DEEL 1 : INTRODUCTIE
INLEIDING
DIGITALE OVERHEID
- 3 waarden van Hood (1991)
o Op alle 3 tegelijk focussen = onmogelijk
o Theta waarden : weinig aandacht in media, tenzij negatief (vb.
toeslagenaffaire)
Sigma type Theta type Lambda type
Scherp en doelgericht Eerlijk en rechtvaardig Robuust en
veerkrachtig
Succes Meer met minder Oprechtheid Betrouwbaarheid
Aanpassingsvermogen
Falen Verspilling Malversaties Catastrofe
Uitdrukke Tijd en geld Vertrouwen en Veiligheid en zekerheid
n legitimiteit
Maatstav Doelgericht Transparant Redundantie
en Efficiënt Openbaar Diversiteit
Effectief Inspraak Robuustheid
Zuinig Rechts- en Geïntegreerd
Gecoördineerd belangenbescherming Lerend
Verantwoording Innovatief
- Evolutie in manier waarop IT ingezet wordt in OV
o Geen of-of verhaal, stromen bestaan naast elkaar
New Public
Neo- Weberiaanse New public
Governance / Digital
benadering Management
Era Governance
Periode Voor 1980 Jaren 1980-1990 Vanaf 2000
Stroming Bureaucratietheorie Public choice Netwerktheorie
Principal agent Institutionele theorie
Principe Hiërarchie Markt Netwerk
Waarden 3 R : rechtsgelijkheid, 3 E : economy, Samenwerking,
rechtszekerheid, efficiency, coördinatie en
rechtsmatigheid effectiveness participatie
Benadering Onderhorig Klant Partner
burger
Kernelementen Rule of law Responsabilisering Whole-of-government
Processen en Prestatiemanagemen PPS
procedure t Governance
Dominant bestuur Desagreatie Digitalisering
Specificiteit diensten Competitie en markt
E-GOVERNMENT
- Itsme : samenwerking tussen banken en telecomoperatoren geen
overheidsapplicatie !
o Two-factor authenticatie : bank weet iets (identiteit), telecom heeft iets
(nummer)
- E-box : digitale brieven lezen via mail, bankapplicatie, burgerprofiel (OV gaat er vanuit
dat je leest)
- Veilig inloggen
o Sterke authenticatie
, = two-factor authentication : je hebt iets en je weet iets
= bewijzen van identiteit, authentiseren van toegang (ik ben hier en wil
toegang)
o Digitale sleutels
= elektronische methode om toegang te verlenen tot een systeem,
apparaat, gebouw
Gebruik van encryptie
o Single sign-on (SSO)
o Federaal en Vlaams eigen inlogplatformen dubbele investering, LB kan
kiezen
- Project : plaats- en kanaalonafhankelijke authenticatie
o Survey mogelijk door subsidiëring Gemeente zonder Gemeentehuis
o Tijdens gesprek identiteit bewijzen kan u dit zelfstandig?
Procentueel minder jongeren zeggen ja : 18-24 jarigen : 73% vs. 65+ :
83%
o Vooral bij 65-plussers is Itsme minder gekend
- Drempel sterke authenticatie overwonnen door coronaperiode digitale
dienstverlening makkelijker
Evolutie definitie e-government
- Gevolg van dot.com bubbel : digitalisering in private sector
- Containerbegrip + constante evolutie
e-Government Digitale transformatie van OV
= wat we doen gaan we digitaal doen = anders te werk gaan
ICT en IT Wendbare en toekomstgerichte
Internet organisatie
Openbare diensten en administratie User-centric
Online communicatie Integratie technologieën
Modernisering Optimaliseren
Plaats en tijdonafhankelijk
- = beschrijft elektronische afhandeling van administratieve en democratische
processen in de context v overheidsactiviteiten door middel van ICT om publieke
taken efficiënt en effectief te ondersteunen
Voor 2000 Focus opkomst IT en websites binnen OV
- Erkenning invloed IT
- Anders communiceren via internet, gesofisticeerder dan mail
Begin Focus op dienstverlening
2000 - Toegang tot en leveren van diensten vereenvoudigen
- Gebruik internet om overheidsinformatie en diensten tot bij burger
brengen
Vanaf Uitbreiding naar e-Democracy
2005 - Internet gebruiken voor het democratieproces (e-voting,
participatieplatformen)
- Verbeteren van toegankelijkheid, effectiviteit en verantwoording
- Volgens Witz en Daiser
Minimum Maximum
Scope Informatie en dienstverlening e-democracy
Doelgroep Burgers Alle stakeholders v publieke sector
Technolog Computer en web presence Internet
ie
,- Focus verschuift naar brede invulling met oog voor transformatie
o Initieel stabiel moederschip dat is gaan digitaliseren (efficiëntie en
moderniseren), maar digitale disrupties in omgeving meegaan in
transformatie door omgeving
o !! niet enkel digitaliseren (= zaken digitaal doen) ook transformeren
Evolutie in begrippen
Digitalisering = omzetten van informatie naar een digitale vorm
Vb. inscannen attest en doormailen
Digitalisatie = digitale technologie gebruiken om processen te veranderen,
waardecreatie te bieden en efficiënter samen te werken
Vb. digitale authenticatie
Digitale = algemene werking veranderen (niet enkel inzake technologie)
transformatie 3 gebieden
- Transformationele strategieën
- Creatie naadloze klantenervaring (user-centric +
wendbaarheid)
- Bouwen aan slimmere, flexibele en snellere organisatie
Evolutie in verwachtingen
- Driver vs. enabler
o Driver zaken in gang zetten
o Enabler zaken mogelijk maken, iemand moet het nog doen
o Altijd hetzelfde effect, dan is technologie een drijvende kracht !
- Technologisch determinisme
o = technologie is belangrijkste factor die sociale structuren en culturele
waarden beïnvloedt
- Magic bullet theory
o = digitale communicatie en technologieën kunnen directe en krachtige impact
hebben op gedrag en opvattingen burgers
o Effect : burgerbetrokkenheid en informatieverspreiding
- Verandering vs. reinforcement
o Verandering digitaliseren van diensten
o Reinforcement data belangrijk voor management (stuurinformatie)
- Verwachtingen volgens Wirtz en Daiser
o Makkelijke toegang tot publieke sector informatie
o Verbeteren van publieke sector interactie
o Verbeteren van publieke sector oriëntatie en provisie
o Efficiëntie en effectiviteit
o Verhogen van transparantie en verantwoording
o Verbeteren van controle over bureaucratie
o Promoten van participatie, coöperatie en innovatie
o Voorzien van tools voor e-democratie
o Hernieuwen van imago van overheid en publieke sector
o Versterk vertrouwen van burger in overheid
o Helpt natuurlijke resource management te promoten
o Creatie van werk, gezondheid en educatie voordelen
BESTUURLIJK LANDSCHAP : FEDERALE OVERHEID
, INTRODUCTIE
- Akte van burgerlijke stand (vb. huwelijksakte) vs. attest van burgerlijke stand (foto,
huidige situatie)
- Mijn Dossier
o Nakijken van gegevens in rijksregister en wie recent gegevens geraadpleegd
heeft
o Downloaden elektronische attesten bevolkingsregister en akte burgerlijke
stand
o ! enkel mogelijk via eID of kaartlezer (geen andere digitale sleutels)
- MyData – operatie transparantie (Mathieu Michel)
o Nagaan van geraadpleegde data : wie, wat, wanneer
o 35 overheidsinstellingen hebben toestemming om persoonlijke gegevens op te
vragen
- Structuur vandaag : 11 federale overheidsdiensten + 1 ministerie
DIGITALISERING IN DE STRUCTUUR : VROEGER
- 2001 : oprichting FEDICT
o = federale overheidsdienst voor informatie- en communicatietechnologie
o Ondersteunende overheidsdienst (transversaal, op alle niveaus)
- 2002 : FEDICT is operationeel
- 2002 – 2003 : realisatie bouwstenen en eGov-toepassingen
o Bouwstenen = herbruikbare componenten voor verschillende entiteiten
o (1) netwerkomgeving : FEDMAN (= hoge snelheidsnetwerk federale overheid)
o (2) transactieomgeving: FSB (federal service bus)
= communicatie structureren en inzetten om doorzichtigheid
Technisch verbonden met elkaar en via FSB data delen
o (3) toegangs- en toepassingsomgeving : communicatie tussen toepassingen
o (4) informatieomgeving : authentieke bronnen (rijksregister + KBO)
o (5) beveiligingsomgeving : gebruiksbeheer, federaal token en eID
- 2004 – 2005 : focus op informatisering samenleving
o 4 pijlers : verhogen van toegang, veiligheid, e-kennis en aantal toepassingen
- 2006 : start kennisregio (exporteren kennis ICT en eGov)
o Samenwerkingsakkoord met regio’s (gezamenlijke acties + dialoog)
o Inzetten op internationale samenwerking
- 2007 : integratie FEDICT Select (eigen selectiesysteem voor IT-profielen)
- 2010 – 2011 : integratie FEDICT Shared Services
- 2013 : FEDICT wet FEDICT als dienstenintegrator
o = organisatie elektronische gegevensuitwisseling over instanties heen en
geïntegreerde ontsluiting van gegevens met respect voor privacyregels
o Authentieke bron (databank met oorspronkelijke / unieke data)
o Doel : 1 administratief aanspreekpunt en eenmalige gegevens opvraging
- 2017 : FEDICT verdwijnt
o Reorganisatie : alle ondersteunende diensten onderbrengen in FOD BOSA
o Doel : processen aanpassen en vereenvoudigen
DIGITALISERIN IN DE STRUCTUUR : NU
2017 : FOD BOSA
INLEIDING
DIGITALE OVERHEID
- 3 waarden van Hood (1991)
o Op alle 3 tegelijk focussen = onmogelijk
o Theta waarden : weinig aandacht in media, tenzij negatief (vb.
toeslagenaffaire)
Sigma type Theta type Lambda type
Scherp en doelgericht Eerlijk en rechtvaardig Robuust en
veerkrachtig
Succes Meer met minder Oprechtheid Betrouwbaarheid
Aanpassingsvermogen
Falen Verspilling Malversaties Catastrofe
Uitdrukke Tijd en geld Vertrouwen en Veiligheid en zekerheid
n legitimiteit
Maatstav Doelgericht Transparant Redundantie
en Efficiënt Openbaar Diversiteit
Effectief Inspraak Robuustheid
Zuinig Rechts- en Geïntegreerd
Gecoördineerd belangenbescherming Lerend
Verantwoording Innovatief
- Evolutie in manier waarop IT ingezet wordt in OV
o Geen of-of verhaal, stromen bestaan naast elkaar
New Public
Neo- Weberiaanse New public
Governance / Digital
benadering Management
Era Governance
Periode Voor 1980 Jaren 1980-1990 Vanaf 2000
Stroming Bureaucratietheorie Public choice Netwerktheorie
Principal agent Institutionele theorie
Principe Hiërarchie Markt Netwerk
Waarden 3 R : rechtsgelijkheid, 3 E : economy, Samenwerking,
rechtszekerheid, efficiency, coördinatie en
rechtsmatigheid effectiveness participatie
Benadering Onderhorig Klant Partner
burger
Kernelementen Rule of law Responsabilisering Whole-of-government
Processen en Prestatiemanagemen PPS
procedure t Governance
Dominant bestuur Desagreatie Digitalisering
Specificiteit diensten Competitie en markt
E-GOVERNMENT
- Itsme : samenwerking tussen banken en telecomoperatoren geen
overheidsapplicatie !
o Two-factor authenticatie : bank weet iets (identiteit), telecom heeft iets
(nummer)
- E-box : digitale brieven lezen via mail, bankapplicatie, burgerprofiel (OV gaat er vanuit
dat je leest)
- Veilig inloggen
o Sterke authenticatie
, = two-factor authentication : je hebt iets en je weet iets
= bewijzen van identiteit, authentiseren van toegang (ik ben hier en wil
toegang)
o Digitale sleutels
= elektronische methode om toegang te verlenen tot een systeem,
apparaat, gebouw
Gebruik van encryptie
o Single sign-on (SSO)
o Federaal en Vlaams eigen inlogplatformen dubbele investering, LB kan
kiezen
- Project : plaats- en kanaalonafhankelijke authenticatie
o Survey mogelijk door subsidiëring Gemeente zonder Gemeentehuis
o Tijdens gesprek identiteit bewijzen kan u dit zelfstandig?
Procentueel minder jongeren zeggen ja : 18-24 jarigen : 73% vs. 65+ :
83%
o Vooral bij 65-plussers is Itsme minder gekend
- Drempel sterke authenticatie overwonnen door coronaperiode digitale
dienstverlening makkelijker
Evolutie definitie e-government
- Gevolg van dot.com bubbel : digitalisering in private sector
- Containerbegrip + constante evolutie
e-Government Digitale transformatie van OV
= wat we doen gaan we digitaal doen = anders te werk gaan
ICT en IT Wendbare en toekomstgerichte
Internet organisatie
Openbare diensten en administratie User-centric
Online communicatie Integratie technologieën
Modernisering Optimaliseren
Plaats en tijdonafhankelijk
- = beschrijft elektronische afhandeling van administratieve en democratische
processen in de context v overheidsactiviteiten door middel van ICT om publieke
taken efficiënt en effectief te ondersteunen
Voor 2000 Focus opkomst IT en websites binnen OV
- Erkenning invloed IT
- Anders communiceren via internet, gesofisticeerder dan mail
Begin Focus op dienstverlening
2000 - Toegang tot en leveren van diensten vereenvoudigen
- Gebruik internet om overheidsinformatie en diensten tot bij burger
brengen
Vanaf Uitbreiding naar e-Democracy
2005 - Internet gebruiken voor het democratieproces (e-voting,
participatieplatformen)
- Verbeteren van toegankelijkheid, effectiviteit en verantwoording
- Volgens Witz en Daiser
Minimum Maximum
Scope Informatie en dienstverlening e-democracy
Doelgroep Burgers Alle stakeholders v publieke sector
Technolog Computer en web presence Internet
ie
,- Focus verschuift naar brede invulling met oog voor transformatie
o Initieel stabiel moederschip dat is gaan digitaliseren (efficiëntie en
moderniseren), maar digitale disrupties in omgeving meegaan in
transformatie door omgeving
o !! niet enkel digitaliseren (= zaken digitaal doen) ook transformeren
Evolutie in begrippen
Digitalisering = omzetten van informatie naar een digitale vorm
Vb. inscannen attest en doormailen
Digitalisatie = digitale technologie gebruiken om processen te veranderen,
waardecreatie te bieden en efficiënter samen te werken
Vb. digitale authenticatie
Digitale = algemene werking veranderen (niet enkel inzake technologie)
transformatie 3 gebieden
- Transformationele strategieën
- Creatie naadloze klantenervaring (user-centric +
wendbaarheid)
- Bouwen aan slimmere, flexibele en snellere organisatie
Evolutie in verwachtingen
- Driver vs. enabler
o Driver zaken in gang zetten
o Enabler zaken mogelijk maken, iemand moet het nog doen
o Altijd hetzelfde effect, dan is technologie een drijvende kracht !
- Technologisch determinisme
o = technologie is belangrijkste factor die sociale structuren en culturele
waarden beïnvloedt
- Magic bullet theory
o = digitale communicatie en technologieën kunnen directe en krachtige impact
hebben op gedrag en opvattingen burgers
o Effect : burgerbetrokkenheid en informatieverspreiding
- Verandering vs. reinforcement
o Verandering digitaliseren van diensten
o Reinforcement data belangrijk voor management (stuurinformatie)
- Verwachtingen volgens Wirtz en Daiser
o Makkelijke toegang tot publieke sector informatie
o Verbeteren van publieke sector interactie
o Verbeteren van publieke sector oriëntatie en provisie
o Efficiëntie en effectiviteit
o Verhogen van transparantie en verantwoording
o Verbeteren van controle over bureaucratie
o Promoten van participatie, coöperatie en innovatie
o Voorzien van tools voor e-democratie
o Hernieuwen van imago van overheid en publieke sector
o Versterk vertrouwen van burger in overheid
o Helpt natuurlijke resource management te promoten
o Creatie van werk, gezondheid en educatie voordelen
BESTUURLIJK LANDSCHAP : FEDERALE OVERHEID
, INTRODUCTIE
- Akte van burgerlijke stand (vb. huwelijksakte) vs. attest van burgerlijke stand (foto,
huidige situatie)
- Mijn Dossier
o Nakijken van gegevens in rijksregister en wie recent gegevens geraadpleegd
heeft
o Downloaden elektronische attesten bevolkingsregister en akte burgerlijke
stand
o ! enkel mogelijk via eID of kaartlezer (geen andere digitale sleutels)
- MyData – operatie transparantie (Mathieu Michel)
o Nagaan van geraadpleegde data : wie, wat, wanneer
o 35 overheidsinstellingen hebben toestemming om persoonlijke gegevens op te
vragen
- Structuur vandaag : 11 federale overheidsdiensten + 1 ministerie
DIGITALISERING IN DE STRUCTUUR : VROEGER
- 2001 : oprichting FEDICT
o = federale overheidsdienst voor informatie- en communicatietechnologie
o Ondersteunende overheidsdienst (transversaal, op alle niveaus)
- 2002 : FEDICT is operationeel
- 2002 – 2003 : realisatie bouwstenen en eGov-toepassingen
o Bouwstenen = herbruikbare componenten voor verschillende entiteiten
o (1) netwerkomgeving : FEDMAN (= hoge snelheidsnetwerk federale overheid)
o (2) transactieomgeving: FSB (federal service bus)
= communicatie structureren en inzetten om doorzichtigheid
Technisch verbonden met elkaar en via FSB data delen
o (3) toegangs- en toepassingsomgeving : communicatie tussen toepassingen
o (4) informatieomgeving : authentieke bronnen (rijksregister + KBO)
o (5) beveiligingsomgeving : gebruiksbeheer, federaal token en eID
- 2004 – 2005 : focus op informatisering samenleving
o 4 pijlers : verhogen van toegang, veiligheid, e-kennis en aantal toepassingen
- 2006 : start kennisregio (exporteren kennis ICT en eGov)
o Samenwerkingsakkoord met regio’s (gezamenlijke acties + dialoog)
o Inzetten op internationale samenwerking
- 2007 : integratie FEDICT Select (eigen selectiesysteem voor IT-profielen)
- 2010 – 2011 : integratie FEDICT Shared Services
- 2013 : FEDICT wet FEDICT als dienstenintegrator
o = organisatie elektronische gegevensuitwisseling over instanties heen en
geïntegreerde ontsluiting van gegevens met respect voor privacyregels
o Authentieke bron (databank met oorspronkelijke / unieke data)
o Doel : 1 administratief aanspreekpunt en eenmalige gegevens opvraging
- 2017 : FEDICT verdwijnt
o Reorganisatie : alle ondersteunende diensten onderbrengen in FOD BOSA
o Doel : processen aanpassen en vereenvoudigen
DIGITALISERIN IN DE STRUCTUUR : NU
2017 : FOD BOSA
