Rédigé par des étudiants ayant réussi Disponible immédiatement après paiement Lire en ligne ou en PDF Mauvais document ? Échangez-le gratuitement 4,6 TrustPilot
logo-home
Resume

Samenvatting Politicologie: algemene inleiding - VUB - 18/20

Note
-
Vendu
2
Pages
104
Publié le
03-03-2025
Écrit en
2024/2025

Stuur voor een betere prijs ;) Dit is een samenvatting voor het vak Politicologie: algemene inleiding gedoceerd aan de VUB in het eerste bachelorjaar Politieke wetenschappen en sociologie. Het bevat de slides en is aangevuld met het boek. Het is een uitgebreide samenvatting met alle nodige informatie, de auteur heeft met deze samenvatting een 18/20 gehaald op het examen in eerste zit.

Montrer plus Lire moins

Aperçu du contenu

Inhoudsopgave
H1: Wat is politiek......................................................................................................................................... 4

Waarom nood sturing?........................................................................................................................................4

Variaties in politiek...............................................................................................................................................4

Iets politiek maken?.............................................................................................................................................6

Politicologie..........................................................................................................................................................7

Instrumenten van de politieke wetenschappen...................................................................................................7
1. Concepten....................................................................................................................................................7
2. Modellen......................................................................................................................................................8
3. Theorieën.....................................................................................................................................................9

Conclusie...............................................................................................................................................................9

H2: Staat en Macht........................................................................................................................................ 9

1.1 Macht en gezag............................................................................................................................................10
Max Weber (1864-1920)................................................................................................................................10

Hoe Macht meten...............................................................................................................................................11
Robert Dahl (1961), Who Governs................................................................................................................11
Steven Lukes (1974), Power. A radical view..................................................................................................12

Overzicht............................................................................................................................................................12

Hebben wij ook macht?......................................................................................................................................13

Centraliteit van de staat.....................................................................................................................................13

De legitimiteit van de staat................................................................................................................................15
Plato (427-374 v.C.).......................................................................................................................................15
Aristoteles (384 – 322 v.C.)............................................................................................................................15

Contract theorie.................................................................................................................................................16
Hobbes (1588-1679) 16-17E..........................................................................................................................16
John Locke 17E...............................................................................................................................................18
Rousseau (1712-1778) 18E............................................................................................................................18

H3: Breuklijnen en ideologiën...................................................................................................................... 19

Politieke breuklijnen...........................................................................................................................................19

Ideologieën.........................................................................................................................................................20

Klassieke breuklijnen..........................................................................................................................................21

Partijfamilie’s => Goed kennen..........................................................................................................................22

Nieuwe breuklijnentheorie.................................................................................................................................25
Silent Revolution (1971) Ronald Inglehart.....................................................................................................25
Feminisme......................................................................................................................................................26
Multiculturalisme...........................................................................................................................................27
Ecologisme.....................................................................................................................................................27

Nieuwe breuklijnen: na Inglehart.......................................................................................................................27

1

, Extreem-rechts populisme..................................................................................................................................28

Fascisme.............................................................................................................................................................29

Conclusie............................................................................................................................................................29

H4: Democratie en politieke vertegenwoordiging.........................................................................................30

Wat is democratie?............................................................................................................................................30

Een definitie toepasbaar op verschillende types politieke sturing.....................................................................30

minimumVoorwaarden democratie...................................................................................................................31

Illiberale democratie..........................................................................................................................................31

Autoritarisme.....................................................................................................................................................31

Hoe meten we democratie?...............................................................................................................................32

Argumenten voor democratie............................................................................................................................32

Argumenten tegen democratie..........................................................................................................................32

Visies op politieke vertegenwoordiging.............................................................................................................33

Wat is politieke vertegenwoordiging nu precies?..............................................................................................34

Welke vormen kan vertegenwoordiging aannemen?........................................................................................35
1. Mandaat vs. Onafhankelijkheid.................................................................................................................35

Natie vs Deelbelang............................................................................................................................................36

Vertegenwoordiging als afspiegeling.................................................................................................................36

Is de democratie in gevaar( H14 p.431-40).................................................................................................... 37

Golven van democratisering..............................................................................................................................37

Democratic backsliding / democratische regressie............................................................................................38

Democratie in gevaar? => Democratic deficit? => Indicatoren..........................................................................38

Daling politiek vertrouwen.................................................................................................................................39

Democratische audit..........................................................................................................................................39

Conclusie............................................................................................................................................................40

H5: Politieke participatie en sociale bewegingen.......................................................................................... 40

Wat is politieke participatie?.............................................................................................................................40

Patronen in politieke participatie.......................................................................................................................42

Pressiegroepen en Sociale Bewegingen.............................................................................................................43

Zijn PG en SB goede zaken voor de democratie?...............................................................................................44

Wat is het belang van politieke cultuur?...........................................................................................................45

The Civic Culture, Gabriel Almond en Sidney Verba (1963)...............................................................................45

H6 Politieke partijen en partijsystemen........................................................................................................ 47

Historische evolutie van Partijen (historische typologieën)...............................................................................47


2

, Hoe kunnen we partijen classificeren?...............................................................................................................49

Partijsystemen....................................................................................................................................................52

Hoe beweeglijk is het partijlandschap?..............................................................................................................54

H7: Kiessystemen en stemgedrag................................................................................................................. 56

Wat zijn democratische verkiezingen en welke functies vervullen ze?..............................................................56

Wie mag stemmen?...........................................................................................................................................56

Wie gaat (niet) stemmen?.................................................................................................................................57

Hoe kunnen we kiessytemen classificeren.........................................................................................................58

Welke kandidaten zijn gekozen?........................................................................................................................61

Wat zijn de gevolgen van kiessystemen?...........................................................................................................62

Hoe kunnen we stemgedrag verklaren?............................................................................................................63

Conclusie............................................................................................................................................................65

H8: Parlement en regering........................................................................................................................... 65

Scheiding der machten.......................................................................................................................................65

Hoe organiseren parlementen zich?..................................................................................................................66

Welke functies vervullen parlementen...............................................................................................................68

Verhouding parlement-regering........................................................................................................................70

Hoe worden (coalitie)regeringen gevormd?......................................................................................................71

Welke vorm en functie neemt het staatshoofd aan?.........................................................................................71

H11: Federalisme en decentralisatie............................................................................................................. 73

Historische Context............................................................................................................................................73

Staat de staat onder druk?.................................................................................................................................73

Welke vorm van territoriale organisatie bestaan er?........................................................................................74

Hoe ontstaan federaties.....................................................................................................................................75

Voor en nadelen van federalisme.......................................................................................................................76
Hoe worden bevoegdheden verdeeld in federale staten?.................................................................................77

Hoe worden conflicten opgelost?.......................................................................................................................78

Welke rol spelen lokale besturen?.....................................................................................................................80

H12 Internationale Politiek.......................................................................................................................... 80

Geschiedenis van Internationale betrekkingen..................................................................................................81
Globalisering veroorzaakt een “tijd-ruimtecompressie”...............................................................................82
Impact Globalisering......................................................................................................................................83

Waarom een subdiscipline IB?...........................................................................................................................83
Anarchie en de internationale orde..............................................................................................................83

Wat zijn de belangrijkste theorieën van IB?......................................................................................................85

3

, Idealisme........................................................................................................................................................85
Realisme.........................................................................................................................................................89
Kritiek t.a.v. het realisme...............................................................................................................................91
Idealisme vs Realisme....................................................................................................................................92

H13: De Europese Unie................................................................................................................................ 93

Geschiedenis.......................................................................................................................................................93

De instellingen en werking van de Europese Unie.............................................................................................96
Intergouvernementeel...................................................................................................................................96
Supranationaal...............................................................................................................................................96
De Europese Raad..........................................................................................................................................97
De Europese Commissie................................................................................................................................97
De Ministerraad.............................................................................................................................................98
Het Europees Parlement................................................................................................................................98
Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU).....................................................................................99
Hoe werken deze instellingen samen?..........................................................................................................99
De europese wetgeving.................................................................................................................................99

De Europese unie en politieke wetenschap......................................................................................................100
Multi-level governance................................................................................................................................100
De EU als consensusdemocratie..................................................................................................................101
Democratie en participatie..........................................................................................................................102
Betekenis Europese verkiezingen................................................................................................................103
Toekomst van de Europese Unie: 2 visies...................................................................................................104




H1: WAT IS POLITIEK

 Alles wat te maken heeft met het sturen van de samenleving

POLIS (= stad) = samenleving (geldt voor elke vorm van samen-leven/gemeenschap) vb.
VUB

WAAROM NOOD STURING?

 MENS ALS ZOON POLITIKON (Aristotles) => mensen willen deel uitmaken van de
samenleving en nadenken over sturing => deels correct maar er is nog altijd nood aan
sturing

 Want altijd mogelijkheid tot conflict
 DIVERSITEIT (noden, voorkeuren, visie)
 SCHAARSTE (herverdelen middelen)
 Zorgt voor orde, rust (vb. eigen gezin, je weet wat mag/niet mag => creëert rust en orde)

VARIATIES IN POLITIEK



4

Infos sur le Document

Livre entier ?
Oui
Publié le
3 mars 2025
Nombre de pages
104
Écrit en
2024/2025
Type
RESUME
€15,99
Accéder à l'intégralité du document:

Mauvais document ? Échangez-le gratuitement Dans les 14 jours suivant votre achat et avant le téléchargement, vous pouvez choisir un autre document. Vous pouvez simplement dépenser le montant à nouveau.
Rédigé par des étudiants ayant réussi
Disponible immédiatement après paiement
Lire en ligne ou en PDF

Faites connaissance avec le vendeur

Seller avatar
Les scores de réputation sont basés sur le nombre de documents qu'un vendeur a vendus contre paiement ainsi que sur les avis qu'il a reçu pour ces documents. Il y a trois niveaux: Bronze, Argent et Or. Plus la réputation est bonne, plus vous pouvez faire confiance sur la qualité du travail des vendeurs.
Polwetvub Vrije Universiteit Brussel
Voir profil
S'abonner Vous devez être connecté afin de suivre les étudiants ou les cours
Vendu
17
Membre depuis
2 année
Nombre de followers
0
Documents
2
Dernière vente
1 mois de cela

4,0

2 revues

5
1
4
0
3
1
2
0
1
0

Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions