Rédigé par des étudiants ayant réussi Disponible immédiatement après paiement Lire en ligne ou en PDF Mauvais document ? Échangez-le gratuitement 4,6 TrustPilot
logo-home
Resume

Inleiding tot de voornaamste moderne literatuur samenvatting syllabus + lesnotities + auteurslijst (Prof. Keunen)

Vendu
30
Pages
66
Publié le
18-03-2014
Écrit en
2012/2013

Samenvatting van 66 pagina's voor het vak Inleiding tot de voornaamste moderne literatuur aan de UGent

Aperçu du contenu

Inleiding tot de voornaamste
moderne literatuur samenvatting
syllabus + lesnotities + auteurslijst
(Prof. Keunen)

geschreven door:

MaaikeSp




De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen

Op Stuvia vind je het grootste aanbod aan samenvattingen en collegeaantekeningen. De
documenten zijn geschreven door jouw medestudenten, specifiek voor jouw opleiding!




www.stuvia.com
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen




INLEIDING TOT DE VOORNAAMSTE
MODERNE LITERATUREN



DEEL 1 LITERATUUR IN DE MIDDELEEUWEN
H0 RELEVANTIE VAN DE MIDDELEEUWSE LITERATUUR

0. 1 PERIODISERING


Drie periodes:
1. Vroege middeleeuwen (476-1000)
2. Hoge middeleeuwen (100-1250)
3. Late middeleeuwen (1250-1500)


EVOLUTIES IN DEZE PERIODES:

1. Vroege middeleeuwen (476-1000)
a. Na de val van het Romeinse rijk is er weinig culturele productie, hetzij:
i. Religieuze en filosofische teksten in het Latijn
ii. Orale overlevering in de volkstaal
b. De Karolingische Renaissance laat een nieuwe wind waaien.
i. Er is een sterke oriëntatie naar Christelijke waarden en naar de Klassieke Oudheid.
ii. Karel de Grote voert een onderwijs- en cultuurpolitiek om het oude Rome te laten herleven.
iii. De eerste vormen van ‘moderne literatuur’ komt op, die tegenover de Latijnse lit staat.

2. Hoge middeleeuwen (1000-1250)
a. Culturele en sociale ontwikkelingen: gevolgen van de kruistochten, verstedelijking, feodaliteit, onderwijs
b. <12eE: literatuur in de volkstaal boomt
c. Bij de rijken de verfijnde aristocratische cultuur, bij de burgers ook een burgerlijk waardepatroon.

3. Late Middeleeuwen (1250-1500)
a. =Het herfsttij der middeleeuwen
b. De late middeleeuwse literatuur heeft nog zeer veel middeleeuwse kenmerken, maar kondigt ook al de
Renaissance aan. De literatuur die al te veel afwijkt van de middeleeuwse kenmerken, behandelen wij bij
de Renaissance.
c. DANTE is het voorbeeld van de late middeleeuwen en de eenheidscultuur.




1
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen




CULTUURHISTORISCHE CONTEXT

In de middeleeuwen geldt een eenheidscultuur, die gestaafd is op de “goddelijke orde” op
 Religieus vlak: de Bijbel
 Wetenschappelijk vlak: het boek der natuur
 Sociaal vlak: de driedeling clerus – aristocraten – boeren

Met de eenheidscultuur bedoelt men een gemeenschappelijke manier van denken en handelen: de middeleeuwse
habitus (Panofsky). Dit weten we door het algemeen gebruik van de gotische bouwkunst, de scholastiek en het
ridderideaal. De gedragsregels en voorstellingen worden door iedereen als vanzelfsprekend ervaren.

De middeleeuwse cultuur maakt een integratie van volgende elementen en vormde zo de eenheidscultuur:
 Overblijfselen van de oude Kelten
 Nieuwe beschavingsvormen van de Germanen en ook de Kelten
 De joods-christelijke levensbeschouwing
 De Antieke Oudheid

De eenheidscultuur bouwt op vanaf de 9e E met KDG en is op het einde van de Hoge Middeleeuwen in haar bloei. Vanaf
het moment dat men nieuwe culturele projecten aangaat, wankelt de habitus en zal de Renaissance haar intrede doen.

H1 VROEG-MIDDELEEUWSE LITERATUUR (476-1000)

1.1 OUDGERMAANSE HELDENVERHALEN (700-1250)



KENMERKEN

 Mondelinge overlevering tot 1250, daarna hebben we de modernere versie: hoogmiddeleeuwse heldenverhalen. Ze
werden voorgedragen door militaire dichters: skopen in West-Europa en skalden en Scandinavië bij feesten.
 De meeste documenten (door monniken) dateren van de 13e eeuw, maar de verhaalstof is soms zelfs ouder dan de 8e
E.
 Thematiek:
o Heldenverhalen (narratief schema steeds gelijkend) met complexe verhaallijnen.
o Doel: legitimatie van de vorst.
o Mondeling: eenvoudig rijm. <1250: schriftelijk en verfijnder.
o Na de kerstening in de 8e E wijken komen christelijke elementen in de heldenverhalen, maar toch wijken ze
af van de middeleeuwse habitus.
o Gaat meestal over stammentwisten en ruzies.
 Ze geven een goed beeld van de Germaanse cultuur tijdens de vroege middeleeuwen.

Schriftelijk bewaard zijn

AUTEUR WERK PERIODE INFO
Anoniem Beowulfepos (fragm) 10e E  Mondelinge versie dateert al uit tijd van de
volksverhuizingen.
 Grendel is een monster en Beowulf de held.
 Versie uit 8e E verloren gegaan.
 Over de Angelen & Saksen, vermengd met
christelijke motieven.
 Stijl: verfijnd, allitererend, elegische toon.



2
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen




Anoniem Nibelungenlied 13 E-14E  Mondelinge versie dateert al uit de tijd van
de volksverhuizingen.
 31 fragmenten, 9 volledig bewaard.
 “De Ilyas van de Germaanse volkeren”:
groepering van vergeten Germaanse
mythes en legendes samen in een
nationalistisch gedicht.
 Populair in ME en opnieuw in Romantiek.
 Gaat over het noodlot, strijd tussen goed en
kwaad en over vergelding voor daden.




OUDSCANDINAVISCHE LITERATUUR

1. Eddaliederen
2. Skaldenpoëzie
3. Saga’s

1.2 LITERATUUR IN DE KAROLINGISCHE RENAISSANCE

A. Carmina Barbara
B. Chansons de geste

KENMERKEN VAN DE CHANSONS DE GESTE/FRANKISCHE ROMANS/KARELROMANS

 Heldenverhalen rond Karel De Grote. Deze thematiek wordt ook later nog vaak gebruikt (in hoogmiddeleeuwse
versies).
 Christelijke en feodale inslag: trouw aan God en aan de Heer.
 Propaganda: verheerlijken van de heersers, het behouden van maatschappelijke orde en het christendom uitdragen.
 Stijl: verzen (meestal decasyllaben)
 Mondeling: gezongen door jongleurs. Dit zijn beroepsdichters (>< skopen en skalden).
 Publiek: het gewone volk.

Anoniem Chançon de Roland 11e E  Over de slag bij Ronceveaux (778): KDG,
Ganelon en Roeland VS de Saracenen.
 Centraal: heldenmoed, feodale trouw,
geloof.




H2 HOOG-MIDDELEEUWSE LITERATUUR

A. Aristocratische literatuur
a. Hoofse ridderroman
i. Klassieke ridderroman
ii. Britse ridderroman
iii. Oosterse ridderroman
b. Hoofse minnelyriek (troubadourslyriek)



3
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen




c. Dierenverhalen

B. Burgerlijke literatuur
a. Vagantenlyriek
b. Burgerlijk kortproza
i. Boerden
ii. Fabliaux
iii. Exempelen


2.1 CONTEXT

 De middeleeuwse eenheidscultuur is nu in volle bloei: de literatuur moet in deze context gelezen worden. De Franse
12e E is het hoogtepunt van het Klassieke cultuurideaal en de christelijk-middeleeuwse levenshouding.

 Het literaire leven staat nu in het teken van de gedragscode van de aristocratie en een beetje de clerus. De
riddercultuur is van belang bij de ontwikkeling van de moderne literatuur. Het belangrijkste deel van de literatuur
ontstond binnen de aristocratie of in opdracht van de aristocratie. Ook de thematiek is aristocratisch: hoofs.
o De ridderroman heeft een wereldse inhoud: helemaal anders dan de ascetische levensstijl van de clerus in de
vroege middeleeuwen.
o De aristocratie blijft gelovig, maar ondergaat toch wijzigingen.
o In de kringen van de burgerij ontwikkelt zich in de marge van de riddercultuur een stedelijke literatuur met
een minder strenge gedragscode.

 Er is dus een bloei van de aristocratische cultuur: riddercultuur uitermate populair in 1150-1200
o Ridders zijn van hoge stand: vrije aristocraten in dienst van de koning of ondergeschikte edelen.
o Het ridderideaal verfijnt qua zeden en gewoonten door de kruistochten.
o Het ridderideaal ontwikkelt zich eerst in de Occitaanse cultuur (Z-Fr) en verspreidt snel.
 Opkomst van de stadscultuur:
o Vanaf de 12e E ontstaan er grote steden met daarin mensen die niet passen in de feodale driedeling en
afwijken van de habitus: de stedelijke burgerij. Zij hebben aandacht voor het alledaagse sociale leven en
kunnen de literatuur iets minder verheven maken. Het duurt echter nog tot de 18E E voordat de burgerij uit de
periferie van het culturele leven geraakt.
o De invloed van de burgerlijke cultuur op de moderne literatuur is kleiner dan die van de aristocratie.

2.2 ARISTOCRATISCHE/HOOFSE LITERATUUR: DE RIDDERROMAN EN DE LIEFDESLYRIEK

Betekenis

‘HOOFS’ duidt zowel op de thematiek als op het publiek van deze literatuur:
 De verhalen sluiten aan bij het waardepatroon van de aristocraten: het christelijke ridderideaal, de deugden van
trouw, heldenmoed, beschermen van zwakkeren. Het hoofse liefdesideaal (courtoisie) is ook een belangrijke
thematiek. De courtoisie komt zowel vanuit sociale factoren (maakte het erfenissysteem beheersbaar) als culturele
factoren (invloed van KO en Arabische cultuur).
 De hoven waren de mecenassen en het publiek.

De hoofse verhalen worden gemaakt door troubadours, maar verteld door jongleurs (betalend), !! ook wissels:
 troubadour< trovare. Ze maken en brengen de tekst en muziek van zowel minneliederen als ridderromans.
 Uit Zuid-Frankrijk (Langue d’Oc), later ook de trouvères in Noord-Frankrijk (Langue d’Oil) en de Minnesanger in
Duitsland (vb. Hendrik van Veldeke).
 Leefden meestal aan een vast hof, soms trokken ze ook rond. Kwamen uit allerlei sociale lagen, soms zelfs vrouwen!
 VB: Bernard DE VENTADOUR, Henrik VAN VELDEKE, Chrétien DE TROYES



4
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen




Thema’s

Het waardenpatroon van de aristocratie:
 Het christelijke ridderideaal, de deugden van trouw, heldenmoed, beschermen van zwakkeren.
 Het hoofse liefdesideaal (courteoisie):
o Religieus: de vrouw als heilige voorgesteld  liefde voor vrouw = liefde voor god
o Feodaal: liefde voor de vrouw  trouw aan de heer
o Affectief: literatuur als uiting van de gevoelens die in de maatschappij verboden zijn.
!!! In de praktijk is de vrouw echter een vod voor de man…




A. DE HOOFSE RIDDERROMAN

 In de volkstaal.
 Het zijn epen: heldenverhalen.
 Oorspronkelijk uit Noord-Frankrijk en Engeland maar vermengd met Zuid-Franse troubadoursinvloeden.
 Vooral over de beschrijving van heldendaden, het bevestigen van de aristocratische identiteit.

3 vormen ridderromans:

1. Klassieke Ridderroman
a. Helden uit de klassieke Oudheid

Hendrik VAN VELDEKE Eneïde 12E < Roman d’Eneas

2. Britse Ridderroman
a. Helden uit de Britse cultuur, zoals de Arthurromans.

Chrétien DE TROYES Arthurromans: Lancelot, Parcifal, ed. 12E
Sir Gawain and the green knight
Wolfram VON ESCHENBACH Parcifal 13E
Gottfried VON STRASSBURG Tristan 13E

3. Oosterse ridderroman
a. Verhalen uit het Midden-Oosten, hoofse liefde prominent aanwezig

Floris ende Blancefloer 12E < Floire et Blancheflor
Hertog Ernst




B HOOFSE MINNELYRIEK/TROUBADOURSLYRIEK

 In de volkstaal.
 11e E: ontstaan in Zuid-Frankrijk, 12e E: verpreiding in Westerse cultuur. 1250: populariteit af.
 Is de wegbereider van de Renaissanceliteratuur.
 De late Italiaanse variant hiervan (Dolce stil nuovo van Dante) beïnvloedde het Petrarca.


5
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

Infos sur le Document

Publié le
18 mars 2014
Nombre de pages
66
Écrit en
2012/2013
Type
RESUME
€5,99
Accéder à l'intégralité du document:
Acheté par 30 étudiants

Mauvais document ? Échangez-le gratuitement Dans les 14 jours suivant votre achat et avant le téléchargement, vous pouvez choisir un autre document. Vous pouvez simplement dépenser le montant à nouveau.
Rédigé par des étudiants ayant réussi
Disponible immédiatement après paiement
Lire en ligne ou en PDF

Reviews from verified buyers

Affichage de tous les 7 avis
5 mois de cela

2 année de cela

3 année de cela

6 année de cela

6 année de cela

10 année de cela

11 année de cela

Very good summary!

4,0

7 revues

5
2
4
3
3
2
2
0
1
0
Avis fiables sur Stuvia

Tous les avis sont réalisés par de vrais utilisateurs de Stuvia après des achats vérifiés.

Faites connaissance avec le vendeur

Seller avatar
Les scores de réputation sont basés sur le nombre de documents qu'un vendeur a vendus contre paiement ainsi que sur les avis qu'il a reçu pour ces documents. Il y a trois niveaux: Bronze, Argent et Or. Plus la réputation est bonne, plus vous pouvez faire confiance sur la qualité du travail des vendeurs.
MaaikeSp Universiteit Gent
Voir profil
S'abonner Vous devez être connecté afin de suivre les étudiants ou les cours
Vendu
36
Membre depuis
12 année
Nombre de followers
27
Documents
6
Dernière vente
1 année de cela

Hallo!&amp;lt;br /&amp;gt; Als Masterstudente taal- en letterkunde Nederlands nam ik geen modeltraject op.&amp;lt;br /&amp;gt; - Bachelor in de lerarenopleiding secundair onderwijs (biologie en Nederlands) aan de Arteveldehogeschool.&amp;lt;br /&amp;gt; - Schakelprogramma taal- en letterkunde aan de UGent. &amp;lt;br /&amp;gt; &amp;lt;br /&amp;gt; Naar de les ga ik steeds met de Macbook onder de arm, waardoor ik volledige en gedetailleerde notities bekom. Die nota's breng ik dan thuis samen met de belangrijke zaken uit syllabi of Powerpointpresentaties uit de colleges.

Lire la suite Lire moins
3,9

8 revues

5
2
4
3
3
3
2
0
1
0

Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions