Wijkanalyse
Overvecht-Noord
Wijkanalyse (GVE-1.IT2-16)
Naam: x
Studentennummer: x
Mailadres: x
Naam groepsgenoten: x
Studiegroepscode: GVE-1R1E
Cursuscode: GVE-1.IT2-16
Examinator: x
Aantal woorden: 19675
Docent wijkanalyse: x
Aantal pagina’s individuele opdracht: 12
Inleverdatum: 10-06-2024
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Terminologie.......................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 2 – Uiteenzetting.......................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 3 – Afbakening wijk.................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 4 – Observeer wijk..................................................................................................................... 11
Geschiedenis......................................................................................................................................................11
Bevolkingssamenstelling....................................................................................................................................11
Culturen en religie..............................................................................................................................................11
Fysieke omgeving...............................................................................................................................................12
Gezondheidsvoorzieningen................................................................................................................................12
Economie...........................................................................................................................................................13
Vervoer en veiligheid.........................................................................................................................................13
Politiek en bestuur.............................................................................................................................................14
Communicatie....................................................................................................................................................15
Educatie.............................................................................................................................................................15
Ontspanning......................................................................................................................................................16
Met bewoners in gesprek..................................................................................................................................16
Hoofdstuk 5 – Revelante gegevens Overvecht............................................................................................. 17
Bevolkingssamenstelling....................................................................................................................................17
Sociaaleconomisch status (SES).........................................................................................................................21
Gezondheidsproblemen/gezondheidsrisico’s....................................................................................................25
Wijkteam Overvecht..........................................................................................................................................28
Hoofdstuk 6. Stap 4: Breng de sociale kaart in beeld....................................................................................30
Welzijnsvoorzieningen...................................................................................................................................30
Zorgvoorzieningen.........................................................................................................................................32
Recreatie- en sportvoorzieningen.................................................................................................................33
Hoofdstuk 7: Stap 5: het advies aan de wethouder......................................................................................34
a. Wijkgezondheidsprofiel.................................................................................................................................34
b. Wijkdiagnoses................................................................................................................................................36
c. Bevorderende factoren..................................................................................................................................37
d. belemmerende factoren................................................................................................................................39
e. EBP-interventies gezondheid.........................................................................................................................40
f. EBP-interventies welzijn.................................................................................................................................42
g. Activiteiten wijkverpleegkundige...................................................................................................................44
1
, h. Verantwoording advies..................................................................................................................................45
Bronnenlijst gezamenlijke opdracht............................................................................................................ 46
Bronnenlijst individuele opdracht............................................................................................................... 53
Bijlage 1: Samenwerkingsovereenkomst...................................................................................................... 57
2
, Hoofdstuk 1 – Terminologie
Bij het uitvoeren van een wijkanalyse is het van belang om bepaalde termen te goed te begrijpen.
Deze termen helpen bij het correct interpreteren van de data voor de analyse. In Tabel 1 zijn tien
essentiële termen toegelicht.
Tabel 1) Termen voorbereidende opdracht 1.
Termen: Toelichting
Expertisegebied wijkverpleegkundige
Wijkverpleegkundige hebben een specifieke set competenties,
kennis en vaardigheden en bezitten deze, ongeacht waar ze
werkzaam is (Rosendal, 2019).
Dit is van belang voor het maken van de wijkanalyse, omdat het
aangeeft welke specifieke kennis en vaardigheden
wijkverpleegkundigen nodig hebben voor het werk in een
bepaalde wijk (Rosendal, 2019). Door te begrijpen welke
expertise vereist is, kan een diepgaandere analyse worden
gemaakt van de gezondheidsbehoeften en zorguitdagingen in de
wijk.
Zelfmanagement Individuen met een chronische aandoeningen zorgen voor eigen
controle in het dagelijkse leven (Burgt & Mol, 2020, p. 4). Hierbij
wordt bepaald in welke mate zelfmanagement kan toegepast
worden om een optimale levenskwaliteit te bereiken of te
behouden.
Het is cruciaal voor een wijkanalyse, omdat het inzicht geeft in
hoe mensen de eigen gezondheid beheren. Dit helpt bij het
ontwikkelen van effectieve gezondheidsinterventies en het
optimaliseren van beschikbare middelen binnen de wijk (Burgt &
Mol, 2020, p. 4).
Shared decision making In het proces van gezamenlijke besluitvorming, bekend als
Shared Decision Making, nemen zorgverlener en patiënt
gezamenlijk beslissingen over de diagnostiek, behandeling,
begeleiding en nazorg van de patiënt (Rosendal, 2019). Deze
aanpak stelt zowel de patiënt als de zorgverlener in staat om
beter in te schatten welk beleid of welke behandelmethode het
meest geschikt is voor de individuele situatie van de patiënt.
Deze term is belangrijk voor het maken van de wijkanalyse,
omdat het een benadering is waarbij zorgverleners en patiënten
samenwerken om gezamenlijke beslissingen te nemen over de
zorg. In het kader van een wijkanalyse betekent dit dat niet
alleen de professionele inzichten van zorgverleners worden
overwogen, maar ook de ervaringen, behoeften en voorkeuren
3
, van de bewoners in de wijk worden meegenomen. Door
gezamenlijk beslissingen te nemen, kunnen de specifieke
kenmerken en uitdagingen van de wijk beter begrepen worden
(Rosendal, 2019).
Wijkgezondheidsprofiel Om de gezondheidsomstandigheden van een wijk in kaart te
brengen kan er gebruik worden gemaakt van een
wijkgezondheidsprofiel. Op de site van het RIVM (z.d) staat een
overzicht en een stappenplan van de vijf stappen van het
opstellen van een wijkgezondheidsprofiel.
Stap 1: bepaal de focus van het wijkgezondheidsprofiel.
Stap 2: verzamel informatie over de wijk.
Stap 3: Interpreteer de verzamelde gegevens.
Stap 4: presenteer het wijkgezondheidsprofiel.
Stap 5: Maak afspraken met inwoners en partners.
Dit is belangrijk, omdat het wijkgezondheidsprofiel helpt bij het
identificeren van specifieke gezondheidsproblemen en
behoeften binnen de wijk, waardoor gerichte interventies en
beleidsmaatregelen kunnen worden ontwikkeld om de
gezondheid en het welzijn van de bewoners te verbeteren
(Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, z.d.-a)
Informele zorg Zorgverleners die zorg verlenen op een niet beroepsmatig
niveau vallen onder het begrip informele zorg (Zorg voor Beter,
2024). Deze term is belangrijk, omdat het aangeeft welke niet-
professionele zorgverleners actief zijn in de gemeenschap, zoals
vrijwilligers, mantelzorgers en leden van het sociale netwerk van
de patiënt. Deze informele zorgverleners spelen een cruciale rol
bij het ondersteunen van mensen die zorg nodig hebben. Het in
kaart brengen van de bijdrage helpt bij het begrijpen van de
beschikbare zorgbronnen binnen een gemeenschap en stelt
beleidsmakers en zorgverleners in staat om zorg op maat te
leveren die rekening houdt met zowel formele als informele
zorgstructuren. Dit is essentieel voor een wijkanalyse omdat het
een inzicht geeft in zowel de formele en informele zorg.
Multimorbiditeit Wanneer een patiënt meer dan drie chronische aandoeningen
gedurende langere tijd tegelijkertijd heeft, wordt dit aangeduid
als multimorbiditeit (Bakker, 2019). Dit is van belang bij het
maken van een wijkanalyse, omdat ouderen over het algemeen
vaker multimorbiditeit ervaren, vanwege de verhoogde risico op
gezondheidsproblemen en de neiging om meerdere chronische
aandoeningen tegelijkertijd te hebben. Dit vormt een
aanzienlijke uitdaging voor verpleegkundigen, aangezien de
combinatie van deze aandoeningen leidt tot complexe
zorgbehoeften en een verhoogd risico op complicaties.
4
, Selectieve preventie In de gezondheidszorg draait het om het bevorderen en
beschermen van gezondheid (Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu, z.d.-b). Daarbij worden verschillende
benadering om ziekten en gezondheidsproblemen te voorkomen
in de samenleving. Een van deze benadering is selectieve
preventie, waarbij de focus ligt op specifieke bevolkingsgroepen
met een verhoogd risico op een bepaalde aandoening of ziekte.
Met selectieve preventie worden de kansen om het ontwikkelen
van deze ziektes verlaagd. Dit kan bijvoorbeeld door het
aanbieden van griepprikken of het uitvoeren van
bevolkingsonderzoeken.
Een wijkverpleegkundige analyseert een wijk en let op het vroeg
signaleren, hierbij is de aandacht op selectieve preventie voor
de mensen in de wijk. Er wordt gekeken naar de kwetsbare
groepen en een passende interventie (Rosendal, 2019).
Diversiteit Wanneer mensen verschillende normen en waarden hebben en
dit samenkomen, wordt dit gezien als diversiteit (Kastelein,
2021). Hier gaat het over de verschillen die mensen met elkaar
hebben. Deze term is cruciaal voor de wijkanalyse, omdat het
belangrijk is om te begrijpen hoeveel verschillende mensen er
zijn en in welke mate ze deelnemen, evenals of ze zich allemaal
als individu geaccepteerd voelen.
Gezondheidsbevorderaar Een zorgverlener dient bij het uitvoeren van zijn werk rekening
te houden met de zeven verschillende CanMEDS rollen die de
taken van een zorgverlener omschrijven (Enurse, 2024). Een van
de CanMEDS rollen is de gezondheidsbevorderaar. Onder deze
rol valt alle dingen die je kan doen om een zorgvragers
gezondheid te bevorderen. Zoals het verzorgen van een wond,
het bevorderen van zelfmanagement en het bedenken van
interventies.
Bij het maken van een wijkanalyse is oog op het bevorderen van
de gezondheid van belang, om ervoor te zorgen dat de vraag
naar zorg kwantitatief af kan nemen in een wijk (Enurse, 2024).
Integraal werken in de wijk Professionals van verschillende zorg gerelateerde invalshoeken,
waaronder een wijkverpleegkundige worden samengebracht,
door Integraal Werken in de Wijk (IWW) om de meervoudige
vragen van een wijk Multi-causaal en zo compleet mogelijk te
kunnen beantwoorden, allemaal vanuit één enkele organisatie
(Intergraalwerkindewijk, z.d.).
Dit is belangrijk voor het maken van een wijkanalyse, omdat het
een holistische benadering van gemeenschapsontwikkeling
mogelijk maakt. Door verschillende disciplines en sectoren
samen te brengen, kan een completer beeld worden verkregen
van de behoeften en uitdagingen binnen de gemeenschap
5
Overvecht-Noord
Wijkanalyse (GVE-1.IT2-16)
Naam: x
Studentennummer: x
Mailadres: x
Naam groepsgenoten: x
Studiegroepscode: GVE-1R1E
Cursuscode: GVE-1.IT2-16
Examinator: x
Aantal woorden: 19675
Docent wijkanalyse: x
Aantal pagina’s individuele opdracht: 12
Inleverdatum: 10-06-2024
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – Terminologie.......................................................................................................................... 3
Hoofdstuk 2 – Uiteenzetting.......................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 3 – Afbakening wijk.................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 4 – Observeer wijk..................................................................................................................... 11
Geschiedenis......................................................................................................................................................11
Bevolkingssamenstelling....................................................................................................................................11
Culturen en religie..............................................................................................................................................11
Fysieke omgeving...............................................................................................................................................12
Gezondheidsvoorzieningen................................................................................................................................12
Economie...........................................................................................................................................................13
Vervoer en veiligheid.........................................................................................................................................13
Politiek en bestuur.............................................................................................................................................14
Communicatie....................................................................................................................................................15
Educatie.............................................................................................................................................................15
Ontspanning......................................................................................................................................................16
Met bewoners in gesprek..................................................................................................................................16
Hoofdstuk 5 – Revelante gegevens Overvecht............................................................................................. 17
Bevolkingssamenstelling....................................................................................................................................17
Sociaaleconomisch status (SES).........................................................................................................................21
Gezondheidsproblemen/gezondheidsrisico’s....................................................................................................25
Wijkteam Overvecht..........................................................................................................................................28
Hoofdstuk 6. Stap 4: Breng de sociale kaart in beeld....................................................................................30
Welzijnsvoorzieningen...................................................................................................................................30
Zorgvoorzieningen.........................................................................................................................................32
Recreatie- en sportvoorzieningen.................................................................................................................33
Hoofdstuk 7: Stap 5: het advies aan de wethouder......................................................................................34
a. Wijkgezondheidsprofiel.................................................................................................................................34
b. Wijkdiagnoses................................................................................................................................................36
c. Bevorderende factoren..................................................................................................................................37
d. belemmerende factoren................................................................................................................................39
e. EBP-interventies gezondheid.........................................................................................................................40
f. EBP-interventies welzijn.................................................................................................................................42
g. Activiteiten wijkverpleegkundige...................................................................................................................44
1
, h. Verantwoording advies..................................................................................................................................45
Bronnenlijst gezamenlijke opdracht............................................................................................................ 46
Bronnenlijst individuele opdracht............................................................................................................... 53
Bijlage 1: Samenwerkingsovereenkomst...................................................................................................... 57
2
, Hoofdstuk 1 – Terminologie
Bij het uitvoeren van een wijkanalyse is het van belang om bepaalde termen te goed te begrijpen.
Deze termen helpen bij het correct interpreteren van de data voor de analyse. In Tabel 1 zijn tien
essentiële termen toegelicht.
Tabel 1) Termen voorbereidende opdracht 1.
Termen: Toelichting
Expertisegebied wijkverpleegkundige
Wijkverpleegkundige hebben een specifieke set competenties,
kennis en vaardigheden en bezitten deze, ongeacht waar ze
werkzaam is (Rosendal, 2019).
Dit is van belang voor het maken van de wijkanalyse, omdat het
aangeeft welke specifieke kennis en vaardigheden
wijkverpleegkundigen nodig hebben voor het werk in een
bepaalde wijk (Rosendal, 2019). Door te begrijpen welke
expertise vereist is, kan een diepgaandere analyse worden
gemaakt van de gezondheidsbehoeften en zorguitdagingen in de
wijk.
Zelfmanagement Individuen met een chronische aandoeningen zorgen voor eigen
controle in het dagelijkse leven (Burgt & Mol, 2020, p. 4). Hierbij
wordt bepaald in welke mate zelfmanagement kan toegepast
worden om een optimale levenskwaliteit te bereiken of te
behouden.
Het is cruciaal voor een wijkanalyse, omdat het inzicht geeft in
hoe mensen de eigen gezondheid beheren. Dit helpt bij het
ontwikkelen van effectieve gezondheidsinterventies en het
optimaliseren van beschikbare middelen binnen de wijk (Burgt &
Mol, 2020, p. 4).
Shared decision making In het proces van gezamenlijke besluitvorming, bekend als
Shared Decision Making, nemen zorgverlener en patiënt
gezamenlijk beslissingen over de diagnostiek, behandeling,
begeleiding en nazorg van de patiënt (Rosendal, 2019). Deze
aanpak stelt zowel de patiënt als de zorgverlener in staat om
beter in te schatten welk beleid of welke behandelmethode het
meest geschikt is voor de individuele situatie van de patiënt.
Deze term is belangrijk voor het maken van de wijkanalyse,
omdat het een benadering is waarbij zorgverleners en patiënten
samenwerken om gezamenlijke beslissingen te nemen over de
zorg. In het kader van een wijkanalyse betekent dit dat niet
alleen de professionele inzichten van zorgverleners worden
overwogen, maar ook de ervaringen, behoeften en voorkeuren
3
, van de bewoners in de wijk worden meegenomen. Door
gezamenlijk beslissingen te nemen, kunnen de specifieke
kenmerken en uitdagingen van de wijk beter begrepen worden
(Rosendal, 2019).
Wijkgezondheidsprofiel Om de gezondheidsomstandigheden van een wijk in kaart te
brengen kan er gebruik worden gemaakt van een
wijkgezondheidsprofiel. Op de site van het RIVM (z.d) staat een
overzicht en een stappenplan van de vijf stappen van het
opstellen van een wijkgezondheidsprofiel.
Stap 1: bepaal de focus van het wijkgezondheidsprofiel.
Stap 2: verzamel informatie over de wijk.
Stap 3: Interpreteer de verzamelde gegevens.
Stap 4: presenteer het wijkgezondheidsprofiel.
Stap 5: Maak afspraken met inwoners en partners.
Dit is belangrijk, omdat het wijkgezondheidsprofiel helpt bij het
identificeren van specifieke gezondheidsproblemen en
behoeften binnen de wijk, waardoor gerichte interventies en
beleidsmaatregelen kunnen worden ontwikkeld om de
gezondheid en het welzijn van de bewoners te verbeteren
(Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, z.d.-a)
Informele zorg Zorgverleners die zorg verlenen op een niet beroepsmatig
niveau vallen onder het begrip informele zorg (Zorg voor Beter,
2024). Deze term is belangrijk, omdat het aangeeft welke niet-
professionele zorgverleners actief zijn in de gemeenschap, zoals
vrijwilligers, mantelzorgers en leden van het sociale netwerk van
de patiënt. Deze informele zorgverleners spelen een cruciale rol
bij het ondersteunen van mensen die zorg nodig hebben. Het in
kaart brengen van de bijdrage helpt bij het begrijpen van de
beschikbare zorgbronnen binnen een gemeenschap en stelt
beleidsmakers en zorgverleners in staat om zorg op maat te
leveren die rekening houdt met zowel formele als informele
zorgstructuren. Dit is essentieel voor een wijkanalyse omdat het
een inzicht geeft in zowel de formele en informele zorg.
Multimorbiditeit Wanneer een patiënt meer dan drie chronische aandoeningen
gedurende langere tijd tegelijkertijd heeft, wordt dit aangeduid
als multimorbiditeit (Bakker, 2019). Dit is van belang bij het
maken van een wijkanalyse, omdat ouderen over het algemeen
vaker multimorbiditeit ervaren, vanwege de verhoogde risico op
gezondheidsproblemen en de neiging om meerdere chronische
aandoeningen tegelijkertijd te hebben. Dit vormt een
aanzienlijke uitdaging voor verpleegkundigen, aangezien de
combinatie van deze aandoeningen leidt tot complexe
zorgbehoeften en een verhoogd risico op complicaties.
4
, Selectieve preventie In de gezondheidszorg draait het om het bevorderen en
beschermen van gezondheid (Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu, z.d.-b). Daarbij worden verschillende
benadering om ziekten en gezondheidsproblemen te voorkomen
in de samenleving. Een van deze benadering is selectieve
preventie, waarbij de focus ligt op specifieke bevolkingsgroepen
met een verhoogd risico op een bepaalde aandoening of ziekte.
Met selectieve preventie worden de kansen om het ontwikkelen
van deze ziektes verlaagd. Dit kan bijvoorbeeld door het
aanbieden van griepprikken of het uitvoeren van
bevolkingsonderzoeken.
Een wijkverpleegkundige analyseert een wijk en let op het vroeg
signaleren, hierbij is de aandacht op selectieve preventie voor
de mensen in de wijk. Er wordt gekeken naar de kwetsbare
groepen en een passende interventie (Rosendal, 2019).
Diversiteit Wanneer mensen verschillende normen en waarden hebben en
dit samenkomen, wordt dit gezien als diversiteit (Kastelein,
2021). Hier gaat het over de verschillen die mensen met elkaar
hebben. Deze term is cruciaal voor de wijkanalyse, omdat het
belangrijk is om te begrijpen hoeveel verschillende mensen er
zijn en in welke mate ze deelnemen, evenals of ze zich allemaal
als individu geaccepteerd voelen.
Gezondheidsbevorderaar Een zorgverlener dient bij het uitvoeren van zijn werk rekening
te houden met de zeven verschillende CanMEDS rollen die de
taken van een zorgverlener omschrijven (Enurse, 2024). Een van
de CanMEDS rollen is de gezondheidsbevorderaar. Onder deze
rol valt alle dingen die je kan doen om een zorgvragers
gezondheid te bevorderen. Zoals het verzorgen van een wond,
het bevorderen van zelfmanagement en het bedenken van
interventies.
Bij het maken van een wijkanalyse is oog op het bevorderen van
de gezondheid van belang, om ervoor te zorgen dat de vraag
naar zorg kwantitatief af kan nemen in een wijk (Enurse, 2024).
Integraal werken in de wijk Professionals van verschillende zorg gerelateerde invalshoeken,
waaronder een wijkverpleegkundige worden samengebracht,
door Integraal Werken in de Wijk (IWW) om de meervoudige
vragen van een wijk Multi-causaal en zo compleet mogelijk te
kunnen beantwoorden, allemaal vanuit één enkele organisatie
(Intergraalwerkindewijk, z.d.).
Dit is belangrijk voor het maken van een wijkanalyse, omdat het
een holistische benadering van gemeenschapsontwikkeling
mogelijk maakt. Door verschillende disciplines en sectoren
samen te brengen, kan een completer beeld worden verkregen
van de behoeften en uitdagingen binnen de gemeenschap
5
