Macro-Economie
Samenvatting Economie 3
,Economie 3 | Samenvatting Pagina 2 van 44
Inhoudstafel
Inhoudstafel ........................................................................................................................................................... 2
Consumentengedrag ............................................................................................................................................ 3
Producentengedrag .............................................................................................................................................. 8
Prijsvorming ......................................................................................................................................................... 17
Macro-economische grootheden..................................................................................................................... 25
Economische groei .............................................................................................................................................. 29
Arbeidsmarkt ........................................................................................................................................................ 30
Internationale samenwerking .......................................................................................................................... 35
Milieu en duurzame ontwikkeling ................................................................................................................... 39
Merlijn Truyts
EduBa Secundair Onderwijs
,Economie 3 | Samenvatting Pagina 3 van 44
Consumentengedrag
De theorie rond de optimale goederencombinatie toelichten.
Consumenten streven naar een goederencombinatie die hun nut (tevredenheid) maximaliseert
binnen de beperkingen van hun budget. Dit wordt weergegeven door het kruispunt van de budget-
lijn en de indifferentiecurve.
9 GEGEVEN de middelen, maximaal de behoeften bevredigen.
De beïnvloedende factoren omschrijven en concretiseren.
1. Inkomen/budget
2. Prijs van het goed
3. Prijs van substitutiegoederen
4. Prijs van complementaire goederen
5. Voorkeur van de consument
Misconcepties over het economisch principe consument weerleggen.
Met zoveel mogelijk middelen, zoveel mogelijk behoeften bevredigen.
9 Middelen zijn niet oneindig.
De 1ste wet van Gossen toelichten en illustreren.
Het marginaal nut neemt af naarmate er meer eenheden van dat goed worden geconsumeerd, Ce-
teris Paribus (bij gelijkblijvende omstandigheden).
9 Hoe meer een consument van een goed gebruikt, hoe minder extra voldoening hij haalt uit 1
extra eenheid.
Wanneer een consument een eerste chocoladereep eet, ervaart hij veel voldoening, omdat deze
volledig inspeelt op zijn behoefte, wat zorgt voor een hoog marginaal nut. Bij de tweede reep geniet
hij nog steeds, maar het plezier is minder groot omdat zijn behoefte al deels is vervuld. De derde
reep voegt nog minder toe, terwijl bij de vierde reep het gevoel van verzadiging overheerst en het
extra nut vrijwel nul is. Bij de vijfde reep voelt de consument zich misschien misselijk, waardoor
het marginaal nut zelfs negatief wordt.
Een individuele en collectieve vraagcurve opstellen en toelichten.
De individuele vraagcurve laat zien hoeveel een consument bereid is te kopen bij verschillende
prijzen, terwijl andere factoren constant blijven (zoals inkomen en voorkeuren). Deze curve heeft
een dalend verloop, wat betekent dat consumenten meer kopen naarmate de prijs daalt (wet van
de vraag).
De collectieve vraagcurve wordt gevormd door de individuele vraagcurven van alle consumenten
in de markt bij elkaar op te tellen. Deze curve geeft de totale hoeveelheid weer die de markt vraagt
bij verschillende prijzen.
Merlijn Truyts
EduBa Secundair Onderwijs
, Economie 3 | Samenvatting Pagina 4 van 44
De verschuivingen op en van de vraagcurve verklaren, grafisch afleiden en toelichten.
Beweging langs de vraagcurve
Omhoog Omlaag
Prijsstijging van het goed Prijsdaling van het goed
Verschuiving van de vraagcurve
Naar rechts Naar links
Toename in inkomen (bij normale goederen) Afname in inkomen (bij normale goederen)
Positieve verandering in voorkeuren Negatieve verandering in voorkeuren
Prijsstijging van een substitutiegoed Prijsdaling van een substitutiegoed
Prijsdaling van een complementair goed Prijsstijging van een complementair goed
Toename in het aantal consumenten Afname in het aantal consumenten
Merlijn Truyts
EduBa Secundair Onderwijs
Samenvatting Economie 3
,Economie 3 | Samenvatting Pagina 2 van 44
Inhoudstafel
Inhoudstafel ........................................................................................................................................................... 2
Consumentengedrag ............................................................................................................................................ 3
Producentengedrag .............................................................................................................................................. 8
Prijsvorming ......................................................................................................................................................... 17
Macro-economische grootheden..................................................................................................................... 25
Economische groei .............................................................................................................................................. 29
Arbeidsmarkt ........................................................................................................................................................ 30
Internationale samenwerking .......................................................................................................................... 35
Milieu en duurzame ontwikkeling ................................................................................................................... 39
Merlijn Truyts
EduBa Secundair Onderwijs
,Economie 3 | Samenvatting Pagina 3 van 44
Consumentengedrag
De theorie rond de optimale goederencombinatie toelichten.
Consumenten streven naar een goederencombinatie die hun nut (tevredenheid) maximaliseert
binnen de beperkingen van hun budget. Dit wordt weergegeven door het kruispunt van de budget-
lijn en de indifferentiecurve.
9 GEGEVEN de middelen, maximaal de behoeften bevredigen.
De beïnvloedende factoren omschrijven en concretiseren.
1. Inkomen/budget
2. Prijs van het goed
3. Prijs van substitutiegoederen
4. Prijs van complementaire goederen
5. Voorkeur van de consument
Misconcepties over het economisch principe consument weerleggen.
Met zoveel mogelijk middelen, zoveel mogelijk behoeften bevredigen.
9 Middelen zijn niet oneindig.
De 1ste wet van Gossen toelichten en illustreren.
Het marginaal nut neemt af naarmate er meer eenheden van dat goed worden geconsumeerd, Ce-
teris Paribus (bij gelijkblijvende omstandigheden).
9 Hoe meer een consument van een goed gebruikt, hoe minder extra voldoening hij haalt uit 1
extra eenheid.
Wanneer een consument een eerste chocoladereep eet, ervaart hij veel voldoening, omdat deze
volledig inspeelt op zijn behoefte, wat zorgt voor een hoog marginaal nut. Bij de tweede reep geniet
hij nog steeds, maar het plezier is minder groot omdat zijn behoefte al deels is vervuld. De derde
reep voegt nog minder toe, terwijl bij de vierde reep het gevoel van verzadiging overheerst en het
extra nut vrijwel nul is. Bij de vijfde reep voelt de consument zich misschien misselijk, waardoor
het marginaal nut zelfs negatief wordt.
Een individuele en collectieve vraagcurve opstellen en toelichten.
De individuele vraagcurve laat zien hoeveel een consument bereid is te kopen bij verschillende
prijzen, terwijl andere factoren constant blijven (zoals inkomen en voorkeuren). Deze curve heeft
een dalend verloop, wat betekent dat consumenten meer kopen naarmate de prijs daalt (wet van
de vraag).
De collectieve vraagcurve wordt gevormd door de individuele vraagcurven van alle consumenten
in de markt bij elkaar op te tellen. Deze curve geeft de totale hoeveelheid weer die de markt vraagt
bij verschillende prijzen.
Merlijn Truyts
EduBa Secundair Onderwijs
, Economie 3 | Samenvatting Pagina 4 van 44
De verschuivingen op en van de vraagcurve verklaren, grafisch afleiden en toelichten.
Beweging langs de vraagcurve
Omhoog Omlaag
Prijsstijging van het goed Prijsdaling van het goed
Verschuiving van de vraagcurve
Naar rechts Naar links
Toename in inkomen (bij normale goederen) Afname in inkomen (bij normale goederen)
Positieve verandering in voorkeuren Negatieve verandering in voorkeuren
Prijsstijging van een substitutiegoed Prijsdaling van een substitutiegoed
Prijsdaling van een complementair goed Prijsstijging van een complementair goed
Toename in het aantal consumenten Afname in het aantal consumenten
Merlijn Truyts
EduBa Secundair Onderwijs
