Les 1: hoorcollege
Orthopedagogiek: een handelingswetenschap
Orthopedagogiek is een handelingswetenschap, die doelgericht onderzoekt hoe we de kwaliteit van
leven, de inclusie en participatie in de maatschappij van alle betrokkenen kunnen verbeteren (De
Pauw et al., 2023).
Methodisch handelen
4 centrale kenmerken:
o Doelgericht (samen op zoek naar doelen die voor die persoon zelf belangrijk zijn (bij jongeren
vaak gericht op ontwikkeling))
o Bewust (wat is de invloed van mijn gedrag op een ander, hierover bewust nadenken)
o Systematisch (stap per stap naar ons doel gaan, telkens wanneer men een stap zet, moet dit
in de richting van ons doel zijn, de stappen hangen dus aan mekaar vast)
o Procesmatig (we doorlopen een proces en door vragen te stellen brengt dit proces ons
dichter bij ons doel)
➔ vertrekt ALTIJD vanuit vraag van de persoon
➔ je hebt functionele relatie met de persoon
Verschillende soorten plannen
Van handelingsplanning naar een persoonsgericht ondersteuningsproces
De term ‘handelingsplanning’
Sinds ‘80 centraal begrip orthopedagogiek (deze definitie moeten we bekijken door een bril uit de
jaren 80, dit is niet meer vergelijkbaar met het denken van nu)
Definitie Rink:
“Handelingsplanning is het gebeuren in de instelling waarbij functionarissen zich beraden over de
manier waarop de leefsituatie van hun cliënten verbeterd kan worden ten gevolge van hun eigen
optreden naar die cliënten toe.”
o Een permanent gebeuren
o Een instelling
o Functionarissen
o Een leefsituatie
o Hun eigen optreden
, → processen niet vanbuiten kennen, gewoon weten dat het vanuit veel verschillende processen kan
bekeken worden.
Cyclisch proces met 4 fasen
BEELDVORMING
EVALUEREN
Wie is de
Zijn de
persoon en wat
voorpgestelde
heeft de persoon
doelen bereikt?
nodig?
UITVOEREN & PLANNING
MONITORING Waar werken we
Acties uitvoeren, naartoe (doelen)
opvolgen en en op welke
bijsturen manier (acties)