Inleiding in de psychologie
2024-25
DOCENT: Liv colonne
26/09/24
Psychologie als wetenschap
Wat is ‘psychologie’?
● oorsprong en definitie
○ Wetenschappelijke studie van het menselijk gedrag en de mentale
processen die daar aan de grondslag liggen
○ psycho — psyche (ziel) + -logie — logos (woord, rede )
Wetenschappelijke studie
● Doel
○ kennis verzamelen
○ verklaringen zoeken
○ wetmatigheden vinden = voorspelbaar maken en beïnvloeden
○ vooroordelen en subjectieve oordelen uitsluiten
Objectieve observaties
● Ideeën of hypothesen worden onderzocht
● + gecontroleerd onderzoek
○ methode ; methodisch onderzoek
■ doelgericht
● onderzoeken hypothese
■ betrouwbaar
● gecontroleerd onderzoek, experimentele groep en
controlegroep
1
, ■ systematisch
● gegevensverzameling
S - (O) - R
wetenschappelijke studie van het menselijk gedrag ( R ) en de mentale processen ( O )
die daar aan de grondslag liggen
+ onze mentale processen ( en dus ook onze gedragingen ) worden beïnvloed door
externe factoren ( S )
S
- externe factoren, die buiten je persoon liggen en die de mentale processen
beïnvloeden
- stimuli, prikkels, omgeving , context …
O
- interne factoren niet rechtstreeks waarneembaar , die mee het gedrag
bepalen
- innerlijke , psychische/mentale , biologische processen (gedachten, emoties,
intenties,..)
- organisme
2
,R
- Uiterlijk waarneembaar gedrag
- wat iemand doet of niet doet
- respons
Subdomeinen
● functieleer of algemene psychologie
● persoonlijkheidsleer
● sociale psychologie
● levenslooppsychologie
● neuropsychologie
Sociale psychologie
● invloed van andere op ons eigen gedrag
○ waarom we massaal wc-papier hamsterden in volle coronacrisis?
Levenslooppsychologie
● ontwikkeling en gedrag van conceptie tot aan de dood
○ wat kunnen we verwachten op welke leeftijd ? Om dat te kunnen achterhalen
is dat belangrijk voor een maatschappelijk werker
Subdomeinen : verschillende finaliteiten van subdomeinen
Theoretische psychologie
- kennis vergaren en inzicht verwerven via methodisch onderzoek = focus in deze
cursus
Toegepaste psychologie
- Praktische toepassing van de theoretische psychologie
3
, - gedragsproblemen;en vanuit de praktijk onderzoeken obv inzichten uit
theoretische psychologie
- praktijken : klinische,-arbeids, - school , ..
- afhankelijk van het probleem en de context , zal er gebruik worden gemaakt van
inzichten/ kennis uit verschillende subdomeinen
dia 29 casus
- toegepaste psycholoog
- Past zich toe in de praktijk.
- sportpsycholoog
- maar baseert zich wel nog op het theoretische
Stromingen
Begeleiding en ondersteuning van cliënten veronderstellen een bepaalde MENSVISIE en
dus kennis van psychologische theorieën
- Heeft invloed op de manier waarop je met cliënten omgaat en welke
begeleiding je biedt
een andere bril
- eclectische / integratieve bril
- verschillende achtergronden
- verschillende focus op betekenisgeving
Leertheoretische stromingen
- behavioristische stroming : conditionering
- cognitieve stroming; sociaal en inzichtelijk leren
- humanistische stroming : ervaringsleren
- systeemtheoretische stroming
4
2024-25
DOCENT: Liv colonne
26/09/24
Psychologie als wetenschap
Wat is ‘psychologie’?
● oorsprong en definitie
○ Wetenschappelijke studie van het menselijk gedrag en de mentale
processen die daar aan de grondslag liggen
○ psycho — psyche (ziel) + -logie — logos (woord, rede )
Wetenschappelijke studie
● Doel
○ kennis verzamelen
○ verklaringen zoeken
○ wetmatigheden vinden = voorspelbaar maken en beïnvloeden
○ vooroordelen en subjectieve oordelen uitsluiten
Objectieve observaties
● Ideeën of hypothesen worden onderzocht
● + gecontroleerd onderzoek
○ methode ; methodisch onderzoek
■ doelgericht
● onderzoeken hypothese
■ betrouwbaar
● gecontroleerd onderzoek, experimentele groep en
controlegroep
1
, ■ systematisch
● gegevensverzameling
S - (O) - R
wetenschappelijke studie van het menselijk gedrag ( R ) en de mentale processen ( O )
die daar aan de grondslag liggen
+ onze mentale processen ( en dus ook onze gedragingen ) worden beïnvloed door
externe factoren ( S )
S
- externe factoren, die buiten je persoon liggen en die de mentale processen
beïnvloeden
- stimuli, prikkels, omgeving , context …
O
- interne factoren niet rechtstreeks waarneembaar , die mee het gedrag
bepalen
- innerlijke , psychische/mentale , biologische processen (gedachten, emoties,
intenties,..)
- organisme
2
,R
- Uiterlijk waarneembaar gedrag
- wat iemand doet of niet doet
- respons
Subdomeinen
● functieleer of algemene psychologie
● persoonlijkheidsleer
● sociale psychologie
● levenslooppsychologie
● neuropsychologie
Sociale psychologie
● invloed van andere op ons eigen gedrag
○ waarom we massaal wc-papier hamsterden in volle coronacrisis?
Levenslooppsychologie
● ontwikkeling en gedrag van conceptie tot aan de dood
○ wat kunnen we verwachten op welke leeftijd ? Om dat te kunnen achterhalen
is dat belangrijk voor een maatschappelijk werker
Subdomeinen : verschillende finaliteiten van subdomeinen
Theoretische psychologie
- kennis vergaren en inzicht verwerven via methodisch onderzoek = focus in deze
cursus
Toegepaste psychologie
- Praktische toepassing van de theoretische psychologie
3
, - gedragsproblemen;en vanuit de praktijk onderzoeken obv inzichten uit
theoretische psychologie
- praktijken : klinische,-arbeids, - school , ..
- afhankelijk van het probleem en de context , zal er gebruik worden gemaakt van
inzichten/ kennis uit verschillende subdomeinen
dia 29 casus
- toegepaste psycholoog
- Past zich toe in de praktijk.
- sportpsycholoog
- maar baseert zich wel nog op het theoretische
Stromingen
Begeleiding en ondersteuning van cliënten veronderstellen een bepaalde MENSVISIE en
dus kennis van psychologische theorieën
- Heeft invloed op de manier waarop je met cliënten omgaat en welke
begeleiding je biedt
een andere bril
- eclectische / integratieve bril
- verschillende achtergronden
- verschillende focus op betekenisgeving
Leertheoretische stromingen
- behavioristische stroming : conditionering
- cognitieve stroming; sociaal en inzichtelijk leren
- humanistische stroming : ervaringsleren
- systeemtheoretische stroming
4
