THEMA KOSMOGRAFIE: AARDRIJKSKUNDE
Hoofdstuk 3: structuur van het heelal
Polaris = poolster (behoort tot sterrenbeeld; kleine beer) = 51°
Ursa minor = kleine beer
Ursa major = grote beer (naar Polaris? Verleng 6x het uiteind vd pan)
⇨ Enkel te zien op het noordelijke halfrond: dit komt omdat de Poolster
in het verlengde ligt van de aardas, doordat de aarde draait lijkt het
alsof alle sterren bewegen, terwijl dit eigenlijk gewoon de aarde is.
Aarde draait:
⇨ Rond de zon (jaar)
⇨ Rond haar as (dag)
⇨ Als een tol (26 000): precessie = beweging vd aardas (o.i. uitwendige kracht)
Helderheid van een ster uitgedrukt in schijnbare magnitude, hoe groter de helderheid, hoe
kleiner de magnitude. (Geen verband tussen de helderheid en de afstand tot de Aarde)
= grootte
Sterrenbeeld wordt bepaald van een persoon door welk sterrenbeeld je ziet in het Oosten op
zonsondergang
Astrologie Kosmografie
Horoscoop (hemelvoorstelling) , geen exacte wetenschap Exacte wetenschap
Waarom?
⇨ Babyloniërs hebben het uitgevonden maar door
de tol draaiing (= precessie (+/- 26 000 jaar) is de
hemel verandert
⇨ Er zit geen verband in de verbonden sterren
⇨ Babyloniërs hebben gewoon tekeningen gemaakt
in de sterren
= sterrenbeelden
Zenit: een punt loodrecht boven de waarnemer = 90°
ϕ = breedteligging (= hoogte van de poolster)
λ = lengteligging
⇨ Sterrenkant: plaats- + tijdsgebonden
Hubble Space Telescope (HST): ruimtetelescoop
James Webb Space Telescope: lens groter dan Hubbletelescoop (opvolger van de hubble)
Nadelen van licht telescoop Gent:
⇨ Bewolking
⇨ Lichtvervuiling
⇨ Atmosferische storing: trillende gasdeeltjes die zorgen voor een troebel beeld
⇨ Hoe hoger, hoe minder atmosferische storing: hoe hoger, hoe ijler de lucht: weinig zuurstof,
minder luchtmoleculen, minder atmosferische storing
, Astronomische eenheid (A.E.) = gemiddelde afstand aarde en zon = 150 miljoen km
Lichtjaar = afstand die het licht aflegt in 1 jaar (snelheid van het licht = 300 000 km/s)
⇨ Nut van deze 2: niet met grote getallen hoeven werken
Opbouw van het heelal: algemeen & onze
1. Heelal 13,7 miljard lichtjaar (wordt steeds groter)
2. Netwerk van Grote Muren Grote muur van Sloan
3. Supercluster Lokale Supercluster
4. Groep/ cluster Lokale groep
5. Sterrenstelsel = galaxie Melkweg
6. Planetenstelsel Zonnestelsel
7. Planeten Aarde
Melkwegstelsel:
Melkweg = lichtende band waar veel meer sterren geconcenreerd zijn
⇨ (balk)Spiraalstelsel
⇨ +300 miljard sterren
⇨ Doorsnede = 100 000 lichtjaar
⇨ Kern = verdikte, lichtgevende vlek met
zwart gat (meeste voorkomen van sterren)
⇨ Halo = rond de schijf bevindt zich een zone
met gas, verspreide sterren en bolvormige
sterrenhopen
⇨ Het beweegt
Kleine satelliet sterrenstelsels = hierdoor worden sterrenstelsels vaak begeleid (ons
melkwegstelsel heeft er 9)
Sterrenstelsels hoofdtypes:
⇨ Elliptische stelsels: stelsels variënd van
vrijwel rond stelsel tot een sterk
afgeplat stelsel
⇨ Spiraalstelsel: een kern van waaruit de
spiraalarmen ontspringen
⇨ Balkspiraalstelsel: een centrale balk
van waaruit de spiraalarmen
ontspringen
Hoofdstuk 3: structuur van het heelal
Polaris = poolster (behoort tot sterrenbeeld; kleine beer) = 51°
Ursa minor = kleine beer
Ursa major = grote beer (naar Polaris? Verleng 6x het uiteind vd pan)
⇨ Enkel te zien op het noordelijke halfrond: dit komt omdat de Poolster
in het verlengde ligt van de aardas, doordat de aarde draait lijkt het
alsof alle sterren bewegen, terwijl dit eigenlijk gewoon de aarde is.
Aarde draait:
⇨ Rond de zon (jaar)
⇨ Rond haar as (dag)
⇨ Als een tol (26 000): precessie = beweging vd aardas (o.i. uitwendige kracht)
Helderheid van een ster uitgedrukt in schijnbare magnitude, hoe groter de helderheid, hoe
kleiner de magnitude. (Geen verband tussen de helderheid en de afstand tot de Aarde)
= grootte
Sterrenbeeld wordt bepaald van een persoon door welk sterrenbeeld je ziet in het Oosten op
zonsondergang
Astrologie Kosmografie
Horoscoop (hemelvoorstelling) , geen exacte wetenschap Exacte wetenschap
Waarom?
⇨ Babyloniërs hebben het uitgevonden maar door
de tol draaiing (= precessie (+/- 26 000 jaar) is de
hemel verandert
⇨ Er zit geen verband in de verbonden sterren
⇨ Babyloniërs hebben gewoon tekeningen gemaakt
in de sterren
= sterrenbeelden
Zenit: een punt loodrecht boven de waarnemer = 90°
ϕ = breedteligging (= hoogte van de poolster)
λ = lengteligging
⇨ Sterrenkant: plaats- + tijdsgebonden
Hubble Space Telescope (HST): ruimtetelescoop
James Webb Space Telescope: lens groter dan Hubbletelescoop (opvolger van de hubble)
Nadelen van licht telescoop Gent:
⇨ Bewolking
⇨ Lichtvervuiling
⇨ Atmosferische storing: trillende gasdeeltjes die zorgen voor een troebel beeld
⇨ Hoe hoger, hoe minder atmosferische storing: hoe hoger, hoe ijler de lucht: weinig zuurstof,
minder luchtmoleculen, minder atmosferische storing
, Astronomische eenheid (A.E.) = gemiddelde afstand aarde en zon = 150 miljoen km
Lichtjaar = afstand die het licht aflegt in 1 jaar (snelheid van het licht = 300 000 km/s)
⇨ Nut van deze 2: niet met grote getallen hoeven werken
Opbouw van het heelal: algemeen & onze
1. Heelal 13,7 miljard lichtjaar (wordt steeds groter)
2. Netwerk van Grote Muren Grote muur van Sloan
3. Supercluster Lokale Supercluster
4. Groep/ cluster Lokale groep
5. Sterrenstelsel = galaxie Melkweg
6. Planetenstelsel Zonnestelsel
7. Planeten Aarde
Melkwegstelsel:
Melkweg = lichtende band waar veel meer sterren geconcenreerd zijn
⇨ (balk)Spiraalstelsel
⇨ +300 miljard sterren
⇨ Doorsnede = 100 000 lichtjaar
⇨ Kern = verdikte, lichtgevende vlek met
zwart gat (meeste voorkomen van sterren)
⇨ Halo = rond de schijf bevindt zich een zone
met gas, verspreide sterren en bolvormige
sterrenhopen
⇨ Het beweegt
Kleine satelliet sterrenstelsels = hierdoor worden sterrenstelsels vaak begeleid (ons
melkwegstelsel heeft er 9)
Sterrenstelsels hoofdtypes:
⇨ Elliptische stelsels: stelsels variënd van
vrijwel rond stelsel tot een sterk
afgeplat stelsel
⇨ Spiraalstelsel: een kern van waaruit de
spiraalarmen ontspringen
⇨ Balkspiraalstelsel: een centrale balk
van waaruit de spiraalarmen
ontspringen
