Samenvatting Verpleegkundige in het operatiekwartier

Hoofdstuk 1 - Bouw en inrichting van het operatiecomplex

1.1Inleiding
 Veilige omgeving door juiste inrichting OK.
1.2Ligging
 Operatiezalen moeten gegroepeerd zijn in het OK.
o Een uitzondering mag gemaakt worden op ambulante patiënten, spoedgevallen
en verloskundige ingrepen.
 Een inrichting gelegen buiten het OK moet een volledig afgezonderd paviljoen zijn of
centraal maar volledig afgesloten met een afzonderlijke lift.
1.3Lokalen
 Operatiezalen
 Recovery
 Pre-anesthesieruimte
 Scrubruimte
 Sas
 Sterilisatieruimte,…
1.4Indeling van het complex
Doel: OK = veilige omgeving!
 Het voorkomen van kruisinfectie heeft een hoge prioriteit bij degene die zh
ontwikkelen.
1.4.1 Sluiszone
 De toegang ertoe kan voortdurend gecontroleerd worden:
o Ruimte voor voorlopige standplaats van bedlegerige patiënten.
o Kleedkamer personeel + douches en toiletten.
o Ruimte voor diverse activiteiten (bv: koffiepauze, postop discussie,…)
o Recovery, moet gemakkelijk bereikbaar zijn uit de aseptische zone +
rechtstreekse uitgang bieden uit OK, niet als ingang.
1.4.2 Reine zone
o Voorbereidingslokaal voor chirurgen. Mag voorzien zijn van 2 operatiezalen.
(Uitgerust met wastafels met elleboog- of voetbediening.)
o Bergruimte voor rein en steriel materiaal.
1.4.3 Aseptische zone
 Deze zone omvat de operatiezalen:
o Voorwaarden voor toegang zodat regels van hygiëne en steriliteit optimaal
worden nageleefd.
o Regels vervoer materiaal en patiënten binnen het OK.
o Maatregelen zodat steriel materiaal niet in contact komt met het vuile.
o Reinigingstechnieken van OK.
o Maatregelen bij eventuele besmetting van OK.
Verschillende bouwkundige systemen:
 3-gangensysteem:
o Omloopgang, waaruit men toegang heeft tot de sluizen.
o Clean-corridor, middenin het OK waar men binnenkomt zonder sluizen te
passeren.
o Aparte, perifere dirty corridor, verwijderen van afval en gebruikt materiaal.
Doel: bevorderen van discipline bij gebruikers van OK.
 Concept Nedelkjov:
o 2 sterk onderscheiden gangen:
 Preop gang aan ene zijde
 Postop gang aan andere zijde

, o Nadeel: per OK met nevenruimten veel m2 nodig.
 Concept Montefiore:
o Centraal is een werkkamer waarrond zich een krans van operatiezalen bevinden.
Geheel wordt omgeven door een buitenzone of gang.
1.5Inrichting van verschillende lokalen
1.5.1 Operatiekamer
 Aantal en opp:
o Voor 50 à 60 bedden zijn minstens 3 operatiezalen vereist.
o Elke zaal minimum opp van 30m2
o Vloer  antistatisch en geleidend.
 Mogelijkheden:
o Septische OK
o Aseptische OK:
 Gynaecologie
 Urologie
 Hart-vaatchirurgie, …
Zie pag 13 schets operatiezaal
 Muur-, vloer- en plafondbekleding:
o Glad en goed te ontsmetten en reinigen
o Ondoordringbaar
o Rustige kleuren
o Antistatische en geleidende vloer
o Niet glanzend
o Afgeronde hoeken
o Deuren: min aan luchtverplaatsing, kasten: hermetisch sluiten
 Verwarming en verluchting:
o Algemene verlichting moet voorzien zijn van een rheostaat waar de lichtsterkte
geregeld kan worden tussen 0 en 1000 lux.
o Operatiezalen uitgerust met verluchtingssysteem waarbij absolute filters
gebruikt worden en dat instaat voor minstens 15 luchtverversingen/uur.
o T° regelbaar tot 24°C en vochtigheidsgraad van 40 à 60%.
o Operatiezalen steeds in overdruk.
Mogelijkheden voor verluchting:
 Afgesloten ruimte noodzakelijk om mechanische ventilatiesystemen te
hebben.
o Overdrukventilatiesysteem
o Cross-flow en down-flow ventilatiesysteem  verdringing van
luchtlagen met sterke zuivering + hoge graad turbulenties.
o Laminar-flow ventilatiesysteem. Doel: rechtlijnige stroom van
voorbereide lucht binnen aseptisch gebied.
Mogelijkheden voor verwarming:
 Centrale verwarming
 Airconditioning
 Verlichting en voorziening van elektriciteit en gassen:
o Operatieverlichting moet ononderbroken kunnen werken.
o Voldoende stopcontacten met anti-vonk type en aangesloten op noodgroup.
o Uitrusting voor medische gassen.
o Minstens 2 kranen: voor luchtledige, zuurstofkraan, kraan voor samengeperste
lucht.
Mogelijkheden:

,  Natuurlijke-, kunstmatige verlichting, lampen in plafond ingebouwd,
reflectoren aan wanden, staande verplaatsbare lampen, operatielamp.
Zie pag 16 operatielamp
L: sterke lichtbron
C.L.: doorsnede ringvormige convergerende lens
S: doorsnede trapeziumvormige spiegels
O: operatieveld, intens verlicht zonder schaduwen
 Lijnen met pijltjes geven verloop van evenwijdige lichtbundels aan. Men bekomt
klein, sterk verlicht, schaduwloos werkvlak op operatietafel.
Meubilair:
o Technisch veilig en gemakkelijk te reinigen en ontsmetten
o Slechts het noodzakelijke
o Basisuitrusting:
o Operatietafel
o Instrumententafels
o Vergaarbakken: minstens 2
o Perfusiestaanders
o Kast met operatiemateriaal, benodigdheden anesthesie en verpleging
 Apparatuur:
Toepassing en gebruik moet veilig zijn.
o Basis:
 Anesthesietoestel met beademing
 Monitoringsapparatuur
 Diathermietoestel
 Aspiratietoestel
 Communicatiemiddelen
o Specifiek:
 Arteriële BD, CVD
 Toestel RX-opnamen
 Microscopen
 Laserapparatuur
 Endoscopisch materiaal
1.5.2 Voorbereidingskamer -inductiekamer
 Niet aanwezig in alle operatiekwartieren
 Voordeel: alle controles en preop zorgen kunnen uitgevoerd worden. Lokale verdoving
kan al toegediend worden.
 Nadeel: meer apparatuur en meer personeel nodig + verplaatsing personen onder
verdoving niet zonder risico.
1.5.3 Scrubruimte of voorbereidingskamer voor chirurg en assistent
 Geeft direct toegang tot de zaal.
1.5.4 Recovery-room/ontwaakzaal/post anesthesie zorgen
 Verblijf onmiddellijk na de ingreep. Uitgerust met elektronische apparatuur voor postop
opvolging van parameters.
1.5.5 Annexen
 O.a. kleedruimten, onthaal,…
1.5.6 sterilisatieafdeling




Hoofdstuk 2 - Het personeel in het operatiecomplex

, 2.1Omschrijving
 Kenmerkend goed functionerend team:
o Goede samenwerking
o Afbakening eigen taak en VWH
o Kennen en respecteren van elkaars taken + precieze uitvoering
o Max voldoen aan behoeften patiënt
o Vlot afwerken van operatieprogramma
o Gemakkelijk inschakelen spoedoperaties
2.2Samenstelling/VWH en taken van de leden
2.2.1 Bepalende factoren voor samenstelling
2.2.2 Medisch team
 Chirurg
 Anesthesist
o Arts die aangepaste anesthesie aan patiënt toedient, vwh voor administratie en
medisch beleid. Voor toediening, controleert de anesthesist de toestand van de
patiënt a.d.h.v. ASA-classificatie.
o Tijdens ingreep, postop periode en in recoverovey  toezicht over patiënt.
 Arts-assistent
 Dokters specialisten
2.2.3 Verpleegkundig team
 A: doelstellingen van het werk in een OK zijn te herleiden tot 2:
o 1: Voldoen aan de verwachtingen van de patiënt
 Zorgzaam, vriendelijk, met kennis informeren en begeleiden.
o 2: Veiligheid van de patiënt
 Kwaliteit van het vpk handelen en bepaalde attitudes:
 Groot vwh gevoel
 Stiptheid
 Kalmte bewaren
 Inzicht verwerven
 Vooruitziend zijn
 10 doelstellingen om patiëntenveiligheid te waarborgen:
o Juiste patiënt + correcte zijde
o Beschermen tegen schadelijke gevolgen van toegediende anesthesie en pijn
o Verlies van AH- of luchtwegfunctie herkennen + hiernaar handelen.
o Risico op groot bloedverlies herkennen + hiernaar handelen.
o Vermijden van allergische reactie
o Methodes gebruiken die minder risico geven op postop infecties
o Geen materiaal achterlaten in operatiewonde
o Bekomen biopsies beveiligen en voorzien van identificatie
o Op effectieve manier communiceren + essentiële info uitwisselen met elkaar
o Zh en openbare GHzorg gaat routine onderzoeken opstellen ter controle van
chirurgische capaciteit, aantal ingrepen en resultaten.
Deze doelstellingen samengevat in surgical safety checklist  hulpmiddel voor alle
leden om veiligheid te verhogen en vermijdbare overlijdens en complicaties te
dalen.
Het is ook een controlelijst waarbij op 3 belangrijke momenten van elke ingreep, 19
kritieke punten gecontroleerd moeten worden.
 Voor de inductie anesthesie
 Voor de incisie van de huid
 Na de ingreep, voor patiënt de zaal verlaat