Bijzondere strafwetten en strafprocedures
Vragen & antwoorden 2025 (voorlopig)
Engelcriteria & Jussila arrest
Engelcriteria
De Engelcriteria, ontwikkeld door het Europees Hof voor de Rechten van
de Mens (EHRM) in het arrest Engel t. Nederland, bepalen of een
procedure onder het strafrechtelijke luik van artikel 6 EVRM valt, ongeacht
hoe een nationale wet een overtreding kwalificeert. De criteria zijn:
1. De interne kwalificatie: Kijkt naar hoe de overtreding in de
nationale wetgeving wordt gekwalificeerd (strafrechtelijk,
administratief, of civiel).
2. De aard van het misdrijf: Beoordeelt of de norm die is overtreden
een bestraffend karakter heeft (gericht op preventie of vergelding).
3. De aard en ernst van de sanctie: Evalueert of de sanctie een
strafrechtelijk karakter heeft, zoals vrijheidsberoving of zware
financiële sancties.
Belangrijk: De criteria zijn niet cumulatief, maar als een feit aan
meerdere criteria voldoet, is het des te waarschijnlijker dat de zaak als
strafrechtelijk wordt beschouwd.
Jussila-arrest
Het arrest Jussila t. Finland (2006) bouwt voort op de Engelcriteria en biedt
meer flexibiliteit in de toepassing van artikel 6 EVRM bij lichte
administratieve sancties:
1. Modulering van waarborgen: Bij lichte administratieve sancties
hoeven niet alle waarborgen van artikel 6 EVRM volledig te worden
toegepast, mits het proces eerlijk blijft.
2. Complementaire procedures: Administratieve en strafrechtelijke
sancties mogen cumulatief worden toegepast, zolang deze
voldoende verbonden zijn en niet leiden tot dubbele bestraffing (non
bis in idem).
3. Ruimte voor staten: Dit arrest biedt staten meer ruimte om lichte
overtredingen administratief te behandelen, zonder automatisch het
volledige strafrechtelijke waarborgensysteem in werking te stellen.
Conclusie
De Engelcriteria bepalen de reikwijdte van artikel 6 EVRM, terwijl het
Jussila-arrest flexibiliteit biedt bij de toepassing op lichte administratieve
,sancties. Samen vormen zij een balans tussen de bescherming van
fundamentele rechten en de praktische behoeften van staten.
Bestanddelen van het misdrijf: Het vergemakkelijken van
drugsgebruik
Het vergemakkelijken van drugsgebruik door bijvoorbeeld het
verschaffen van een lokaal is strafbaar onder de Belgische Drugswet. De
belangrijkste bestanddelen van dit misdrijf zijn:
1. Materieel bestanddeel:
o Het actief faciliteren of ondersteunen van het gebruik van
illegale drugs.
o Dit kan door het aanbieden van een fysieke locatie, zoals een
gebouw of ruimte, waar drugsgebruik wordt toegestaan of
aangemoedigd.
2. Moreel bestanddeel:
o Opzettelijkheid: De dader moet willens en wetens
handelen om het gebruik van drugs te vergemakkelijken. Er is
geen sprake van strafbaarheid als de facilitering per ongeluk
of zonder kennis van het drugsgebruik gebeurt.
3. Causaal verband:
o Het gedrag van de dader moet direct verband houden met het
faciliteren van drugsgebruik. Bijvoorbeeld: het ter beschikking
stellen van een locatie waar men weet dat drugsgebruik zal
plaatsvinden.
Voorbeeld: Een eigenaar van een pand die toestaat dat zijn gebouw
wordt gebruikt voor een "drugsfeest" waarbij verboden middelen worden
verstrekt of geconsumeerd, kan worden vervolgd voor het
vergemakkelijken van drugsgebruik.
Relevante wetsartikelen:
Artikel 3 van de Belgische Drugswet: Regelt de strafbaarheid van
gedragingen die drugsgebruik actief ondersteunen of faciliteren.
Jurisprudentie omtrent de interpretatie van "faciliteren": Nadruk op
het opzettelijk karakter en het directe verband met het
drugsgebruik.
Leg de verschillen uit tussen de benadering vd non bis in idem regel in de
arresten serguei zolotoukhine t. Rusland en A. en B. t. Noorwegen
,Arrest Serguei Zolotoukhine t. Rusland
Feitenbenadering (idem factum): Het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens (EHRM) bepaalde dat het non bis in idem-
beginsel niet alleen geldt voor dezelfde juridische kwalificatie (idem
crimen), maar ook voor dezelfde feiten (idem factum).
Uniforme interpretatie: Het Hof verduidelijkte dat de bescherming
tegen dubbele vervolging betrekking heeft op alle feiten die
voldoende samenhangen in tijd, plaats en gedragingen, ongeacht de
juridische kwalificatie van die feiten door de nationale wetgeving.
Striktere toepassing: Het Hof versterkte de bescherming van
individuen tegen dubbele vervolging door een striktere en uniforme
interpretatie van het beginsel.
Arrest A. en B. t. Noorwegen
Parallelle procedures toegestaan: Het Hof stond toe dat
administratieve en strafrechtelijke procedures parallel kunnen
plaatsvinden, zolang er een "voldoende nauwe verbinding" bestaat
tussen de procedures.
Voorwaarden voor samenloop:
1. De procedures moeten inhoudelijk en temporeel
samenhangen.
2. De opgelegde sancties moeten proportioneel zijn en rekening
houden met de uitkomst van de andere procedure.
Pragmatische benadering: Het arrest bood staten meer
flexibiliteit om gecombineerde systemen van administratieve en
strafrechtelijke handhaving te gebruiken.
Vergelijking
Serguei Zolotoukhine
Aspect A. en B. t. Noorwegen
t. Rusland
Feitenbenadering (idem Nauwe verbinding tussen
Toetsingskader
factum) procedures
Cumulatie
Nee Ja, onder voorwaarden
toegestaan?
Doelstelling Strikte bescherming Flexibiliteit voor staten
, Serguei Zolotoukhine
Aspect A. en B. t. Noorwegen
t. Rusland
individuen
Conclusie: Serguei Zolotoukhine hanteert een strikte bescherming tegen
dubbele vervolging, terwijl A. en B. een meer flexibele benadering biedt,
met ruimte voor parallelle procedures onder strikte voorwaarden.
Bespreek de strafbaarheid van voorbereidingshandelingen in de drugswet
Voorbereidingshandelingen volgens de Belgische Drugswet
Voorbereidingshandelingen zijn in de Belgische Drugswet strafbaar
gesteld, omdat deze handelingen kunnen bijdragen aan de productie,
handel of verspreiding van illegale drugs. De wetgever heeft deze
strafbaarstelling ingevoerd om preventief op te treden en
georganiseerde drugshandel effectief aan te pakken.
Bestanddelen van strafbare voorbereidingshandelingen
1. Materieel bestanddeel:
o Het bezit van stoffen, materialen of apparatuur die specifiek
bedoeld zijn voor het produceren, verwerken of verspreiden
van drugs.
o Het uitvoeren van handelingen die rechtstreeks verband
houden met de voorbereiding van drugsmisdrijven
(bijvoorbeeld het verhuren van een ruimte voor de opslag van
illegale middelen).
2. Moreel bestanddeel:
o Opzettelijkheid: De dader moet bewust handelen met de
intentie om een drugsmisdrijf voor te bereiden of te
vergemakkelijken. Onwetendheid of nalatigheid sluit
strafbaarheid uit.
3. Causaal verband:
o Er moet een duidelijk verband zijn tussen de
voorbereidingshandeling en het beoogde drugsmisdrijf.
Specifieke strafbaarstellingen
Vragen & antwoorden 2025 (voorlopig)
Engelcriteria & Jussila arrest
Engelcriteria
De Engelcriteria, ontwikkeld door het Europees Hof voor de Rechten van
de Mens (EHRM) in het arrest Engel t. Nederland, bepalen of een
procedure onder het strafrechtelijke luik van artikel 6 EVRM valt, ongeacht
hoe een nationale wet een overtreding kwalificeert. De criteria zijn:
1. De interne kwalificatie: Kijkt naar hoe de overtreding in de
nationale wetgeving wordt gekwalificeerd (strafrechtelijk,
administratief, of civiel).
2. De aard van het misdrijf: Beoordeelt of de norm die is overtreden
een bestraffend karakter heeft (gericht op preventie of vergelding).
3. De aard en ernst van de sanctie: Evalueert of de sanctie een
strafrechtelijk karakter heeft, zoals vrijheidsberoving of zware
financiële sancties.
Belangrijk: De criteria zijn niet cumulatief, maar als een feit aan
meerdere criteria voldoet, is het des te waarschijnlijker dat de zaak als
strafrechtelijk wordt beschouwd.
Jussila-arrest
Het arrest Jussila t. Finland (2006) bouwt voort op de Engelcriteria en biedt
meer flexibiliteit in de toepassing van artikel 6 EVRM bij lichte
administratieve sancties:
1. Modulering van waarborgen: Bij lichte administratieve sancties
hoeven niet alle waarborgen van artikel 6 EVRM volledig te worden
toegepast, mits het proces eerlijk blijft.
2. Complementaire procedures: Administratieve en strafrechtelijke
sancties mogen cumulatief worden toegepast, zolang deze
voldoende verbonden zijn en niet leiden tot dubbele bestraffing (non
bis in idem).
3. Ruimte voor staten: Dit arrest biedt staten meer ruimte om lichte
overtredingen administratief te behandelen, zonder automatisch het
volledige strafrechtelijke waarborgensysteem in werking te stellen.
Conclusie
De Engelcriteria bepalen de reikwijdte van artikel 6 EVRM, terwijl het
Jussila-arrest flexibiliteit biedt bij de toepassing op lichte administratieve
,sancties. Samen vormen zij een balans tussen de bescherming van
fundamentele rechten en de praktische behoeften van staten.
Bestanddelen van het misdrijf: Het vergemakkelijken van
drugsgebruik
Het vergemakkelijken van drugsgebruik door bijvoorbeeld het
verschaffen van een lokaal is strafbaar onder de Belgische Drugswet. De
belangrijkste bestanddelen van dit misdrijf zijn:
1. Materieel bestanddeel:
o Het actief faciliteren of ondersteunen van het gebruik van
illegale drugs.
o Dit kan door het aanbieden van een fysieke locatie, zoals een
gebouw of ruimte, waar drugsgebruik wordt toegestaan of
aangemoedigd.
2. Moreel bestanddeel:
o Opzettelijkheid: De dader moet willens en wetens
handelen om het gebruik van drugs te vergemakkelijken. Er is
geen sprake van strafbaarheid als de facilitering per ongeluk
of zonder kennis van het drugsgebruik gebeurt.
3. Causaal verband:
o Het gedrag van de dader moet direct verband houden met het
faciliteren van drugsgebruik. Bijvoorbeeld: het ter beschikking
stellen van een locatie waar men weet dat drugsgebruik zal
plaatsvinden.
Voorbeeld: Een eigenaar van een pand die toestaat dat zijn gebouw
wordt gebruikt voor een "drugsfeest" waarbij verboden middelen worden
verstrekt of geconsumeerd, kan worden vervolgd voor het
vergemakkelijken van drugsgebruik.
Relevante wetsartikelen:
Artikel 3 van de Belgische Drugswet: Regelt de strafbaarheid van
gedragingen die drugsgebruik actief ondersteunen of faciliteren.
Jurisprudentie omtrent de interpretatie van "faciliteren": Nadruk op
het opzettelijk karakter en het directe verband met het
drugsgebruik.
Leg de verschillen uit tussen de benadering vd non bis in idem regel in de
arresten serguei zolotoukhine t. Rusland en A. en B. t. Noorwegen
,Arrest Serguei Zolotoukhine t. Rusland
Feitenbenadering (idem factum): Het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens (EHRM) bepaalde dat het non bis in idem-
beginsel niet alleen geldt voor dezelfde juridische kwalificatie (idem
crimen), maar ook voor dezelfde feiten (idem factum).
Uniforme interpretatie: Het Hof verduidelijkte dat de bescherming
tegen dubbele vervolging betrekking heeft op alle feiten die
voldoende samenhangen in tijd, plaats en gedragingen, ongeacht de
juridische kwalificatie van die feiten door de nationale wetgeving.
Striktere toepassing: Het Hof versterkte de bescherming van
individuen tegen dubbele vervolging door een striktere en uniforme
interpretatie van het beginsel.
Arrest A. en B. t. Noorwegen
Parallelle procedures toegestaan: Het Hof stond toe dat
administratieve en strafrechtelijke procedures parallel kunnen
plaatsvinden, zolang er een "voldoende nauwe verbinding" bestaat
tussen de procedures.
Voorwaarden voor samenloop:
1. De procedures moeten inhoudelijk en temporeel
samenhangen.
2. De opgelegde sancties moeten proportioneel zijn en rekening
houden met de uitkomst van de andere procedure.
Pragmatische benadering: Het arrest bood staten meer
flexibiliteit om gecombineerde systemen van administratieve en
strafrechtelijke handhaving te gebruiken.
Vergelijking
Serguei Zolotoukhine
Aspect A. en B. t. Noorwegen
t. Rusland
Feitenbenadering (idem Nauwe verbinding tussen
Toetsingskader
factum) procedures
Cumulatie
Nee Ja, onder voorwaarden
toegestaan?
Doelstelling Strikte bescherming Flexibiliteit voor staten
, Serguei Zolotoukhine
Aspect A. en B. t. Noorwegen
t. Rusland
individuen
Conclusie: Serguei Zolotoukhine hanteert een strikte bescherming tegen
dubbele vervolging, terwijl A. en B. een meer flexibele benadering biedt,
met ruimte voor parallelle procedures onder strikte voorwaarden.
Bespreek de strafbaarheid van voorbereidingshandelingen in de drugswet
Voorbereidingshandelingen volgens de Belgische Drugswet
Voorbereidingshandelingen zijn in de Belgische Drugswet strafbaar
gesteld, omdat deze handelingen kunnen bijdragen aan de productie,
handel of verspreiding van illegale drugs. De wetgever heeft deze
strafbaarstelling ingevoerd om preventief op te treden en
georganiseerde drugshandel effectief aan te pakken.
Bestanddelen van strafbare voorbereidingshandelingen
1. Materieel bestanddeel:
o Het bezit van stoffen, materialen of apparatuur die specifiek
bedoeld zijn voor het produceren, verwerken of verspreiden
van drugs.
o Het uitvoeren van handelingen die rechtstreeks verband
houden met de voorbereiding van drugsmisdrijven
(bijvoorbeeld het verhuren van een ruimte voor de opslag van
illegale middelen).
2. Moreel bestanddeel:
o Opzettelijkheid: De dader moet bewust handelen met de
intentie om een drugsmisdrijf voor te bereiden of te
vergemakkelijken. Onwetendheid of nalatigheid sluit
strafbaarheid uit.
3. Causaal verband:
o Er moet een duidelijk verband zijn tussen de
voorbereidingshandeling en het beoogde drugsmisdrijf.
Specifieke strafbaarstellingen
