Psychologie en gezondheidszorg
Lesmateriaal:
- Psychiatrie een inleiding
- Artikelen financiering sociaal domein
- Artikelen signaleren van kwetsbaarheid
Hoorcollege 1: Psychopathologie
‘Iedereen is anders, niemand is normaal.’
Soorten stoornissen:
- ADHD
- ASS
- Ptss
- Borderline
- Angststoornis
- OCD
- LVB
- Schizofrenie
- Dyslexie
- Dyscalculie
- Depressie
Het bio- psycho sociaal model
,DSM-5
- Het handboek voor professionals
- Biedt een ‘gemeenschappelijke taal’ voor professionals
- Is beschrijvend
- De focus ligt op symtomen en het gedrag van de persoon
- Geeft ook informatie over prognose en verloop van de ‘stoornis’
- Geeft richtlijnen voor behandeling (zoals medicatie)
- Maar: geen beschrijving over ontstaansgeschiedenis van de stoornis.
Stigma wordt omschreven als een ongewenste, beschamende eigenschap die de status
van een individu in de ogen van anderen in de gemeenschap verlaagt.
- Publiek stigma
- Zelfstigma/ geïnternaliseerd stigma
- Structureel stigma
De 3 hoekstenen van de sociale psychologie: ratio, emotie, actie.
Stereotypes (opvattingen en opinies) -> vooroordelen (gevoel of emotie) -> discriminatie
(gedrag en verschillende behandeling).
Visies op afwijkend gedrag
- Biologisch perspectief
- Psychologisch perspectief
- Sociaal cultureel perspectief
- Het bio psycho sociaal perspectief: combinatie van modellen
Biologisch perspectief
- Benadering vanuit het medische model
- Zenuwstelsel
- Genetica
- Medicatie
Voorbeeld: ziekte van Alzheimer
Psychologisch perspectief
, - Psychodynamisch model
- Leermodellen
- Humanistische modellen
- Cognitieve modellen
Sociaal cultureel perspectief
- Relaties tussen afwijkend gedrag en etniciteit, gender, cultuur en
sociaaleconomische klasse (SES)
Het bio- psycho sociaal perspectief: combinatie van modellen
,Hoorcollege 2: Psychopathologie: stress
Wat doet stress met het sociaal functioneren van mensen?
Oorzaken van stress
Stress wordt veroorzaakt door stressoren.
Kan iets plotselings zijn (geweld,
terrorisme, natuurrampen,
ongelukken, notenboek
vergeten). Kan ook chronisch
zijn (langdurige blootstelling
aan te hoge
werkdruk).Stressor: een bron
van stress. Bijvoorbeeld een
gebeurtenis, een persoon of
een combinatie van
verantwoordelijkheden.
,Bio- psycho sociaal model
B: bio
P: psycho
S: sociaal
Immuunsysteem: systeem waarmee het lichaam zich verdedigt tegen ziekte.
Immunosuppressie: verminderde werking van het immuunsysteem als gevolg van de
onderdrukking van de immuniteitsreactie.
Chronische stressoren:
- Niet afhankelijk van een plotselinge, heftige gebeurtenis maar juist van
langdurige blootstelling aan stressoren.
, - Voorbeelden: werkloosheid, armoede, racisme.
- Maatschappelijke stressoren, levensgebeurtenissen en dagelijkse ergernissen.
Burn-out
- Emotionele, fysieke en cognitieve uitputting.
- Komt relatief veel voor bij beroepen in maatschappelijke dienstverlening.
- Oorzaak is vaak een langdurig te hoge werkdruk.
- Kenmerken: vermijdingsgedrag, afstandelijkheid, cynisme, verzuim.
Acceleratie stress
De druk die immigranten ervaren om zich aan te passen aan het leven in de dominante
cultuur.
Psychische factoren die stress verlichten
- Coping stijlen
- Verwachtingen over zelfredzaamheid
- Psychische weerbaarheid
- Optimisme
- Sociale ondersteuning
Coping:
- Probleemgerichte coping
- Emotie gerichte coping
- Vermijdingsgerichte coping
Psychisch weerbaarheid
Betrokkenheid: geloven in wat je doet
Uitdaging: geloven in verandering
Controle: beloning en straffen zijn beïnvloedbaar, geen slachtofferrol, dus interne locus
of control.
Lesmateriaal:
- Psychiatrie een inleiding
- Artikelen financiering sociaal domein
- Artikelen signaleren van kwetsbaarheid
Hoorcollege 1: Psychopathologie
‘Iedereen is anders, niemand is normaal.’
Soorten stoornissen:
- ADHD
- ASS
- Ptss
- Borderline
- Angststoornis
- OCD
- LVB
- Schizofrenie
- Dyslexie
- Dyscalculie
- Depressie
Het bio- psycho sociaal model
,DSM-5
- Het handboek voor professionals
- Biedt een ‘gemeenschappelijke taal’ voor professionals
- Is beschrijvend
- De focus ligt op symtomen en het gedrag van de persoon
- Geeft ook informatie over prognose en verloop van de ‘stoornis’
- Geeft richtlijnen voor behandeling (zoals medicatie)
- Maar: geen beschrijving over ontstaansgeschiedenis van de stoornis.
Stigma wordt omschreven als een ongewenste, beschamende eigenschap die de status
van een individu in de ogen van anderen in de gemeenschap verlaagt.
- Publiek stigma
- Zelfstigma/ geïnternaliseerd stigma
- Structureel stigma
De 3 hoekstenen van de sociale psychologie: ratio, emotie, actie.
Stereotypes (opvattingen en opinies) -> vooroordelen (gevoel of emotie) -> discriminatie
(gedrag en verschillende behandeling).
Visies op afwijkend gedrag
- Biologisch perspectief
- Psychologisch perspectief
- Sociaal cultureel perspectief
- Het bio psycho sociaal perspectief: combinatie van modellen
Biologisch perspectief
- Benadering vanuit het medische model
- Zenuwstelsel
- Genetica
- Medicatie
Voorbeeld: ziekte van Alzheimer
Psychologisch perspectief
, - Psychodynamisch model
- Leermodellen
- Humanistische modellen
- Cognitieve modellen
Sociaal cultureel perspectief
- Relaties tussen afwijkend gedrag en etniciteit, gender, cultuur en
sociaaleconomische klasse (SES)
Het bio- psycho sociaal perspectief: combinatie van modellen
,Hoorcollege 2: Psychopathologie: stress
Wat doet stress met het sociaal functioneren van mensen?
Oorzaken van stress
Stress wordt veroorzaakt door stressoren.
Kan iets plotselings zijn (geweld,
terrorisme, natuurrampen,
ongelukken, notenboek
vergeten). Kan ook chronisch
zijn (langdurige blootstelling
aan te hoge
werkdruk).Stressor: een bron
van stress. Bijvoorbeeld een
gebeurtenis, een persoon of
een combinatie van
verantwoordelijkheden.
,Bio- psycho sociaal model
B: bio
P: psycho
S: sociaal
Immuunsysteem: systeem waarmee het lichaam zich verdedigt tegen ziekte.
Immunosuppressie: verminderde werking van het immuunsysteem als gevolg van de
onderdrukking van de immuniteitsreactie.
Chronische stressoren:
- Niet afhankelijk van een plotselinge, heftige gebeurtenis maar juist van
langdurige blootstelling aan stressoren.
, - Voorbeelden: werkloosheid, armoede, racisme.
- Maatschappelijke stressoren, levensgebeurtenissen en dagelijkse ergernissen.
Burn-out
- Emotionele, fysieke en cognitieve uitputting.
- Komt relatief veel voor bij beroepen in maatschappelijke dienstverlening.
- Oorzaak is vaak een langdurig te hoge werkdruk.
- Kenmerken: vermijdingsgedrag, afstandelijkheid, cynisme, verzuim.
Acceleratie stress
De druk die immigranten ervaren om zich aan te passen aan het leven in de dominante
cultuur.
Psychische factoren die stress verlichten
- Coping stijlen
- Verwachtingen over zelfredzaamheid
- Psychische weerbaarheid
- Optimisme
- Sociale ondersteuning
Coping:
- Probleemgerichte coping
- Emotie gerichte coping
- Vermijdingsgerichte coping
Psychisch weerbaarheid
Betrokkenheid: geloven in wat je doet
Uitdaging: geloven in verandering
Controle: beloning en straffen zijn beïnvloedbaar, geen slachtofferrol, dus interne locus
of control.
