Samenvatting - Sociologie H6

Hoofdstuk 6: Over sociaal handelen, interactie en
communicatie, posities en relaties, rol en status



Inhoud
1. Sociaal handelen......................................................................................2
2. Interactie en communicatie.....................................................................3
2.1. Interactie............................................................................................3
2.2. Communicatie: verbaal en niet-verbaal.............................................5
3. Sociale relaties en posities, sociale rol en status.....................................6
3.1. Sociale relaties...................................................................................6
3.2. Sociale posities..................................................................................7
3.3. Sociale status.....................................................................................8
4. De sociale rol...........................................................................................8
4.1. Rollenstellen en rolconflicten.............................................................8
5. Rolattributen en statussymbolen.............................................................9




1

, 1. Sociaal handelen
- Samenleven = ontmoeten.
- Ontmoeten kan: gewild/ ongewild, oppervlakkig/ intensief, eenmalig/ herhaald,
direct/ indirect, verbaal/ non-verbaal.
- Gemeenschappelijk aan ontmoetingen: op elkaar reageren + rekening houden
met elkaar + handelen afstemmen op elkaar.
- Discussie/ gevecht  houden we ook rekening met elkaars handelen.


Sociaal handelen (Weber, 1922):

 Sociaal feit dat we moeten samenleven met anderen  handelen zinvol
betrokken is op dat van anderen (deed, doet of zou kunnen doen).
 Sociaal handelen kan gericht zijn op voorbij, tegenwoordig of toekomstig
handelen.

Niet-handelen kan sociaal handelen zijn. Bv. niet reageren op iemand die hand uitsteekt.
=> elkaar niet (willen, kunnen) ontmoeten is ook cruciaal.

Sociaal handelen gericht op:

 Verleden (vijandig, afstandelijk, uitnodigend).
 Tegenwoordig (eten valt van iemand  persoon helpen).
 Toekomst (voorbereiden van een feest, kleden naar ontmoeting).

Wat valt niet onder sociaal handelen volgens Weber:

 Handelen dat gericht is op objecten, voorwerp (timmeren).
 Innerlijk gericht handelen (mediteren, bidden).
 Gelijktijdig handelen (ook wanneer effect van maatschappelijke conventies is 
fietsers die tegen elkaar botsen, incident  wanneer je remt voor een fietsers,
uitwijkt  wel sociaal handelen.

Ruimere definitie  we geven sociale betekenis aan voorwerpen (groen = doorlopen,
rood = stoppen).




Onderscheiden van 4 grond categorieën (Weber):

 Affectief sociaal handelen/ emotioneel sociaal handelen
- Uitdrukking van instinctieve, zintuiglijke, emotionele of passionele toestand.
- Gebeurt op basis van je emoties, affecten  ongecontroleerd handelen op een
stimulus  intuïtie. Bv. woede, verdriet.
- Gecontroleerde manier je emoties uiten  maatschappelijk aanvaard.
- Maatschappelijk onderhevig  afhankelijk van de tijd, ruimte, cultuur en specifieke
omstandigheden.

 Traditioneel sociaal handelen
- Onbewust volgen van gewoonten – automatisme – tradities
- Onbewust dingen doen omdat je het zo gewoon bent  gewoontes, tradities
volgen (automatisch gedrag).
- Bv. Trouwen voor de kerk  omdat je ouders dat ook doen, beleefdheidsregels.

2