Psychiatrie een inleiding 2
Hoofdstuk 1, Introductie 2
1.1 Inleiding 2
1.2 Hoe noemen we en definiëren we afwijkend gedrag 5
Kritisch denken over psychiatrie en psychopathologie 8
Hoofdstuk 3, classificatie en beoordeling van afwijkende emoties, gedachten en
gedrag 10
3.1 Inleiding 10
3.2 Classificatie van afwijkende gedragspatronen. 11
Classificeren of diagnosticeren 12
3.3 Kenmerken van de DSM 14
DSM-5-Categorieën van psychische stoornissen: 15
Voorbeelden van nieuwe stoornissen → DSM-5: 22
Hoofdstuk 13 - Stoornissen die ontstaan in de kindertijd en adolescentie 29
13. 1 Normaal en afwijkend gedrag tijdens de adolescentie 29
13. 2 Autismespectrumstoornis 1
13.6 gedragsproblemen 1
Hoofdstuk 5 Angststoornissen en obsessief-compulsieve stoornis 1
5.1 inleiding 1
5.2 angststoornis 1
5.3 Paniekstoornis 1
Biologische tests en paniekstoornissen 1
cognitieve factoren 1
Vicieuze cirkel van angst 1
Foute interpretaties en behandeling 1
Rol van ondersteuning 1
5.4 Fobische stoornissen 1
5.5 Obsessief-compulsieve en verwante stoornissen 1
5.6 Gegeneraliseerde angststoornis 1
Hoofdstuk 7 stemmingsstoornissen en suïcide 1
7.1 Inleiding 1
7.2 type stemmingsstoornissen 1
7.3 Welke factoren spelen een rol bij het ontstaan van depressieve stoornissen? 1
wat zijn de behandelingen 1
wat zijn de verklaringen 1
wat zijn de risicofactoren 1
, Psychiatrie een inleiding
Hoofdstuk 1, Introductie
1.1 Inleiding
,1.1.1 Wat is afwijkend gedrag
Bij de drie bovenstaande casussen lijkt iets aan de hand te zijn met de gevoelens,
gedachtes en het gedrag van deze mensen. Wat is er met deze mensen aan de hand en
waarom doen ze wat ze doen → psychopathologie.
● psychopathologie: een deelgebied van de psychiatrie en de klinische psychologie
die zich bezighoudt met diverse vormen van afwijkende emoties, gedrag en
gedachten, de oorzaken daarvan en de behandelmogelijkheden. Een terrein in de
wetenschap dat gemengde gevoelens oproept → angst/afkeer en
interesse/fascinatie. Het kan ons ook confronteren met aspecten van onszelf waar
we niet blij mee zijn.
● psychiatrie: medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en behandeling
van psychische stoornissen.
● klinische psychologie: tak van de psychologie die zich bezighoudt met de
beschrijving, oorzaak en behandeling van psychische stoornissen om het geestelijk
welzijn te bevorderen.
Het aantal mensen dat in een psychiatrisch ziekenhuis wordt opgenomen is gering en veel
mensen hebben nooit de behoefte om hulp te zoeken bij (gz)-psycholoog, psychotherapeut
of psychiater.
● (gz)-psycholoog: psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft
gevolgd. Hij is bevoegd tot het diagnosticeren en behandelen van psychische
stoornissen. mag geen medicatie voorschrijven
● psychotherapeut: Iemand die na de studie psychologie of geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan, waardoor hij bevoegd is tot het geven van
psychotherapeutische behandelingen → moet in het BIG-register staan ingeschreven.
● psychiater: iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan
waarbij hij zich gespecialiseerd heeft in het diagnosticeren en behandelen van
patiënten met psychische stoornissen. mag medicatie voorschrijven.
Toch hebben we allemaal op de een of andere manier met psychische
problemen/stoornissen te maken, ook doordat wijzelf wel eens extreme/onprettige
gedachten/gevoelens hebben of vreemde, onbegrijpelijke gedrag/reacties vertonen. Een
belangrijke vraag hierbij is wanneer ben je ‘gestoord’/’afwijkend’? → fundamenteel vraagstuk
binnen de psychiatrie. Voor nu is het wel of niet hebben van een psychiatrische diagnose
een simpel antwoord.
Circa 1 op de 2 mensen in NL krijgt in zijn leven rechtstreeks te maken met een
diagnosticeerbare psychische stoornis.
, ● psychische stoornis: het geheel van afwijkende emoties, gedachten of
gedragspatronen dat wordt gekenmerkt door onder andere een storing in het
functioneren, en (persoonlijk) lijden.
Op jaarbasis lijdt ong. 1/5 -1/3 eraan. Als we de gevolgen van naasten meetellen en
rekening houden met degene die voor alle behandelingen betalen → belasting,
ziektekostenpremie, productieverlies door verzuim, arbeidsongeschiktheid etc. hebben
psychische problemen/stoornissen (in)direct een grote invloed op de maatschappij.
Onze kennis over psychische problemen is niet alleen van vele wetenschappers die de
oorzaken en mogelijke behandelingen van psychische stoornissen onderzoeken en daar in
wetenschappelijke tijdschriften verslag van doen. De kennis komt ook van persoonlijke
verhalen van mensen die deze problemen aan den lijve ondervinden. Hun verhalen,
aangevuld met praktijkvoorbeelden, vormen een persoonlijke ingang in de wereld van de
meest uiteenlopende psychische stoornissen.
Beschrijvingen psychische problemen/stoornissen bevatten specifieke kenmerken van die
psychische stoornissen → symptomen.
● symptomen: specifieke kenmerken die passen bij een bepaalde psychische
stoornis.
Hoofdstuk 1, Introductie 2
1.1 Inleiding 2
1.2 Hoe noemen we en definiëren we afwijkend gedrag 5
Kritisch denken over psychiatrie en psychopathologie 8
Hoofdstuk 3, classificatie en beoordeling van afwijkende emoties, gedachten en
gedrag 10
3.1 Inleiding 10
3.2 Classificatie van afwijkende gedragspatronen. 11
Classificeren of diagnosticeren 12
3.3 Kenmerken van de DSM 14
DSM-5-Categorieën van psychische stoornissen: 15
Voorbeelden van nieuwe stoornissen → DSM-5: 22
Hoofdstuk 13 - Stoornissen die ontstaan in de kindertijd en adolescentie 29
13. 1 Normaal en afwijkend gedrag tijdens de adolescentie 29
13. 2 Autismespectrumstoornis 1
13.6 gedragsproblemen 1
Hoofdstuk 5 Angststoornissen en obsessief-compulsieve stoornis 1
5.1 inleiding 1
5.2 angststoornis 1
5.3 Paniekstoornis 1
Biologische tests en paniekstoornissen 1
cognitieve factoren 1
Vicieuze cirkel van angst 1
Foute interpretaties en behandeling 1
Rol van ondersteuning 1
5.4 Fobische stoornissen 1
5.5 Obsessief-compulsieve en verwante stoornissen 1
5.6 Gegeneraliseerde angststoornis 1
Hoofdstuk 7 stemmingsstoornissen en suïcide 1
7.1 Inleiding 1
7.2 type stemmingsstoornissen 1
7.3 Welke factoren spelen een rol bij het ontstaan van depressieve stoornissen? 1
wat zijn de behandelingen 1
wat zijn de verklaringen 1
wat zijn de risicofactoren 1
, Psychiatrie een inleiding
Hoofdstuk 1, Introductie
1.1 Inleiding
,1.1.1 Wat is afwijkend gedrag
Bij de drie bovenstaande casussen lijkt iets aan de hand te zijn met de gevoelens,
gedachtes en het gedrag van deze mensen. Wat is er met deze mensen aan de hand en
waarom doen ze wat ze doen → psychopathologie.
● psychopathologie: een deelgebied van de psychiatrie en de klinische psychologie
die zich bezighoudt met diverse vormen van afwijkende emoties, gedrag en
gedachten, de oorzaken daarvan en de behandelmogelijkheden. Een terrein in de
wetenschap dat gemengde gevoelens oproept → angst/afkeer en
interesse/fascinatie. Het kan ons ook confronteren met aspecten van onszelf waar
we niet blij mee zijn.
● psychiatrie: medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en behandeling
van psychische stoornissen.
● klinische psychologie: tak van de psychologie die zich bezighoudt met de
beschrijving, oorzaak en behandeling van psychische stoornissen om het geestelijk
welzijn te bevorderen.
Het aantal mensen dat in een psychiatrisch ziekenhuis wordt opgenomen is gering en veel
mensen hebben nooit de behoefte om hulp te zoeken bij (gz)-psycholoog, psychotherapeut
of psychiater.
● (gz)-psycholoog: psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft
gevolgd. Hij is bevoegd tot het diagnosticeren en behandelen van psychische
stoornissen. mag geen medicatie voorschrijven
● psychotherapeut: Iemand die na de studie psychologie of geneeskunde een
vervolgopleiding heeft gedaan, waardoor hij bevoegd is tot het geven van
psychotherapeutische behandelingen → moet in het BIG-register staan ingeschreven.
● psychiater: iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan
waarbij hij zich gespecialiseerd heeft in het diagnosticeren en behandelen van
patiënten met psychische stoornissen. mag medicatie voorschrijven.
Toch hebben we allemaal op de een of andere manier met psychische
problemen/stoornissen te maken, ook doordat wijzelf wel eens extreme/onprettige
gedachten/gevoelens hebben of vreemde, onbegrijpelijke gedrag/reacties vertonen. Een
belangrijke vraag hierbij is wanneer ben je ‘gestoord’/’afwijkend’? → fundamenteel vraagstuk
binnen de psychiatrie. Voor nu is het wel of niet hebben van een psychiatrische diagnose
een simpel antwoord.
Circa 1 op de 2 mensen in NL krijgt in zijn leven rechtstreeks te maken met een
diagnosticeerbare psychische stoornis.
, ● psychische stoornis: het geheel van afwijkende emoties, gedachten of
gedragspatronen dat wordt gekenmerkt door onder andere een storing in het
functioneren, en (persoonlijk) lijden.
Op jaarbasis lijdt ong. 1/5 -1/3 eraan. Als we de gevolgen van naasten meetellen en
rekening houden met degene die voor alle behandelingen betalen → belasting,
ziektekostenpremie, productieverlies door verzuim, arbeidsongeschiktheid etc. hebben
psychische problemen/stoornissen (in)direct een grote invloed op de maatschappij.
Onze kennis over psychische problemen is niet alleen van vele wetenschappers die de
oorzaken en mogelijke behandelingen van psychische stoornissen onderzoeken en daar in
wetenschappelijke tijdschriften verslag van doen. De kennis komt ook van persoonlijke
verhalen van mensen die deze problemen aan den lijve ondervinden. Hun verhalen,
aangevuld met praktijkvoorbeelden, vormen een persoonlijke ingang in de wereld van de
meest uiteenlopende psychische stoornissen.
Beschrijvingen psychische problemen/stoornissen bevatten specifieke kenmerken van die
psychische stoornissen → symptomen.
● symptomen: specifieke kenmerken die passen bij een bepaalde psychische
stoornis.
