Stem: therapie – methodes en
technieken
Adem
De aangepaste ademritmische fonatie van H. Coblenzer
Het doel van deze methode is het produceren van een zo ontspannen, klankvol en natuurlijk mogelijk
stemgeluid. Dit tracht men te bekomen door tijdens de fonatie, de spieractiviteit van het respiratoir en fonatoir
stelsel zo laag mogelijk te houden. Eutonie in het lichaam is belangrijk, bij eutonie is de spanning in alle
spiergroepen gelijkmatig verdeeld en in evenwicht met elkaar.
De draagkracht en de resonans van het stemgeluid verbeteren naarmate de hoeveelheid trillende lucht
constant blijft gedurende de fonatie. Dit kan bereikt worden door Tonstütze. Deze term beschrijft dat de actief
blijvende inademingsspieren tijdens fonatie een natuurlijke weerstand biederen aan de uitstromende adem.
Ga makkelijk staan en hef de armen op: het gaat dan om 2 dingen, de beweging en de adem. Er is eerst
spieractiviteit en dan inademing. Tijdens het dirigeren vindt de inademing plaats voor het opheffen van de
armen.
De abspannen staan centraal bij deze methode. Het is het loslaten van de uitademingsspieren na de
spreekactiviteit zodat de inademingsstand vanzelf herstelt en een inademing zonder moeite tot stand komt.
De berenzit is een oefening gericht op de samenhang tussen stem en ademhaling. De abdominale spieren en
het diafragma zij opgespannen, de stem zou voller moeten klinker omdat de laryngeale spanningen worden
opgeheven na het einde van de berenzit.
De accentmethode van Svend Smith
De accentmethode werd aanvankelijk uitgewerkt op stotteraars te helpen. Het doel is een storingsvrij
spraakverloop. De ondoelmatige reflexen in de stemgeving worden vervangen door een functionele
reflexcoördinatie.
De methode is non-directief: de cliënt wordt uitgenodigd mee te doen met de therapeut, die al werkend met
bepaalde klankpatronen inspeelt op de bij de cliënt waargenomen respons. De cliënt wordt niet verbaal
gecorrigeerd. Door het juiste klankaanbod van de therapeut, ontstaan bij de cliënt de gewenste ademhaling,
fonatie en ademhaling.
Er wordt gewerkt in 3 ritmes:
Largo (langzaam en statisch): bij het inademen een voorwaartse beweging en bij het uitademen een
achterwaartse beweging. De voor-achterwaartse beweging is een rustige beweging in ¾ maat. Het
eerste geluid is onbeklemtoond en het tweede en derde zijn beklemtoond.
o Vocalen - stemloze fricatieven – stemhebbende fricatieven - +vocalen zodat syllaben ontstaan
– occlusieven – korte zinnen
Andante: de lichaamsbewegingen zijn kleiner dan bij largo. Er wordt gewerkt met een 4/4 maat. De
inademing duurt 1/8 tel, de onbeklemtoonde inzet ook 1/8, er volgen 3 beklemtoonde klanken.
1
technieken
Adem
De aangepaste ademritmische fonatie van H. Coblenzer
Het doel van deze methode is het produceren van een zo ontspannen, klankvol en natuurlijk mogelijk
stemgeluid. Dit tracht men te bekomen door tijdens de fonatie, de spieractiviteit van het respiratoir en fonatoir
stelsel zo laag mogelijk te houden. Eutonie in het lichaam is belangrijk, bij eutonie is de spanning in alle
spiergroepen gelijkmatig verdeeld en in evenwicht met elkaar.
De draagkracht en de resonans van het stemgeluid verbeteren naarmate de hoeveelheid trillende lucht
constant blijft gedurende de fonatie. Dit kan bereikt worden door Tonstütze. Deze term beschrijft dat de actief
blijvende inademingsspieren tijdens fonatie een natuurlijke weerstand biederen aan de uitstromende adem.
Ga makkelijk staan en hef de armen op: het gaat dan om 2 dingen, de beweging en de adem. Er is eerst
spieractiviteit en dan inademing. Tijdens het dirigeren vindt de inademing plaats voor het opheffen van de
armen.
De abspannen staan centraal bij deze methode. Het is het loslaten van de uitademingsspieren na de
spreekactiviteit zodat de inademingsstand vanzelf herstelt en een inademing zonder moeite tot stand komt.
De berenzit is een oefening gericht op de samenhang tussen stem en ademhaling. De abdominale spieren en
het diafragma zij opgespannen, de stem zou voller moeten klinker omdat de laryngeale spanningen worden
opgeheven na het einde van de berenzit.
De accentmethode van Svend Smith
De accentmethode werd aanvankelijk uitgewerkt op stotteraars te helpen. Het doel is een storingsvrij
spraakverloop. De ondoelmatige reflexen in de stemgeving worden vervangen door een functionele
reflexcoördinatie.
De methode is non-directief: de cliënt wordt uitgenodigd mee te doen met de therapeut, die al werkend met
bepaalde klankpatronen inspeelt op de bij de cliënt waargenomen respons. De cliënt wordt niet verbaal
gecorrigeerd. Door het juiste klankaanbod van de therapeut, ontstaan bij de cliënt de gewenste ademhaling,
fonatie en ademhaling.
Er wordt gewerkt in 3 ritmes:
Largo (langzaam en statisch): bij het inademen een voorwaartse beweging en bij het uitademen een
achterwaartse beweging. De voor-achterwaartse beweging is een rustige beweging in ¾ maat. Het
eerste geluid is onbeklemtoond en het tweede en derde zijn beklemtoond.
o Vocalen - stemloze fricatieven – stemhebbende fricatieven - +vocalen zodat syllaben ontstaan
– occlusieven – korte zinnen
Andante: de lichaamsbewegingen zijn kleiner dan bij largo. Er wordt gewerkt met een 4/4 maat. De
inademing duurt 1/8 tel, de onbeklemtoonde inzet ook 1/8, er volgen 3 beklemtoonde klanken.
1
