Ondervoeding; kauw en slikproblemen
1. Inleiding (de slikact)
(1&2= willekeurig. 3&4=autonoom)
1) Orale voorbereidingsfase
- Voedsel in mond
- Zien/ruiken/smaken speekselproductie
- Kauwen en met speeksel verwerken tot bolus
- Goede lipsluiting is nodig!!
2) Orale voorstuwende fase
- Spijsbrok in beweging door tong naar achter in de mind, slikact wordt
uitgelokt als begin van faryngeale fase
- Voldoende bewegelijkheid van tong!!
3) Faryngeale fase
- Afsluiting van gehemelt!! En bescherming strottenklep
- Ademhaling stopt even
- Contractie spieren farynx + relaxatie EUS = beweging voedsel naar oesafagus
4) Oesofageale fase
- Via oesafagus naar maag d.m.v. peristaltische bewegingen en laatste is
relaxatie LES
2. Paramedische gegevens
2.1. Ziektebeeld
- Dysfagie=> slikstoornis
- Aspiratie=> verslikken, inademen van voedsel in luchtpijp
2.2. Diagnose
- Klinisch onderzoek
- Radiologisch onderzoek; fluoroscopie
2.3. Risicoprofiel
Orale voorbereidings
- Verlies zicht, smaak, geur = daling speekselproductie
- Onvoldoende lipsluiting
- Verminderde speekselproductie = dr chemo, bestraling
- Gebitsafwijking met kauwproblemen
- Zwak gezicht/kaakspieren
Orale voortstuwende
- Verminderde beweegelijkheid van de tond
, Faryngale (aspiratiepneunomie)
- Zwakke contractie
- Onvolledige afsluiting luchtpijp
- Afwezige slikreflax
- Stenose/ vernauwing
Oesofageale (reflxu en aspiratiepneunomie)
- Spasmen, motoliteitsstoornis
- Vernauwing/ stenose
- Spierafbraak door corticoïdengebruik
- Infectie door braken
Neuromusculaire veranderingen t.g.v.
- Sarcopenie
- ALS
- MS
- Alzheimer
- CVA
- Parkinson
Anatomische dysfunctie
- Door strictuur en vernauwing
- Ontsteking van farynx en/of oesofagus
- Carcinoma
Mechanische dysfunctie
- Door chirurgisch verwijderen structuren
Psychologische factoren
- Slikangst
- Globusgevoel in keel
- Langdurig kunstmatig voeden bij eetstoornissen
2.4. Klachten en complicaties
Beperkt inname en gewichtsverlies door
- Trager verlopen van voeden
- Angst om verslikken
Aspiratie waarbij voedsel of drank en/of eigen secreten in longen komen
- Infecties
- Longabcessen
- Longpneunomie
- Acute verstikking
1. Inleiding (de slikact)
(1&2= willekeurig. 3&4=autonoom)
1) Orale voorbereidingsfase
- Voedsel in mond
- Zien/ruiken/smaken speekselproductie
- Kauwen en met speeksel verwerken tot bolus
- Goede lipsluiting is nodig!!
2) Orale voorstuwende fase
- Spijsbrok in beweging door tong naar achter in de mind, slikact wordt
uitgelokt als begin van faryngeale fase
- Voldoende bewegelijkheid van tong!!
3) Faryngeale fase
- Afsluiting van gehemelt!! En bescherming strottenklep
- Ademhaling stopt even
- Contractie spieren farynx + relaxatie EUS = beweging voedsel naar oesafagus
4) Oesofageale fase
- Via oesafagus naar maag d.m.v. peristaltische bewegingen en laatste is
relaxatie LES
2. Paramedische gegevens
2.1. Ziektebeeld
- Dysfagie=> slikstoornis
- Aspiratie=> verslikken, inademen van voedsel in luchtpijp
2.2. Diagnose
- Klinisch onderzoek
- Radiologisch onderzoek; fluoroscopie
2.3. Risicoprofiel
Orale voorbereidings
- Verlies zicht, smaak, geur = daling speekselproductie
- Onvoldoende lipsluiting
- Verminderde speekselproductie = dr chemo, bestraling
- Gebitsafwijking met kauwproblemen
- Zwak gezicht/kaakspieren
Orale voortstuwende
- Verminderde beweegelijkheid van de tond
, Faryngale (aspiratiepneunomie)
- Zwakke contractie
- Onvolledige afsluiting luchtpijp
- Afwezige slikreflax
- Stenose/ vernauwing
Oesofageale (reflxu en aspiratiepneunomie)
- Spasmen, motoliteitsstoornis
- Vernauwing/ stenose
- Spierafbraak door corticoïdengebruik
- Infectie door braken
Neuromusculaire veranderingen t.g.v.
- Sarcopenie
- ALS
- MS
- Alzheimer
- CVA
- Parkinson
Anatomische dysfunctie
- Door strictuur en vernauwing
- Ontsteking van farynx en/of oesofagus
- Carcinoma
Mechanische dysfunctie
- Door chirurgisch verwijderen structuren
Psychologische factoren
- Slikangst
- Globusgevoel in keel
- Langdurig kunstmatig voeden bij eetstoornissen
2.4. Klachten en complicaties
Beperkt inname en gewichtsverlies door
- Trager verlopen van voeden
- Angst om verslikken
Aspiratie waarbij voedsel of drank en/of eigen secreten in longen komen
- Infecties
- Longabcessen
- Longpneunomie
- Acute verstikking
