Samenvatting Oosterse filosofie en islamitische denkers

Oosterse filosofie
Vedische traditie:
 Karma
 Reïncarnatie = wedergeboorte
 Moksha = verlossing van Reïncarnatie
 Brahman = uiteindelijke, geestelijke werkelijkheid
 Atman = diepere, individuele zelf
 Realisatie: Brahman = Atman  overstijgen lijden, karma & reïncarnatie
Boeddha:
 Verlichte of ontwaakte boeddha  centraal: zoektocht naar bevrijding
 Vier edele waarheden:
1. Lijden = leven
2. Oorsprong lijden = dorst begeerte  voeden begeerte = samsara
(reïncarnatie)
3. Lijden overwonnen door begeerten & fixaties los te laten  Nirvana!
4. Praktisch = 8-voudig pad volgen, ethische voorschriften volgen &
mediteren
 Boeddha: ontkennende formulering naar vraag van het bestaan van het
zelf & nirvana
Nagarjuna en het Mahayana-Boeddhisme:
 Mens = lichaam, emoties, waarnemingen, wilsimpulsen, bewustzijn 
geen ware aard/ ‘diepste ik’
o Als alles apart is: wat reïncarneert dan? Geen consistent antwoord
 Arhat = individueel opgaan in eigen verlichting en opgaat in nirvana
 Bodhisattva = altruïstisch meedraaien in rad van wedergeboren totdat alle
levende wezens bevrijdt zij
o Arhat  Bodhisattva
 Nagarjuna: bekendste mahayanaboeddhist  filosofie van de leegte
(apofatische theologie)
 Concepten voor mysterie van de werkelijkheid te begrijpen = schieten
tekort
 Verlossing niet alleen loslaten van begeerten, maar ook loslaten
hokjesdenken
Shankara en hindoeïstische filosofie:
 Monistisch alternatief: Brahman
 Verlichting & bevrijding = bereikbaar  mediteer op Brahman met
eigenschappen
Confucius en het Confucianisme:
 Hoofdvraag: ‘wat is de weg?’
 Ethiek: zelfbeheersing & deugdzaamheid
 Hoogste deugd = medemenselijkheid
 Hoogste ideaal = een ‘wijze’ te worden
 Hoogste exceptioneel = een ‘edele’ te worden (niet voor iedereen
weggelegd)
 Sociale orde >>>
 Rechtvaardige vorst = meest deugdzame persoon omringd door “edelen”
die gehoorzamen of, als ze dat niet kunnen, aftreden