Samenvatting examenvoorbereiding Pedagogische en didactische vorming 2 (PDV) KLEUTERONDERWIJS

Examenvoorbereiding
Deel 1: didacti ek

1 Een rijke leeromgeving
1.1 Inleiding
1.1.1Het aanpak-proces-effect schema
1.1.1.1 Geef het aanpak-proces-effect schema.




1.2 Activiteiten van aanbieden
1.2.12 manieren
1.2.1.1 Geef de 2 manieren waarop je activiteiten kunt
aanbieden.
- Impliciet = aangekondigd
- Expliciet = onaangekondigd

1.2.2Doel
1.2.2.1 Geef waarom je activiteiten aanbiedt in de klas.
- Leeromgeving rijker maken




1

,1.2.3Schema: rijk aanbod in de praktijk
1.2.3.1 Geef het schema voor een rijk aanbod in de praktijk.




- Dagelijks aanbod
o Inspiratiebronnen
 Dag- en weekschema
 Hoeken
 Thema’s
- Interesses ontdekken en benutten
o Inspiratiebronnen
 Actualiteit
 Individuele noden en interesses
- Open projecten (nieuwe werkvorm)
o Open project = bedenken en aanbieden van activiteiten die in het verlengde
liggen van de belangstelling die je identificeerde bij de kinderen. Deze
belangstelling kan je opsporen tijdens het observeren van het spelen, in
gespreksmomenten, in hun expressie
o Kenmerken
 Ontstaat uit rijke leeromgeving
 Onvoorspelbaar verloop
 Kunnen tegelijk lopen (meerdere)
- Impressie-expressiecyclus benutten
o Impressie-expressie = Ingrijpende ervaringen die de mens drijft naar een
handeling waar deze ervaring tot uitdrukking wordt gebracht
o Inspiratie

1.3 Impressie-expressiecyclus
1.3.1Wat bedoelen we nu met goede en gevarieerde
impressie-expressiecyclus?
1.3.1.1 Wat zijn impressie- en expressiemomenten?
- Impressiemomenten = momenten waar kleuters heel wat indrukken opdoen. Ze
verkennen een onderwerp of thema op verschillende manieren.
2

, - Expressiemomenten = momenten waar kleuters hun indrukken kunnen verwerken door
er op een of andere manier uitdrukking aan te geven.

1.3.1.2 Wanneer laten kinderen het best zien wat op hen een
indruk heeft nagelaten?
- Als ze op eigen initiatief het moment, de inhoud en de weg kunnen kiezen
o Wanneer
o Wat
o Hoe

1.3.1.3 Wat zal NIET zorgen voor een goede en gevarieerde
impressie-expressiecyclus?
- Een strak impressie-expressieschema

1.3.2Zijn er dan alleen maar impressie-expressieactiviteiten?
1.3.2.1 Wanneer spreek je van een impressie?
- Als de kleuters geraakt zijn door iets

1.3.2.1 Hoe kan je de kleuters ondersteunen om tot impressie
te komen?
- Prikkelen om grondig waar te nemen
- Contact laten maken met zijn/haar binnenkant
- Voldoende technieken aanbieden
- Voorstellingsvermogen uitdagen

1.3.2.1 Zijn er alleen maar impressie-expressieactiviteiten?
- Neen, er zijn ook nog andere activiteiten
2 Gezelschapsspel of raadselspel, bewegingsactiviteit, Motorische
activiteit, Serieeractiviteit en een knutselactiviteit

2.1 Invulling geven aan een rijk aanbod
2.1.1Krachtige leeromgeving
2.1.1.1 Geef 2 elementen die leiden tot een krachtige
leeromgeving.
- Rijk basismilieu
- Aanbieden van brede waaier aan activiteiten

2.1.1.2 Hoe zorg je voor een samenhang in je aanbod?
- Impressie-expressiecyclus
- Activiteiten en hoeken aanbod laten samenhangen
- Oog voor evenwicht
- Oog voor variatie

3

, 2.1.1.3 Geef 3 methodieken die we onderscheiden in de
kleuterklaspraktijk.
- Thematisch werken = aanbrengen van een onderwerp dat voor de kleuters
betekenisvol is.
- Werken zonder thema = aanbod selecteren door je te laten inspireren door: de noden
en interesses van kinderen, ontwikkelingsdoelen.
- Open project = een aansluitend aanbod bedenken op de belangstelling en fascinaties
van kinderen. (Eerst kijken naar de reacties)

Cursus methodieken

3 Thematisch wereken
3.1 Inleiding
3.1.1Wat is thematisch werken
3.1.1.1 Geef de definitie van thematisch werken.
- Thematisch werken = werken rond een onderwerp, dat voor kleuters een grote
betekenis heeft. Dit doe je gedurende een langere tijd. Het thema is zichtbaar aanwezig
en leeft in de klaspraktijk. Het wordt de rode draad doorheen je aanbod van die
periode. Via dat gevarieerd aanbod aan activiteiten en materialen exploreren de
kleuters alle facetten ervan.

3.1.2Waarom thematisch werken?
3.1.2.1 Geef de redenen waarom we thematisch werken.
- Het biedt een antwoord op de exploratiebehoeften van de kleuters.
- Het leidt tot fundamenteel leren
- Het creëert een samenhang in het onderwijsaanbod

3.1.3Hoe ga je te werk?
3.1.3.1 Geef de 7 stappen om thematisch te werken.
- Themakeuzen
o Inspiratiebronnen
 Actualiteit
 Leefwereld van de kleuters
 Onderwerpen die de kleuters aanbrengen tijdens kringgesprekken
 Rollenspel
 Tekeningen, schilderwerken en kunstwerkjes
 Spullen die ze meebrengen
 Reacties op jouw materialenaanbod
 Behoeften en noden
 Primaire behoeften
 Alledaagse leven
 Ruimere natuurlijke en sociaal-culturele werkelijkheid
o Eigen motivatie

4