hoorcolleges samenspel van genen en omgeving vrije universiteit amsterdam 2024 2025 oefenvragen toets examen
, hoorcolleges samenspel van genen en omgeving vrije universiteit amsterdam 2024 2025 oefenvragen toets examen
Hoorcollege 1 Genen.....................................................................................................................................................4
Terminologie............................................................................................................................................................. 5
Stoornissen van Mendel............................................................................................................................................5
Hoorcollege 2: moleculaire biologie.............................................................................................................................6
Atomen...................................................................................................................................................................... 6
Weefsel...................................................................................................................................................................... 6
Verschillende cel types..............................................................................................................................................6
Polynucleotide...........................................................................................................................................................7
DNA v.s. RNA..........................................................................................................................................................7
Celverdelingen..........................................................................................................................................................8
Hoorcollege 3 Polygenie.............................................................................................................................................10
Adoptie studies........................................................................................................................................................10
Heritability.............................................................................................................................................................. 11
Hoorcollege 4 G-E wisselwerkingen...........................................................................................................................13
Er zijn twee soorten G-E wisselwerkingen..............................................................................................................13
G-E Interactie..........................................................................................................................................................14
Hoorcollege 5 Fenotypen............................................................................................................................................15
Human genome project............................................................................................................................................15
Gene findings..........................................................................................................................................................16
Hoorcollege 6 Verslaafd..............................................................................................................................................17
Alcohol.................................................................................................................................................................... 17
Roken...................................................................................................................................................................... 18
Wiet......................................................................................................................................................................... 18
Pharmacokinetic Pathway........................................................................................................................................18
Hoorcollege 7 Cognitieve vaardigheden......................................................................................................................19
Geek syndroom.......................................................................................................................................................20
Endofenotypes.........................................................................................................................................................21
Hoorcollege 8 Autisme Spectrum Disorder.................................................................................................................21
Klassiek autisme......................................................................................................................................................21
Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD).................................................................................................22
Anxiety Disorder.....................................................................................................................................................22
Hoorcollege 9 OCEAN...............................................................................................................................................23
Contrast effect.........................................................................................................................................................23
Hoorcollege 10............................................................................................................................................................25
Persoonlijkheidsstoornissen.....................................................................................................................................25
Hoorcollege 11............................................................................................................................................................28
Lengte...................................................................................................................................................................... 28
BMI......................................................................................................................................................................... 29
Hoorcollege 12............................................................................................................................................................31
Epigenetische mechanismen....................................................................................................................................31
65 oefenvragen – antwoorden apart gegeven...............................................................................................................33
, hoorcolleges samenspel van genen en omgeving vrije universiteit amsterdam 2024 2025 oefenvragen toets examen
Deel 1: Basisprincipes van Genetica.......................................................................................................................33
Deel 2: Moleculaire Biologie..................................................................................................................................33
Deel 3: Genetica en Omgeving................................................................................................................................33
Deel 4: Verslaving en Genetica...............................................................................................................................33
Deel 5: Cognitieve Vaardigheden en Intelligentie...................................................................................................34
Deel 6: Psychopathologie en Persoonlijkheidsstoornissen.......................................................................................34
Deel 7: Persoonlijkheid en Gedrag..........................................................................................................................34
50 belangrijke kernbegrippen alfabetisch....................................................................................................................38
25 belangrijke personen en hun werken.......................................................................................................................40
, hoorcolleges samenspel van genen en omgeving vrije universiteit amsterdam 2024 2025 oefenvragen toets examen
Hoorcollege 1 Genen
We delen veel van onze genen met andere organismen. Genen spelen een grote rol in
menselijke ontwikkeling. Bijvoorbeeld het proces van een baby die leert staan. De genen
zorgen voor het proces van enkel kunnen liggen naar kunnen staan.
Heritability: de hoeveelheid variantie die wordt verklaard door genetische verschillen. Als
de heritability bijvoorbeeld 0.9 is betekent dit dat 90% van de variantie verklaard wordt door
genetische verschillen.
Genen spelen ook een rol in moralen en je overtuigingen. Niet enkel genen, maar ook hoe je
wordt opgevoed en wat je ouders je leren. In hoeverre je dit oppakt en overneemt ligt dan
weer aan je genen.
Genen hebben indirect invloed op je carrière keuzes, zo heb je voor een hoge
managementbaan genen nodig waardoor je goed kan presteren onder druk.
Ook spelen genen een grote rol in sportprestaties. Echter is er hier ook weer sprake van genen
en omgeving, je moet de genen hebben maar je moet ook in de goede omgeving zijn, goede
contacten hebben en worden gestimuleerd vanaf jonge leeftijd om deze genen tot bloei te
brengen.
Hippocrates zette al de eerste stappen richting genetica. Hij stelde dat er fysieke delen van
de man in een ei zaten en dat dit werd gegeven aan de vrouw.
Pythagoras dacht dat er een volledig mens in de eicel van de man zat die dan verder groeide
in de vrouw.
Aristoteles kwam erachter dat vrouwen stoppen met menstrueren wanneer ze zwanger zijn en
dacht dan dat het bloed in combinatie met de eicel van de man zorgde voor een baby en dat
temperatuur dan invloed had op het geslacht van het kind.
Carl Linnaeus maakte een overzicht van alle organismen en hoe deze gerelateerd zijn aan
elkaar, zo werd duidelijk dat de hond afstamt van de wolf.
Jean-Baptiste de Lamarck stelde dat uiteindelijk iedereen hetzelfde zal zijn, gebruikte
hiervoor een beetje survival of the fittest
Darwin stelde juist dat, afhankelijk van de omstandigheden, dieren verschilde van genen en
er anders uit gingen zijn na vele generaties. Zo werden goede eigenschappen geëlimineerd en
bleven de goede eigenschappen, gerelateerd aan de omgeving, bestaan.
Francis Galton observeerde zijn stamboom en stelde dat dingen als IQ doorgegeven moesten
worden. Een van zijn bekendste werken is ‘nature prevails enormously over nurture’. Hierin
werd gevonden dat hoe verder je genetisch van iemand af staat, hoe minder je op diegene
lijkt.
Identieke tweelingen hebben een correlatie van 0.85 op algemene cognitieve vaardigheden,
nurture zal dus relatief weinig impact hebben. Dizygote tweelingen hebben een hogere
correlatie dan een gewone broer of zus, ook al zijn ze dat eigenlijk wel gewoon. Genetisch
, hoorcolleges samenspel van genen en omgeving vrije universiteit amsterdam 2024 2025 oefenvragen toets examen
Hoorcollege 1 Genen.....................................................................................................................................................4
Terminologie............................................................................................................................................................. 5
Stoornissen van Mendel............................................................................................................................................5
Hoorcollege 2: moleculaire biologie.............................................................................................................................6
Atomen...................................................................................................................................................................... 6
Weefsel...................................................................................................................................................................... 6
Verschillende cel types..............................................................................................................................................6
Polynucleotide...........................................................................................................................................................7
DNA v.s. RNA..........................................................................................................................................................7
Celverdelingen..........................................................................................................................................................8
Hoorcollege 3 Polygenie.............................................................................................................................................10
Adoptie studies........................................................................................................................................................10
Heritability.............................................................................................................................................................. 11
Hoorcollege 4 G-E wisselwerkingen...........................................................................................................................13
Er zijn twee soorten G-E wisselwerkingen..............................................................................................................13
G-E Interactie..........................................................................................................................................................14
Hoorcollege 5 Fenotypen............................................................................................................................................15
Human genome project............................................................................................................................................15
Gene findings..........................................................................................................................................................16
Hoorcollege 6 Verslaafd..............................................................................................................................................17
Alcohol.................................................................................................................................................................... 17
Roken...................................................................................................................................................................... 18
Wiet......................................................................................................................................................................... 18
Pharmacokinetic Pathway........................................................................................................................................18
Hoorcollege 7 Cognitieve vaardigheden......................................................................................................................19
Geek syndroom.......................................................................................................................................................20
Endofenotypes.........................................................................................................................................................21
Hoorcollege 8 Autisme Spectrum Disorder.................................................................................................................21
Klassiek autisme......................................................................................................................................................21
Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD).................................................................................................22
Anxiety Disorder.....................................................................................................................................................22
Hoorcollege 9 OCEAN...............................................................................................................................................23
Contrast effect.........................................................................................................................................................23
Hoorcollege 10............................................................................................................................................................25
Persoonlijkheidsstoornissen.....................................................................................................................................25
Hoorcollege 11............................................................................................................................................................28
Lengte...................................................................................................................................................................... 28
BMI......................................................................................................................................................................... 29
Hoorcollege 12............................................................................................................................................................31
Epigenetische mechanismen....................................................................................................................................31
65 oefenvragen – antwoorden apart gegeven...............................................................................................................33
, hoorcolleges samenspel van genen en omgeving vrije universiteit amsterdam 2024 2025 oefenvragen toets examen
Deel 1: Basisprincipes van Genetica.......................................................................................................................33
Deel 2: Moleculaire Biologie..................................................................................................................................33
Deel 3: Genetica en Omgeving................................................................................................................................33
Deel 4: Verslaving en Genetica...............................................................................................................................33
Deel 5: Cognitieve Vaardigheden en Intelligentie...................................................................................................34
Deel 6: Psychopathologie en Persoonlijkheidsstoornissen.......................................................................................34
Deel 7: Persoonlijkheid en Gedrag..........................................................................................................................34
50 belangrijke kernbegrippen alfabetisch....................................................................................................................38
25 belangrijke personen en hun werken.......................................................................................................................40
, hoorcolleges samenspel van genen en omgeving vrije universiteit amsterdam 2024 2025 oefenvragen toets examen
Hoorcollege 1 Genen
We delen veel van onze genen met andere organismen. Genen spelen een grote rol in
menselijke ontwikkeling. Bijvoorbeeld het proces van een baby die leert staan. De genen
zorgen voor het proces van enkel kunnen liggen naar kunnen staan.
Heritability: de hoeveelheid variantie die wordt verklaard door genetische verschillen. Als
de heritability bijvoorbeeld 0.9 is betekent dit dat 90% van de variantie verklaard wordt door
genetische verschillen.
Genen spelen ook een rol in moralen en je overtuigingen. Niet enkel genen, maar ook hoe je
wordt opgevoed en wat je ouders je leren. In hoeverre je dit oppakt en overneemt ligt dan
weer aan je genen.
Genen hebben indirect invloed op je carrière keuzes, zo heb je voor een hoge
managementbaan genen nodig waardoor je goed kan presteren onder druk.
Ook spelen genen een grote rol in sportprestaties. Echter is er hier ook weer sprake van genen
en omgeving, je moet de genen hebben maar je moet ook in de goede omgeving zijn, goede
contacten hebben en worden gestimuleerd vanaf jonge leeftijd om deze genen tot bloei te
brengen.
Hippocrates zette al de eerste stappen richting genetica. Hij stelde dat er fysieke delen van
de man in een ei zaten en dat dit werd gegeven aan de vrouw.
Pythagoras dacht dat er een volledig mens in de eicel van de man zat die dan verder groeide
in de vrouw.
Aristoteles kwam erachter dat vrouwen stoppen met menstrueren wanneer ze zwanger zijn en
dacht dan dat het bloed in combinatie met de eicel van de man zorgde voor een baby en dat
temperatuur dan invloed had op het geslacht van het kind.
Carl Linnaeus maakte een overzicht van alle organismen en hoe deze gerelateerd zijn aan
elkaar, zo werd duidelijk dat de hond afstamt van de wolf.
Jean-Baptiste de Lamarck stelde dat uiteindelijk iedereen hetzelfde zal zijn, gebruikte
hiervoor een beetje survival of the fittest
Darwin stelde juist dat, afhankelijk van de omstandigheden, dieren verschilde van genen en
er anders uit gingen zijn na vele generaties. Zo werden goede eigenschappen geëlimineerd en
bleven de goede eigenschappen, gerelateerd aan de omgeving, bestaan.
Francis Galton observeerde zijn stamboom en stelde dat dingen als IQ doorgegeven moesten
worden. Een van zijn bekendste werken is ‘nature prevails enormously over nurture’. Hierin
werd gevonden dat hoe verder je genetisch van iemand af staat, hoe minder je op diegene
lijkt.
Identieke tweelingen hebben een correlatie van 0.85 op algemene cognitieve vaardigheden,
nurture zal dus relatief weinig impact hebben. Dizygote tweelingen hebben een hogere
correlatie dan een gewone broer of zus, ook al zijn ze dat eigenlijk wel gewoon. Genetisch
