Samenvatting Internationale
economie 2023- 2024
1
,Inhoudsopgave
Deel 1: De internationale economie in vogelvlucht....................................................................3
H1: Introductie tot de internationale economie .....................................................................3
H2: Internationale factorbewegingen .................................................................................. 13
Deel 2: De theorie van de internationale handel ...................................................................... 15
H3: De klassieke theorie van de IH ...................................................................................... 15
H4: De neoklassieke theorie van de IH ................................................................................ 28
H5: Klassieke en neoklassieke theorieën van de IH: empirische verificatie ........................... 40
H6: De neo-technologietheorieën: een alternatieve verklaring voor IH .................................. 49
H7: De moderne handelstheorie ......................................................................................... 55
H8: De nieuwe interactiemodellen ...................................................................................... 61
Deel 3: Internationale handelspolitiek .................................................................................... 66
H9: De tarifaire handelsbelemmeringen.............................................................................. 66
H10: Niet-tarifaire belemmeringen (NTB) en het nieuw protectionisme ................................ 73
H11: Maatregelen tegen onfaire handelspraktijken .............................................................. 78
H12: De argumenten voor het behoud of invoeren van protectionisme ................................. 88
H13: De vrijmaking van de IH: van GATT naar WTO ............................................................... 94
H14: Regionale economische integratie ............................................................................ 103
H15: Handelsbeleid in de ontwikkelingslanden ................................................................. 113
2
,Deel 1: De internationale economie in vogelvlucht
H1: Introductie tot de internationale economie
Waar gaat internationale economie over?
• De interactie tussen landen door handel in goederen en diensten, kapitaalstromen en
investeringen.
• Het is een oud onderwerp maar de continue groei van de wereldhandel maakt internationale
economie steeds belangrijker.
• De link Tussen internationale handel en BBP/economische groei
Landen worden steeds meer afhankelijk van de internationale context en verliezen hun
economische onafhankelijkheid.
• Input productieproces
- Productiefactoren arbeid (L) en kapitaal (K)
• Output
- Goederen en diensten
- Exportbedrijven kopen intermediaire goederen en diensten bij niet-exportbedrijven
• K, L, goederen en diensten gaan over de grenzen maw zijn mobiel
- Internationale handel
- Internationale factormigratie (BDI’s (FDI’s) van kapitaal en (geschoolde en ongeschoolde)
arbeid
• Verklaring globaliseringspatroon
- Handels- en investeringspatroon
- Oorzaken toenemende internationale handel
• Welvaartswinst & welvaartsverdeling van globalisering
- Winnaars maar ook verliezers
• Internationaal handelsbeleid
- Protectionisme, vrijhandel, …
• Handelspatronen: Wie verkoopt aan wie?
- Klimaat en grondstoffen zijn soms determinerend.
- Bij afgewerkte en intermediaire goederen/diensten is het patroon minder duidelijk
- Twee types van handel
Interindustry trade steunt op verschillen tussen landen
Intraindustry trade gebeurt tussen meer homogene landen
• Verschillen in klimaat en grondstoffen kunnen verklaren waarom Brazilië koffie en Saoedi-
Arabië olie exporteert.
• Maar waarom exporteert Japan auto’s en produceren wij vliegtuigen in Europa is niet zo
eenvoudig te verklaren.
• Verschillen in arbeidsproductiviteit kunnen bepaalde patronen verklaren.
• Het relatieve gebruik van het aanwezige K,L en land in de productie van goederen/diensten
kan de export soms verklaren.
3
, • Verschillende “voordelen”
- Koper en verkoper verhandelen een product uit vrije keuze en maken winst
- Door handel hebben we in ons land andere producten
- De producent krijgt een inkomen die hij vrij kan besteden
• Landen kunnen hun beperkte hoeveelheid PF aanwenden om te produceren waar ze in
vergelijking met andere productiemogelijkheden de hoogste productiviteit in hebben.
• Deze goederen/diensten kunnen ze verhandelen voor andere gewilde goederen/diensten.
• Handel zou de productie efficiënter maken.
- Exporteer goederen met de veel voorkomende PF en importeer de goederen waarvan
PF in het land schaars zijn.
• Specialiseren kan tot schaaleconomieën leiden.
• Handel zou landen op zich te goed komen maar kan bepaalde groepen binnen het land
schaden.
- IH kan de industrieën die moeten concurreren met de import beïnvloeden.
- IH kan effect hebben op de inkomensverdeling in een land.
- KT doelstellingen kunnen dit proces afremmen door lobbygroepen die hun “bedreigde
industrie” verdedigen bij politieke overheden
4
economie 2023- 2024
1
,Inhoudsopgave
Deel 1: De internationale economie in vogelvlucht....................................................................3
H1: Introductie tot de internationale economie .....................................................................3
H2: Internationale factorbewegingen .................................................................................. 13
Deel 2: De theorie van de internationale handel ...................................................................... 15
H3: De klassieke theorie van de IH ...................................................................................... 15
H4: De neoklassieke theorie van de IH ................................................................................ 28
H5: Klassieke en neoklassieke theorieën van de IH: empirische verificatie ........................... 40
H6: De neo-technologietheorieën: een alternatieve verklaring voor IH .................................. 49
H7: De moderne handelstheorie ......................................................................................... 55
H8: De nieuwe interactiemodellen ...................................................................................... 61
Deel 3: Internationale handelspolitiek .................................................................................... 66
H9: De tarifaire handelsbelemmeringen.............................................................................. 66
H10: Niet-tarifaire belemmeringen (NTB) en het nieuw protectionisme ................................ 73
H11: Maatregelen tegen onfaire handelspraktijken .............................................................. 78
H12: De argumenten voor het behoud of invoeren van protectionisme ................................. 88
H13: De vrijmaking van de IH: van GATT naar WTO ............................................................... 94
H14: Regionale economische integratie ............................................................................ 103
H15: Handelsbeleid in de ontwikkelingslanden ................................................................. 113
2
,Deel 1: De internationale economie in vogelvlucht
H1: Introductie tot de internationale economie
Waar gaat internationale economie over?
• De interactie tussen landen door handel in goederen en diensten, kapitaalstromen en
investeringen.
• Het is een oud onderwerp maar de continue groei van de wereldhandel maakt internationale
economie steeds belangrijker.
• De link Tussen internationale handel en BBP/economische groei
Landen worden steeds meer afhankelijk van de internationale context en verliezen hun
economische onafhankelijkheid.
• Input productieproces
- Productiefactoren arbeid (L) en kapitaal (K)
• Output
- Goederen en diensten
- Exportbedrijven kopen intermediaire goederen en diensten bij niet-exportbedrijven
• K, L, goederen en diensten gaan over de grenzen maw zijn mobiel
- Internationale handel
- Internationale factormigratie (BDI’s (FDI’s) van kapitaal en (geschoolde en ongeschoolde)
arbeid
• Verklaring globaliseringspatroon
- Handels- en investeringspatroon
- Oorzaken toenemende internationale handel
• Welvaartswinst & welvaartsverdeling van globalisering
- Winnaars maar ook verliezers
• Internationaal handelsbeleid
- Protectionisme, vrijhandel, …
• Handelspatronen: Wie verkoopt aan wie?
- Klimaat en grondstoffen zijn soms determinerend.
- Bij afgewerkte en intermediaire goederen/diensten is het patroon minder duidelijk
- Twee types van handel
Interindustry trade steunt op verschillen tussen landen
Intraindustry trade gebeurt tussen meer homogene landen
• Verschillen in klimaat en grondstoffen kunnen verklaren waarom Brazilië koffie en Saoedi-
Arabië olie exporteert.
• Maar waarom exporteert Japan auto’s en produceren wij vliegtuigen in Europa is niet zo
eenvoudig te verklaren.
• Verschillen in arbeidsproductiviteit kunnen bepaalde patronen verklaren.
• Het relatieve gebruik van het aanwezige K,L en land in de productie van goederen/diensten
kan de export soms verklaren.
3
, • Verschillende “voordelen”
- Koper en verkoper verhandelen een product uit vrije keuze en maken winst
- Door handel hebben we in ons land andere producten
- De producent krijgt een inkomen die hij vrij kan besteden
• Landen kunnen hun beperkte hoeveelheid PF aanwenden om te produceren waar ze in
vergelijking met andere productiemogelijkheden de hoogste productiviteit in hebben.
• Deze goederen/diensten kunnen ze verhandelen voor andere gewilde goederen/diensten.
• Handel zou de productie efficiënter maken.
- Exporteer goederen met de veel voorkomende PF en importeer de goederen waarvan
PF in het land schaars zijn.
• Specialiseren kan tot schaaleconomieën leiden.
• Handel zou landen op zich te goed komen maar kan bepaalde groepen binnen het land
schaden.
- IH kan de industrieën die moeten concurreren met de import beïnvloeden.
- IH kan effect hebben op de inkomensverdeling in een land.
- KT doelstellingen kunnen dit proces afremmen door lobbygroepen die hun “bedreigde
industrie” verdedigen bij politieke overheden
4
