 189
Schorsing wegens bijzondere status van de verdachte .............................................................................. 189
Schorsing ingevolge prejudiciële vraag of prejudicieel geschil ................................................................... 190
4: Verval van de strafvordering ....................................................................................................................... 192
Dood van de verdachte of beklaagde ......................................................................................................... 192
Ophouden bestaan van de rechtspersoon .................................................................................................. 192
Amnestie ..................................................................................................................................................... 192
Opheffing van de strafwet .......................................................................................................................... 192
De minnelijke schikking ............................................................................................................................... 192
Strafbemiddeling ......................................................................................................................................... 194
Onmiddellijke inning van een geldsom of het volgen van een opleiding.................................................... 196
Administratieve geldboete .......................................................................................................................... 196
Herstelvordering in sociaal strafrecht ......................................................................................................... 196
Verjaring ...................................................................................................................................................... 196
Gezag van gewijsde en ne bis in idem in de Europese Unie ........................................................................ 202
5: Verval van de burgerlijke vordering ............................................................................................................ 203
Afstand van de rechtsvordering en dading ................................................................................................. 203
Gezag van gewijsde ..................................................................................................................................... 203
Verjaring ...................................................................................................................................................... 203
6: Verval van het recht tot uitvoering van de straffen .................................................................................... 204
Dood natuurlijke persoon en vereffening rechtspersoon ........................................................................... 204
Verjaring van de straf .................................................................................................................................. 204
Uitvoering in het buitenland en ne bis in idem ........................................................................................... 204
Deel 15: Toekomstmuziek: nieuwe wetboeken ............................................................................................ 204
1: Nabije toekomst: het nieuwe strafwetboek van 2024 ................................................................................ 205
2: Wetsvoorstel houdende het wetboek van strafprocesrecht ........................................................................ 205
Onderwijsgroepen........................................................................................................................................ 205
OG 1: Misdrijfbegrip algemeen, indelingen van de misdrijven, eerste algemene voorwaarde voor
strafbaarheid: delictstypiciteit ........................................................................................................................ 205
OG 2: Rechtvaardigingsgronden, schulduitsluitingsgronden en verschoningsgronden, strafbare poging en
strafbare deelneming ...................................................................................................................................... 206
OG 3: Strafvordering – burgerlijke vordering – opsporingsonderzoek en gerechtelijk onderzoek .................. 207
OG 4: Voorlopige hechtenis, afsluiten gerechtelijk onderzoek ........................................................................ 208
OG 5: Regeling van de rechtspleging – bevoegdheid – aanhangigmaking – voortduren voorlopige hechtenis –
terechtzitting ................................................................................................................................................... 209
6
, OG 6: Onderzoeksmaatregelen en bewijs ....................................................................................................... 211
OG 7: Straftoemeting deel 1............................................................................................................................ 212
OG 8: Straftoemeting deel 2............................................................................................................................ 213
OG 9: Rechtsmiddelen en devolutieve werking + toepassing van de strafwet naar plaats, tijd, ruimte ......... 214
OG 10: Rechtsmiddelen deel 2 ........................................................................................................................ 215
OG 11: VES + beletselen uitoefening strafvordering, verval van de strafvordering: buitengerechtelijke
afdoening, prejudiciële vragen en geschillen, verjaring van de strafvordering en van de burgerlijke vordering
uit een misdrijf................................................................................................................................................. 216
7
BOEK, HC’S EN OG’S
1
,INHOUDSOPGAVE
Deel 1: algemene oriëntatie ............................................................................................................................. 8
1: Wat is strafrecht? ............................................................................................................................................ 8
Het verschijnsel strafrecht .............................................................................................................................. 8
Het begrip strafrecht ....................................................................................................................................... 8
2: Codificatie ....................................................................................................................................................... 8
Het belgisch strafwetboek .............................................................................................................................. 8
Het Belgisch wetboek van Strafvordering ....................................................................................................... 8
3: Situering van het strafrecht tussen andere rechtsdisciplines .......................................................................... 9
Autonomie van het strafrecht ......................................................................................................................... 9
Publiekrechtelijk karakter ............................................................................................................................... 9
4: Indelingen van het strafrecht .......................................................................................................................... 9
Algemeen strafrecht ....................................................................................................................................... 9
Bijzonder strafrecht......................................................................................................................................... 9
Toepasselijkheid van de beginselen van algemeen strafrecht op het bijzonder strafrecht .......................... 10
Internationaal strafrecht ............................................................................................................................... 10
Deel 2: De Strafwet ........................................................................................................................................ 10
1: Legaliteitsbeginsel ......................................................................................................................................... 10
2: Het legaliteitsbeginsel en de bronnen van het strafrecht ............................................................................. 11
Formele bronnen van het strafrecht ............................................................................................................. 11
Rechtspraak is onvoldoende om aan legaliteitsbeginsel te voldoen ............................................................ 11
3: Het legaliteitsbeginsel en de interpretatie van de strafwet .......................................................................... 12
Bronnen van interpretatie ............................................................................................................................ 12
Interpretatiemethoden in het strafrecht ...................................................................................................... 12
4: Algemene voorwaarden van strafbaarheid en de plaats van het misdrijf daarin ......................................... 12
Een evoluerend begrippenkader in het perspectief van een nieuw strafwetboek: de constitutieve
elementen van het misdrijf ........................................................................................................................... 12
Het misdrijf als wederrechtelijke delictstypische gedraging ......................................................................... 13
5: Drieledige indeling van misdrijven ................................................................................................................ 13
6: Delictstypiciteit .............................................................................................................................................. 13
Inleiding: begrip en belang ............................................................................................................................ 13
De objectieve bestanddelen van het misdrijf ............................................................................................... 14
De subjectieve bestanddelen ........................................................................................................................ 15
Verzwaarde misdrijven.................................................................................................................................. 16
Daderschap en deelneming .......................................................................................................................... 16
Rechtspersonen als daders ........................................................................................................................... 17
7: Wederrechtelijkheid ...................................................................................................................................... 18
Algemene omschrijving van de wederrechtelijkheid .................................................................................... 18
Wederrechtelijkheid en rechtvaardiging ...................................................................................................... 18
De rechtvaardigingsgronden ......................................................................................................................... 18
8: Verwijtbaarheid van het misdrijf aan de concrete persoon: strafrechtelijke schuld ..................................... 21
Het strafrechtelijk schuldbegrip .................................................................................................................... 21
Schulduitsluitingsgronden ............................................................................................................................. 21
9: Strafwaardigheid ........................................................................................................................................... 23
Algemene oriëntering ................................................................................................................................... 23
Strafuitsluitende verschoningsgronden ........................................................................................................ 23
10: Strafbare poging ......................................................................................................................................... 24
2
, Algemene oriëntering ................................................................................................................................... 24
Algemene voorwaarden voor de strafbare poging ....................................................................................... 24
Strafbaarheid van poging die niet tot het beoogd resultaat kon leiden ....................................................... 25
Bestraffing van de poging ............................................................................................................................. 25
11: Strafbare deelneming .................................................................................................................................. 25
Algemene oriëntatie ..................................................................................................................................... 25
Algemene voorwaarden voor de strafbare deelneming ............................................................................... 26
De bestraffing van de deelneming ................................................................................................................ 28
Bijzondere gevallen ....................................................................................................................................... 28
Deel 3: Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf .......................................................................................... 29
1: Instelling en uitoefening van de strafvordering ............................................................................................ 30
Initiatief en uitvoering van de strafvordering ............................................................................................... 31
Tegen wie wordt strafvordering uitgeoefend? ............................................................................................. 36
Bemiddeling .................................................................................................................................................. 37
2: De burgerlijke vordering ................................................................................................................................ 37
Slachtoffer en ‘Benadeelde persoon’ ............................................................................................................ 37
Burgerlijke vordering voor de strafrechter ................................................................................................... 39
De burgerlijke vordering voor de burgerlijke rechter ................................................................................... 40
Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase............................................................................................... 41
1: Het politiewezen ............................................................................................................................................ 41
2: Types van onderzoek ..................................................................................................................................... 41
Het opsporingsonderzoek ............................................................................................................................. 41
Het gerechtelijk onderzoek ........................................................................................................................... 45
3: Onderzoeksdaden .......................................................................................................................................... 51
Het begrip heterdaad .................................................................................................................................... 51
Lijst van onderzoeksdaden ............................................................................................................................ 51
4: Vrijheidsberoving en voorlopige hechtenis ................................................................................................... 76
Voorlopige hechtenis .................................................................................................................................... 76
5: Toezicht op en afsluiting van het onderzoek ................................................................................................. 86
Afsluiting van het opsporingsonderzoek ....................................................................................................... 86
Toezicht op en afsluiting van het gerechtelijk onderzoek............................................................................. 86
Deel 5: De rechtspleging in de fase van het vonnisgerecht ............................................................................. 97
1: Het vonnisgerecht ......................................................................................................................................... 97
Bevoegdheidsregeling ................................................................................................................................... 97
Aanhangigmaking ........................................................................................................................................ 102
Samenstelling van de zetel .......................................................................................................................... 104
2: Voortduren van bewarende maatregelen ................................................................................................... 105
Voorlopige hechtenis .................................................................................................................................. 105
Het strafrechtelijk kort geding .................................................................................................................... 106
3: Fundamentele waarborgen ......................................................................................................................... 107
Recht op een eerlijk proces ......................................................................................................................... 107
Onafhankelijke en onpartijdige rechter ...................................................................................................... 108
Openbaarheid van de terechtzitting ........................................................................................................... 109
Mondelinge karakter van de rechtspleging ................................................................................................ 110
Tegenspraak ................................................................................................................................................ 110
Redelijke termijn ......................................................................................................................................... 113
4: Terechtzitting .............................................................................................................................................. 116
Proces-verbaal van de terechtzitting .......................................................................................................... 116
3
, Verschijning van de partijen ........................................................................................................................ 116
Verloop van de rechtspleging ..................................................................................................................... 118
Hof van assisen............................................................................................................................................ 123
5: Bewijsregeling ............................................................................................................................................. 124
Bewijslast .................................................................................................................................................... 124
Bewijsvoering .............................................................................................................................................. 124
Bewijswaardering ........................................................................................................................................ 126
Deel 6: Strafrechtelijke sancties ................................................................................................................... 129
1: Inleiding ....................................................................................................................................................... 129
2: De straffen ................................................................................................................................................... 129
Begrip en kenmerken .................................................................................................................................. 129
Indeling van de straffen .............................................................................................................................. 130
Straffen toepasselijk op natuurlijke personen ............................................................................................ 131
Straffen toepasselijk op rechtspersonen .................................................................................................... 137
3: Strafrechtelijke beveiligings- of beschermingsmaatregelen ....................................................................... 139
Algemeen .................................................................................................................................................... 139
Sancties bij minderjarigen ........................................................................................................................... 140
Internering .................................................................................................................................................. 140
Beveiligingsmaatregel ter bescherming van de maatschappij .................................................................... 140
Deel 7: De straftoemeting ............................................................................................................................ 141
1: Situering ...................................................................................................................................................... 141
2: Straftoemeting bij natuurlijke personen ..................................................................................................... 141
Regels die (kunnen) leiden tot strafverzwaring .......................................................................................... 141
Regels die (kunnen) leiden tot strafvermindering ...................................................................................... 143
3: Straftoemeting bij rechtspersonen .............................................................................................................. 146
4: Bijzondere modaliteiten van straftoemeting: opschorting – uitstel – probatie .......................................... 146
De Probatiewet van 29 juni 1964 ................................................................................................................ 146
De opschorting van de uitspraak van de veroordeling ............................................................................... 146
Het uitstel van de tenuitvoerlegging van de straffen .................................................................................. 147
Probatieopschorting en probatie-uitstel ..................................................................................................... 148
Rechtspersoon en Probatiewet ................................................................................................................... 149
5: De beveiligingsperiode ................................................................................................................................ 150
6: Straftoemeting bij overschrijding van redelijke termijn .............................................................................. 150
7: De onderlinge combinatie van de wettelijke regels inzake straftoemeting: een poging tot synthese ........ 150
Deel 8: De uitspraak ..................................................................................................................................... 151
1: Algemene beginselen .................................................................................................................................. 151
Totstandkoming .......................................................................................................................................... 151
Voorlopige hechtenis .................................................................................................................................. 154
Motivering ................................................................................................................................................... 156
2: Uitvoering .................................................................................................................................................... 159
3: Gezag van gewijsde ..................................................................................................................................... 159
T.a.v. de strafrechter ................................................................................................................................... 159
T.a.v. de burgerlijke rechter ........................................................................................................................ 159
4: Burgerlijke aspecten .................................................................................................................................... 161
Deel 9: De rechtsmiddelen ........................................................................................................................... 161
4
, 1: Hoger beroep............................................................................................................................................... 161
Voorwaarden .............................................................................................................................................. 161
Gevolgen ..................................................................................................................................................... 166
Rechtspleging en uitspraak ......................................................................................................................... 169
2: Verzet .......................................................................................................................................................... 170
Voorwaarden .............................................................................................................................................. 170
Gevolgen ..................................................................................................................................................... 171
Rechtspleging en uitspraak ......................................................................................................................... 174
Deel 10: De tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties ......................................................................... 176
1: Basisbeginselen ........................................................................................................................................... 176
2: Tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf ...................................................................................................... 176
Bevoegdheid ............................................................................................................................................... 176
Rechtspositie van de gedetineerde ............................................................................................................. 176
Opsporing van personen die zich onttrokken hebben aan de uitvoering van hoofdgevangenisstraffen,
opsluitingen of interneringen ..................................................................................................................... 177
3: Tenuitvoerlegging van de TBS ..................................................................................................................... 177
4: Tenuitvoerlegging van de straf onder ET .................................................................................................... 178
5: Tenuitvoerlegging van de werkstraf ............................................................................................................ 178
6: Tenuitvoerlegging van de autonome probatiestraf .................................................................................... 178
7: Tenuitvoerlegging van de geldboete ........................................................................................................... 179
Invordering .................................................................................................................................................. 179
Geldboetevervangende gevangenisstraf .................................................................................................... 179
9: Tenuitvoerlegging van maatregelen ........................................................................................................... 179
De internering ............................................................................................................................................. 179
Beveiligingsmaatregel ter bescherming van de maatschappij .................................................................... 179
Minderjarigen .............................................................................................................................................. 179
10: Tenuitvoerlegging van uitstel, opschorting en (klassieke) probatie .......................................................... 180
Opschorting ................................................................................................................................................. 180
Uitstel .......................................................................................................................................................... 180
Probatie ....................................................................................................................................................... 180
Deel 11: Toepassing van de strafwet naar plaats .......................................................................................... 182
1: Inleiding ....................................................................................................................................................... 182
Territorialiteitsbeginsel ............................................................................................................................... 182
2: Op Belgisch grondgebied gepleegde misdrijven .......................................................................................... 182
3: Buiten Belgisch grondgebied gepleegde misdrijven .................................................................................... 182
Actief personaliteitsbeginsel ....................................................................................................................... 182
Passief personaliteitsbeginsel ..................................................................................................................... 183
Staatsbeschermingsbeginsel ....................................................................................................................... 183
Universaliteitsbeginsel ................................................................................................................................ 183
Poging en deelneming ................................................................................................................................. 183
4: Op Belgisch grondgebied gepleegd? Lokalisering van het misdrijf met het oog op de toepassing van de
strafwet ........................................................................................................................................................... 184
Deel 12: Het toepassingsgebied van de strafwet in de tijd ........................................................................... 184
1: Probleemstelling .......................................................................................................................................... 184
2: De geldingsduur van strafwetten ................................................................................................................ 184
De inwerkingtreding van strafwetten ......................................................................................................... 184
5
, Opheffing en vernietiging van strafwetten ................................................................................................. 184
3: Conflicten van strafwetten in de tijd: strafrechtelijk overgangsrecht ......................................................... 185
4: Herstel in eer en rechten en uitwissing van de veroordeling ....................................................................... 185
Herstel in eer en rechten ............................................................................................................................ 185
Uitwissing .................................................................................................................................................... 186
Deel 13: Beletselen voor de normale uitoefening van de strafvordering, de burgerlijke vordering of de
uitvoering van de sanctie ............................................................................................................................. 187
1: Misdrijven met een bijzonder grondwettelijk statuut: politieke misdrijven en drukpersmisdrijven ............ 187
Politieke misdrijven ..................................................................................................................................... 187
Drukpersmisdrijven ..................................................................................................................................... 188
2: Amnestie (retroactieve opheffing van de strafwaardigheid) ...................................................................... 189
3: Schorsing van de strafvordering .................................................................................................................. 189
Schorsing wegens bijzondere status van de verdachte .............................................................................. 189
Schorsing ingevolge prejudiciële vraag of prejudicieel geschil ................................................................... 190
4: Verval van de strafvordering ....................................................................................................................... 192
Dood van de verdachte of beklaagde ......................................................................................................... 192
Ophouden bestaan van de rechtspersoon .................................................................................................. 192
Amnestie ..................................................................................................................................................... 192
Opheffing van de strafwet .......................................................................................................................... 192
De minnelijke schikking ............................................................................................................................... 192
Strafbemiddeling ......................................................................................................................................... 194
Onmiddellijke inning van een geldsom of het volgen van een opleiding.................................................... 196
Administratieve geldboete .......................................................................................................................... 196
Herstelvordering in sociaal strafrecht ......................................................................................................... 196
Verjaring ...................................................................................................................................................... 196
Gezag van gewijsde en ne bis in idem in de Europese Unie ........................................................................ 202
5: Verval van de burgerlijke vordering ............................................................................................................ 203
Afstand van de rechtsvordering en dading ................................................................................................. 203
Gezag van gewijsde ..................................................................................................................................... 203
Verjaring ...................................................................................................................................................... 203
6: Verval van het recht tot uitvoering van de straffen .................................................................................... 204
Dood natuurlijke persoon en vereffening rechtspersoon ........................................................................... 204
Verjaring van de straf .................................................................................................................................. 204
Uitvoering in het buitenland en ne bis in idem ........................................................................................... 204
Deel 15: Toekomstmuziek: nieuwe wetboeken ............................................................................................ 204
1: Nabije toekomst: het nieuwe strafwetboek van 2024 ................................................................................ 205
2: Wetsvoorstel houdende het wetboek van strafprocesrecht ........................................................................ 205
Onderwijsgroepen........................................................................................................................................ 205
OG 1: Misdrijfbegrip algemeen, indelingen van de misdrijven, eerste algemene voorwaarde voor
strafbaarheid: delictstypiciteit ........................................................................................................................ 205
OG 2: Rechtvaardigingsgronden, schulduitsluitingsgronden en verschoningsgronden, strafbare poging en
strafbare deelneming ...................................................................................................................................... 206
OG 3: Strafvordering – burgerlijke vordering – opsporingsonderzoek en gerechtelijk onderzoek .................. 207
OG 4: Voorlopige hechtenis, afsluiten gerechtelijk onderzoek ........................................................................ 208
OG 5: Regeling van de rechtspleging – bevoegdheid – aanhangigmaking – voortduren voorlopige hechtenis –
terechtzitting ................................................................................................................................................... 209
6
, OG 6: Onderzoeksmaatregelen en bewijs ....................................................................................................... 211
OG 7: Straftoemeting deel 1............................................................................................................................ 212
OG 8: Straftoemeting deel 2............................................................................................................................ 213
OG 9: Rechtsmiddelen en devolutieve werking + toepassing van de strafwet naar plaats, tijd, ruimte ......... 214
OG 10: Rechtsmiddelen deel 2 ........................................................................................................................ 215
OG 11: VES + beletselen uitoefening strafvordering, verval van de strafvordering: buitengerechtelijke
afdoening, prejudiciële vragen en geschillen, verjaring van de strafvordering en van de burgerlijke vordering
uit een misdrijf................................................................................................................................................. 216
7
