European Politics: Institutions and Policy of the European Union, KU Leuven
EUROPEAN POLITICS
INSTITUTIONS AND POLICY OF THE EUROPEAN
UNION
What is the european union?
WAT IS EEN STAAT?
Staten heersen maken wetten & dwingen ze af
Staten voorzien publieke goederen
Staten heffen belastingen
Staten lossen algemene actie problemen op
4 hoofdkenmerken:
1. Vast en bewoond territorium
2. Mogelijkheid om gezag uit te oefenen over dat gebied
3. Legaal & politiek onafhankelijk
4. Erkend als staat door andere staten & door de bevolking
Soevereiniteit = hoogste gezag over een territorium & de bevolking
verschillen tss een staat, natie & natie-staat
Staat
- Politiek-legale eenheid gedefinieerd door territorium & wetten
- Institutionele basis
Natie
- Een groep mensen gedefinieerd door gedeelde identiteit of cultuur
o Taal, entiteit, religie…
- Verschil tss een etnische en natie groep:
o Etnische groep = een groep mensen die een erfgoed,
gemeenschappelijke taal, cultuur & afkomst delen
o Natie groep = verenigd door een gevoel v doelgerichtheid om het
territorium te beheersen waarvan de leden vd groep denken dat het
v hen is
Natie-staat
- Een soevereine staat waar de meerderheid vd bevolking is gebaseerd op
factoren die natie definiëren
LIMITIETEN VH CONCEPT ‘NATIE’
Nationalisme = staat zou gebaseerd moeten zijn op een natie
- Kan leiden tot:
o Nationale superioriteit
o Etnocentrisme
o Racisme
o Genocide
o Spanningen tss staten
internationale samenwerking om spanningen te overwinnen + samenwerking
te bevorderen
- Internationale organisaties & verdragen zijn gebaseerd op vrijwillige
samenwerking
pagina 1
,European Politics: Institutions and Policy of the European Union, KU Leuven
INTEGRATIE
Samenwerking (collaboration)
= lidstaten beslissen om bepaalde doelen samen te bereiken door gezamenlijke
maatregelen te nemen MAAR de lidstaten behouden hun gezag over het
specifieke beleidsdomein
Integratie
= de bevoegdheid om beslissingen te nemen w overgedragen nr een (hoger-)
nationaal niveau
- Er is dus een overdracht v bevoegdheden vd lidstaten nr het EU-niveau
Sommige internationale organisaties leiden nr integratie
Integratie = overdracht door staten v (delen v) soevereiniteit
- = bundeling v bevoegdheden in specifieke beleidsdomeinen & oprichting v
gemeenschappelijke instellingen met beperkte bevoegdheden
- ≠ de totale overgave v hun eigen aparte, politieke, economische, sociale
en nationale kenmerken
THEORIES OF EUROPEAN INTEGRATION
Wat is een theorie?
- = bestaat uit concepten en maakt stellingen over relaties tss deze
concepten
- = probeert de realiteit uit te leggen
o Vaak een vereenvoudiging vd realiteit
- ≠ normatief, niet over wat je denkt dat het moet zijn, maar hoe het
effectief is
Theorie vd Europese integratie
= verklaring waarom staten beslissen om meer en meer bevoegdheden te
verplaatsen nr Europees niveau & supranationale organisaties
Twee theorieën die de relaties tss staten verklaren
Realisme
- De wereld is gedefinieerd door anarchie
- Internationale relaties zijn chaotisch
- De hoofd motivatie v staten ih verzekeren v bestaan/overleving, veiligheid
& soevereiniteit
- Kernactoren in internationale relaties = de staten zelf
- Staten zijn unitaire actoren die zich rationeel gedragen uit eigenbelang
o Zero-sum games = het resultaat is niet positiever of negatiever
voor de ene partij dan voor de andere partij
- Hoofd concept = macht
Liberalisme
- Internationale relaties zijn meer dan overleving & macht
- Samenwerking is mogelijk
- Andere actoren naast staten = internationale organisaties
o Promoten v verdere samenwerking & voorkomen v freeriding
- Staten kunnen verder gaan dan eigenbelang
- Samenwerking kan leiden tot positive-sum games
- Hoofd concept = waarden (vrijheid, democratie, mensenrechten)
pagina 2
,European Politics: Institutions and Policy of the European Union, KU Leuven
Andere theorieën
Functionalisme
- Nationalisme = oorzaak v conflict
- Vrede door samenwerking tss staten op basis v gemeenschappelijke
belangen
- Internationale agentschappen die specifieke functionele behoeften
vervullen
- ‘integratie door stiekemheid’ (“Integration by stealth / “sneak up
on peace”) = integratie op niet-controversiële gebieden stimuleert
samenwerking op andere gebieden
Neofunctionalsime
- ‘spill-over effect’/neveneffecten = een bepaalde actie die gerelateerd
is ae specifiek doel, creëert een situatie waarin het oorspronkelijke doel
alleen kan w gegarandeerd door verdere acties te ondernemen, die op hun
beurt weer een nieuwe voorwaarde scheppen en de behoefte nr meer
opwekt enzovoort
o Verschillende soorten: functionele, politieke, technische, culturele,
geografische
- Europese integratie:
o Deterministisch proces
o Opeenvolging v uitkomsten die een causaal verband hebben
o Autonoom resultaat, niet het resultaat v bewuste strategieën v
lidstaten
pagina 3
, European Politics: Institutions and Policy of the European Union, KU Leuven
- Drijvende krachten niet-staat actoren:
o Bedrijven, vakbonden, politieke partijen, EU instellingen
MAAR! Gn verklaring voor dalende Europese integratie in 1960s !
Intergouvernementalisme
- ‘logica v diversiteit’ “Logic of diversity” = op gebieden die v cruciaal
belang zijn voor het nationale belang, geven naties de voorkeur ad
zekerheid of de zelfbeheerste onzekerheid
- Drijvende kracht = staatshoofden en overheid v natie-staten
- Europese integratie = zero-sum game (resultaat vd onderhandelingen tss
de lidstaten)
o Twee-level game in drie stadia:
1. Er zijn nationale voorkeuren en belangen bij de lidstaten
die w bepaald door de interne dynamiek id staat (rol vd
drukkingsgroepen) = nationaal niveau
2. De manifestatie/realisatie v integratie hangt af vd relatieve
macht vd lidstaten = EU niveau
3. Institutionalisering = EU-instellingen zijn nuttig om deals
tss lidstaten uit te voeren/te implementeren en af te dwingen
(om coördinatie-problemen op te lossen)
Theories of the European Union
= niet de evolutie vd Europese integratie verklaren maar het functionele vd
Europese Unie zoals die is
EU = internationale organisatie?
YES
- Leden zijn natie-staten
- Lidmaatschap is vrijwillig
- Streven nr consensus
NO
- Overdracht v
o Soevereiniteit nr de EU
o Autonomie en beslissingsbevoegdheid ad EU-actoren
o Intensiteit en reikwijdte vh beleid
EU = staat?
YES
- Internationaal erkende grenzen
- Lidstaten onderworpen aan EU-wetten
- Invloed op het dagelijks leven
- Gemeenschappelijke valuta en symbolen
NO
- Geen monopolie op geweld (gn politie, gn leger)
- Geen belastingen (?)
Twee methodes
Intergouvernementalisme
- Overheden en lidstaten behouden de controle over besluitvorming id EU
o Inter-gouvernementaal = tussen overheden
- Focuspunt bij besluitvorming id (Europese) Raad ((European) Council)
pagina 4
EUROPEAN POLITICS
INSTITUTIONS AND POLICY OF THE EUROPEAN
UNION
What is the european union?
WAT IS EEN STAAT?
Staten heersen maken wetten & dwingen ze af
Staten voorzien publieke goederen
Staten heffen belastingen
Staten lossen algemene actie problemen op
4 hoofdkenmerken:
1. Vast en bewoond territorium
2. Mogelijkheid om gezag uit te oefenen over dat gebied
3. Legaal & politiek onafhankelijk
4. Erkend als staat door andere staten & door de bevolking
Soevereiniteit = hoogste gezag over een territorium & de bevolking
verschillen tss een staat, natie & natie-staat
Staat
- Politiek-legale eenheid gedefinieerd door territorium & wetten
- Institutionele basis
Natie
- Een groep mensen gedefinieerd door gedeelde identiteit of cultuur
o Taal, entiteit, religie…
- Verschil tss een etnische en natie groep:
o Etnische groep = een groep mensen die een erfgoed,
gemeenschappelijke taal, cultuur & afkomst delen
o Natie groep = verenigd door een gevoel v doelgerichtheid om het
territorium te beheersen waarvan de leden vd groep denken dat het
v hen is
Natie-staat
- Een soevereine staat waar de meerderheid vd bevolking is gebaseerd op
factoren die natie definiëren
LIMITIETEN VH CONCEPT ‘NATIE’
Nationalisme = staat zou gebaseerd moeten zijn op een natie
- Kan leiden tot:
o Nationale superioriteit
o Etnocentrisme
o Racisme
o Genocide
o Spanningen tss staten
internationale samenwerking om spanningen te overwinnen + samenwerking
te bevorderen
- Internationale organisaties & verdragen zijn gebaseerd op vrijwillige
samenwerking
pagina 1
,European Politics: Institutions and Policy of the European Union, KU Leuven
INTEGRATIE
Samenwerking (collaboration)
= lidstaten beslissen om bepaalde doelen samen te bereiken door gezamenlijke
maatregelen te nemen MAAR de lidstaten behouden hun gezag over het
specifieke beleidsdomein
Integratie
= de bevoegdheid om beslissingen te nemen w overgedragen nr een (hoger-)
nationaal niveau
- Er is dus een overdracht v bevoegdheden vd lidstaten nr het EU-niveau
Sommige internationale organisaties leiden nr integratie
Integratie = overdracht door staten v (delen v) soevereiniteit
- = bundeling v bevoegdheden in specifieke beleidsdomeinen & oprichting v
gemeenschappelijke instellingen met beperkte bevoegdheden
- ≠ de totale overgave v hun eigen aparte, politieke, economische, sociale
en nationale kenmerken
THEORIES OF EUROPEAN INTEGRATION
Wat is een theorie?
- = bestaat uit concepten en maakt stellingen over relaties tss deze
concepten
- = probeert de realiteit uit te leggen
o Vaak een vereenvoudiging vd realiteit
- ≠ normatief, niet over wat je denkt dat het moet zijn, maar hoe het
effectief is
Theorie vd Europese integratie
= verklaring waarom staten beslissen om meer en meer bevoegdheden te
verplaatsen nr Europees niveau & supranationale organisaties
Twee theorieën die de relaties tss staten verklaren
Realisme
- De wereld is gedefinieerd door anarchie
- Internationale relaties zijn chaotisch
- De hoofd motivatie v staten ih verzekeren v bestaan/overleving, veiligheid
& soevereiniteit
- Kernactoren in internationale relaties = de staten zelf
- Staten zijn unitaire actoren die zich rationeel gedragen uit eigenbelang
o Zero-sum games = het resultaat is niet positiever of negatiever
voor de ene partij dan voor de andere partij
- Hoofd concept = macht
Liberalisme
- Internationale relaties zijn meer dan overleving & macht
- Samenwerking is mogelijk
- Andere actoren naast staten = internationale organisaties
o Promoten v verdere samenwerking & voorkomen v freeriding
- Staten kunnen verder gaan dan eigenbelang
- Samenwerking kan leiden tot positive-sum games
- Hoofd concept = waarden (vrijheid, democratie, mensenrechten)
pagina 2
,European Politics: Institutions and Policy of the European Union, KU Leuven
Andere theorieën
Functionalisme
- Nationalisme = oorzaak v conflict
- Vrede door samenwerking tss staten op basis v gemeenschappelijke
belangen
- Internationale agentschappen die specifieke functionele behoeften
vervullen
- ‘integratie door stiekemheid’ (“Integration by stealth / “sneak up
on peace”) = integratie op niet-controversiële gebieden stimuleert
samenwerking op andere gebieden
Neofunctionalsime
- ‘spill-over effect’/neveneffecten = een bepaalde actie die gerelateerd
is ae specifiek doel, creëert een situatie waarin het oorspronkelijke doel
alleen kan w gegarandeerd door verdere acties te ondernemen, die op hun
beurt weer een nieuwe voorwaarde scheppen en de behoefte nr meer
opwekt enzovoort
o Verschillende soorten: functionele, politieke, technische, culturele,
geografische
- Europese integratie:
o Deterministisch proces
o Opeenvolging v uitkomsten die een causaal verband hebben
o Autonoom resultaat, niet het resultaat v bewuste strategieën v
lidstaten
pagina 3
, European Politics: Institutions and Policy of the European Union, KU Leuven
- Drijvende krachten niet-staat actoren:
o Bedrijven, vakbonden, politieke partijen, EU instellingen
MAAR! Gn verklaring voor dalende Europese integratie in 1960s !
Intergouvernementalisme
- ‘logica v diversiteit’ “Logic of diversity” = op gebieden die v cruciaal
belang zijn voor het nationale belang, geven naties de voorkeur ad
zekerheid of de zelfbeheerste onzekerheid
- Drijvende kracht = staatshoofden en overheid v natie-staten
- Europese integratie = zero-sum game (resultaat vd onderhandelingen tss
de lidstaten)
o Twee-level game in drie stadia:
1. Er zijn nationale voorkeuren en belangen bij de lidstaten
die w bepaald door de interne dynamiek id staat (rol vd
drukkingsgroepen) = nationaal niveau
2. De manifestatie/realisatie v integratie hangt af vd relatieve
macht vd lidstaten = EU niveau
3. Institutionalisering = EU-instellingen zijn nuttig om deals
tss lidstaten uit te voeren/te implementeren en af te dwingen
(om coördinatie-problemen op te lossen)
Theories of the European Union
= niet de evolutie vd Europese integratie verklaren maar het functionele vd
Europese Unie zoals die is
EU = internationale organisatie?
YES
- Leden zijn natie-staten
- Lidmaatschap is vrijwillig
- Streven nr consensus
NO
- Overdracht v
o Soevereiniteit nr de EU
o Autonomie en beslissingsbevoegdheid ad EU-actoren
o Intensiteit en reikwijdte vh beleid
EU = staat?
YES
- Internationaal erkende grenzen
- Lidstaten onderworpen aan EU-wetten
- Invloed op het dagelijks leven
- Gemeenschappelijke valuta en symbolen
NO
- Geen monopolie op geweld (gn politie, gn leger)
- Geen belastingen (?)
Twee methodes
Intergouvernementalisme
- Overheden en lidstaten behouden de controle over besluitvorming id EU
o Inter-gouvernementaal = tussen overheden
- Focuspunt bij besluitvorming id (Europese) Raad ((European) Council)
pagina 4
