Alles wat er was
Merel is tv-redactrice en op een normale zondagmiddag in het jaar X willen ze in een
schoolgebouw een wetenschappelijk programma opnemen, waarin het kind Joeri een
hoofdrol zal spelen. Hij is een erg slim wiskunde jongetje (maar niet hoogbegaafd). De
opnames zijn nog maar net begonnen, als er een enorme knal buiten klinkt. Op last van de
autoriteiten moet iedereen blijven zitten waar hij zit. Merel zit vanaf dat moment met nog
zeven anderen opgesloten in het gebouw waar een ondoordringbare dikke mist omheen
hangt. Niemand weet wat er exact aan de hand is, maar ze besluiten de instructies op te
volgen en te blijven zitten waar ze zitten. De opladers van de mobiele telefoons liggen
helaas thuis, internet ligt er natuurlijk ook uit, maar er is voorlopig water, de elektriciteit doet
het en er is genoeg leesvoer aanwezig in de klaslokalen en de schoolbibliotheek .
Merel vindt bij een rondgang door de school een agenda van een meisje, dat Melissa heette.
Die agenda gaat ze min of meer als dagboek gebruiken om de dagen van elkaar te kunnen
onderscheiden. Boven alle hoofdstukken staat dan ook vermeld welke dag het is dat de
mensen in het schoolgebouw zitten. Een van de acht, de cameravrouw Lotteke, is al heel
snel verdwenen. De andere zeven zijn Merel, Barry en Leo (die van de televisie zijde
komen) Natalie en haar zoon, de 8-jarige Joeri, Kaspar (de onderwijzer van Joeri) en
Kalyem (de conciërge van de school). Ze besluiten de lokalen zo te verdelen dat iedereen
een andere kamer heeft. Ze hebben helemaal geen contact met de buitenwereld en ze
vragen zich natuurlijk wel af wat er buiten is gebeurd. Leo is populair onder de bewoners. In
het begin draait alles om het jongetje Joeri dat het leven in de brouwerij brengt. Hij zorgt dat
er gespeeld wordt. Maar gaandeweg komen er spanningen onderling. Dat heeft bijvoorbeeld
te maken met het verdelen van voedsel en de behoefte aan seks. Op dag 21 vindt Merel
een buisje waarin medicijnen hebben gezeten voor iemand die onder grote psychische
spanningen lijdt. Ze vertelt dat wel tegen Barry, die een van haar beste collega’s is. Dan valt
de elektriciteit uit, wat ook weer voor spanningen zorgt. Om de seksuele spanning te
verminderen masturbeert Merel bij erotische fantasieën, want seks is onder dergelijke
omstandigheden een middel tot ontspanning. Natalie brengt daarom vaak de nachten door
in het lokaal van Kasper, de onderwijzer van Joeri. Joeri voelt zich dan buitengesloten door
twee mensen uit zijn directe omgeving (zijn moeder en zijn meester) en zoekt zijn toevlucht
tot Merel. Ze begrijpt later dat hij dit doet om zijn moeder een beetje jaloers te maken. Hij
vraagt Merel met hem het mattenspel te spelen. Daarbij glijdt hij met een mat van de trappen
in de school. Maar wanneer Merel eindelijk daarin toestemt, gaat het goed mis. Joeri dondert
van de trap en het ziet er akelig uit. Zijn arm heeft een open , gecompliceerde breuk en
daarin begint later koudvuur te komen. De arm wordt zwart en moet worden geamputeerd.
Dat doet Kaspar met het keukenmes. Merel veegt de bloedvlek van de trap, maar vindt
meteen een nieuw kokertje van medicijnen. Natalie is woedend vanwege het gebeurde,
maar eigenlijk is ze zelf ook een beetje schuldig door ‘s nachts naar Kaspar te gaan.
Natalie en Kaspar nemen het besluit het schoolgebouw te verlaten. Ze dragen Joeri met zich
mee, wanneer ze vertrekken. Leo zegt dat Joeri zo koud was toen hij vertrok, dat hij
vermoedt dat het jongetje dood was. Dat gebeurt allemaal omstreeks de dagen 50 tot en
met 55. Een dag later hebben Merel en Leo voor de eerste keer seks met elkaar. De dagen
daarna gebeurt dat weer, maar Merel zorgt ervoor dat ze altijd vroeg weer weggaat bij Leo,
want ze wil niet dat de anderen iets merken. Wanneer ze elke vierde nacht wil overslaan
met seks en ze langs zijn lokaal loopt, hoort ze twee mannen hijgen. Leo en Barry hebben
, dan ook seks met elkaar.
Op dag 72 is het 12 november en dat is de verjaardag van Merel. Ze wordt 29 jaar. Kaylem
nodigt haar uit in zijn lokaal: ze krijgt als cadeau een ketting die hij zelf gemaakt heeft. Hij
vertelt haar over zijn verleden als vluchteling. De dagen vliegen voorbij. Merel heeft steeds
seks met Leo. Ze heeft een vreemd soort buikpijn. De lezer vermoedt op dat moment wel dat
ze zwanger zal zijn. Dat verhoogt ook de onderlinge spanningen, want Barry weet er
intussen van. Hij was er immers ook gebrand om Leo te veroveren. Maar hij ziet nu in dat dit
waarschijnlijk onmogelijk is. Hij wil dan niet verder leven en weigert te eten en te drinken.
Merel verzorgt hem nog een tijdje. Leo verdenkt Barry ervan de man van de pillen te zijn.
Merel krijgt een geschreven brief van Barry: hij wil niet verder leven. Hij zegt dat hij nooit
pillen heeft geslikt. Hij vertelt dat hij Leo ook een brief geschreven heeft. Merel kient het zo
uit dat ze de brief van Barry aan Leo ontfutselt terwijl hij onder de douche staat. In de brief
deelt Barry aan Leo mee dat hij verliefd op hem is, maar dat hij begrijpt dat hij voor Merel
kiest. Daarmee is het doel in zijn leven voorbij. Als lezer voorvoel je dat hij de lust om te
leven verloren heeft en zal sterven.
Merel is intussen zwanger: dat kan alleen van Leo zijn en in haar dagboek richt ze zich nu
tot “je”, met wie ze meer dan waarschijnlijk haar ongeboren kind bedoelt. Die wil ze voor
later vertellen wat er allemaal gebeurd is.
Barry sterft en het lijkt erop dat Kaylem hem een handje heeft geholpen. Merel is enkele
dagen niet goed bij bewustzijn en als ze wakker wordt, blijkt dat Kaylem en Leo begonnen
zijn aan de fastfoodmaaltijd-Barry. Ze zijn aan zijn benen begonnen. Deze vorm van
kannibalisme komt natuurlijk wel eens meer voor bij mensen onder extreme
omstandigheden (vgl. de beruchte vliegramp in de Andes in de film Alive). Kaylem is de
initiatiefnemer. Volgens Leo smaakt het vlees hetzelfde als de Peruaanse cavia die hij ooit
eens voorgezet heeft gekregen. Merel neemt later wraak door Kaylem te wurgen met de
ketting die ze ooit van hem had gekregen voor haar verjaardag. En omdat het voedsel na al
die dagen natuurlijk op is, beginnen ze ook te knagen aan het vlees van Kaylem. Het is
allemaal heel luguber.
In een van de laatste dagboekhoofdstukken beklemt Leo dat hij in North Dakota verslaafd is
geraakt aan de pillen. Hij had vijf kokers bij zich toen hij in het schoolgebouw aankwam. Hij
vertelt aan Merel dat hij de school moet verlaten, omdat hij “hulp” moet halen, omdat anders
Merel, de baby en hijzelf het allemaal niet zullen overleven. In het laatste dagboekverhaal
geeft Merel aan dat Leo acht dagen daarvoor vertrokken is en dat ze sindsdien niets meer
van hem heeft vernomen. Ze bekent dat ze nu alle pillen in een keer geslikt heeft: ze droomt
nu min of meer van een reis naar North Dakota met haar (ongeboren) dochtertje.
Een bizar einde van het verhaal. Waarschijnlijker is dat ze in het schoolgebouw zal zijn
omgekomen en dat anderen haar dagboekaantekeningen zullen hebben gevonden.
Titel:
In de roman is sprake van een “oude situatie”en een “nieuwe situatie.” De scheiding wordt
gemarkeerd door de knal (wat dat dan ook moge betekenen). In de nieuwe situatie krijgen
de personages te maken met nieuwe normen en waarden. Er wordt enkele keren in de tekst
impliciet teruggewezen naar de titel, namelijk naar de situatie die er was voordat de knal
kwam.
Enkele verwijzingen in de tekst:
- (blz. 22) Hadden mensen ons zo gehoord - mensen in een parallelle wereld waarin
Merel is tv-redactrice en op een normale zondagmiddag in het jaar X willen ze in een
schoolgebouw een wetenschappelijk programma opnemen, waarin het kind Joeri een
hoofdrol zal spelen. Hij is een erg slim wiskunde jongetje (maar niet hoogbegaafd). De
opnames zijn nog maar net begonnen, als er een enorme knal buiten klinkt. Op last van de
autoriteiten moet iedereen blijven zitten waar hij zit. Merel zit vanaf dat moment met nog
zeven anderen opgesloten in het gebouw waar een ondoordringbare dikke mist omheen
hangt. Niemand weet wat er exact aan de hand is, maar ze besluiten de instructies op te
volgen en te blijven zitten waar ze zitten. De opladers van de mobiele telefoons liggen
helaas thuis, internet ligt er natuurlijk ook uit, maar er is voorlopig water, de elektriciteit doet
het en er is genoeg leesvoer aanwezig in de klaslokalen en de schoolbibliotheek .
Merel vindt bij een rondgang door de school een agenda van een meisje, dat Melissa heette.
Die agenda gaat ze min of meer als dagboek gebruiken om de dagen van elkaar te kunnen
onderscheiden. Boven alle hoofdstukken staat dan ook vermeld welke dag het is dat de
mensen in het schoolgebouw zitten. Een van de acht, de cameravrouw Lotteke, is al heel
snel verdwenen. De andere zeven zijn Merel, Barry en Leo (die van de televisie zijde
komen) Natalie en haar zoon, de 8-jarige Joeri, Kaspar (de onderwijzer van Joeri) en
Kalyem (de conciërge van de school). Ze besluiten de lokalen zo te verdelen dat iedereen
een andere kamer heeft. Ze hebben helemaal geen contact met de buitenwereld en ze
vragen zich natuurlijk wel af wat er buiten is gebeurd. Leo is populair onder de bewoners. In
het begin draait alles om het jongetje Joeri dat het leven in de brouwerij brengt. Hij zorgt dat
er gespeeld wordt. Maar gaandeweg komen er spanningen onderling. Dat heeft bijvoorbeeld
te maken met het verdelen van voedsel en de behoefte aan seks. Op dag 21 vindt Merel
een buisje waarin medicijnen hebben gezeten voor iemand die onder grote psychische
spanningen lijdt. Ze vertelt dat wel tegen Barry, die een van haar beste collega’s is. Dan valt
de elektriciteit uit, wat ook weer voor spanningen zorgt. Om de seksuele spanning te
verminderen masturbeert Merel bij erotische fantasieën, want seks is onder dergelijke
omstandigheden een middel tot ontspanning. Natalie brengt daarom vaak de nachten door
in het lokaal van Kasper, de onderwijzer van Joeri. Joeri voelt zich dan buitengesloten door
twee mensen uit zijn directe omgeving (zijn moeder en zijn meester) en zoekt zijn toevlucht
tot Merel. Ze begrijpt later dat hij dit doet om zijn moeder een beetje jaloers te maken. Hij
vraagt Merel met hem het mattenspel te spelen. Daarbij glijdt hij met een mat van de trappen
in de school. Maar wanneer Merel eindelijk daarin toestemt, gaat het goed mis. Joeri dondert
van de trap en het ziet er akelig uit. Zijn arm heeft een open , gecompliceerde breuk en
daarin begint later koudvuur te komen. De arm wordt zwart en moet worden geamputeerd.
Dat doet Kaspar met het keukenmes. Merel veegt de bloedvlek van de trap, maar vindt
meteen een nieuw kokertje van medicijnen. Natalie is woedend vanwege het gebeurde,
maar eigenlijk is ze zelf ook een beetje schuldig door ‘s nachts naar Kaspar te gaan.
Natalie en Kaspar nemen het besluit het schoolgebouw te verlaten. Ze dragen Joeri met zich
mee, wanneer ze vertrekken. Leo zegt dat Joeri zo koud was toen hij vertrok, dat hij
vermoedt dat het jongetje dood was. Dat gebeurt allemaal omstreeks de dagen 50 tot en
met 55. Een dag later hebben Merel en Leo voor de eerste keer seks met elkaar. De dagen
daarna gebeurt dat weer, maar Merel zorgt ervoor dat ze altijd vroeg weer weggaat bij Leo,
want ze wil niet dat de anderen iets merken. Wanneer ze elke vierde nacht wil overslaan
met seks en ze langs zijn lokaal loopt, hoort ze twee mannen hijgen. Leo en Barry hebben
, dan ook seks met elkaar.
Op dag 72 is het 12 november en dat is de verjaardag van Merel. Ze wordt 29 jaar. Kaylem
nodigt haar uit in zijn lokaal: ze krijgt als cadeau een ketting die hij zelf gemaakt heeft. Hij
vertelt haar over zijn verleden als vluchteling. De dagen vliegen voorbij. Merel heeft steeds
seks met Leo. Ze heeft een vreemd soort buikpijn. De lezer vermoedt op dat moment wel dat
ze zwanger zal zijn. Dat verhoogt ook de onderlinge spanningen, want Barry weet er
intussen van. Hij was er immers ook gebrand om Leo te veroveren. Maar hij ziet nu in dat dit
waarschijnlijk onmogelijk is. Hij wil dan niet verder leven en weigert te eten en te drinken.
Merel verzorgt hem nog een tijdje. Leo verdenkt Barry ervan de man van de pillen te zijn.
Merel krijgt een geschreven brief van Barry: hij wil niet verder leven. Hij zegt dat hij nooit
pillen heeft geslikt. Hij vertelt dat hij Leo ook een brief geschreven heeft. Merel kient het zo
uit dat ze de brief van Barry aan Leo ontfutselt terwijl hij onder de douche staat. In de brief
deelt Barry aan Leo mee dat hij verliefd op hem is, maar dat hij begrijpt dat hij voor Merel
kiest. Daarmee is het doel in zijn leven voorbij. Als lezer voorvoel je dat hij de lust om te
leven verloren heeft en zal sterven.
Merel is intussen zwanger: dat kan alleen van Leo zijn en in haar dagboek richt ze zich nu
tot “je”, met wie ze meer dan waarschijnlijk haar ongeboren kind bedoelt. Die wil ze voor
later vertellen wat er allemaal gebeurd is.
Barry sterft en het lijkt erop dat Kaylem hem een handje heeft geholpen. Merel is enkele
dagen niet goed bij bewustzijn en als ze wakker wordt, blijkt dat Kaylem en Leo begonnen
zijn aan de fastfoodmaaltijd-Barry. Ze zijn aan zijn benen begonnen. Deze vorm van
kannibalisme komt natuurlijk wel eens meer voor bij mensen onder extreme
omstandigheden (vgl. de beruchte vliegramp in de Andes in de film Alive). Kaylem is de
initiatiefnemer. Volgens Leo smaakt het vlees hetzelfde als de Peruaanse cavia die hij ooit
eens voorgezet heeft gekregen. Merel neemt later wraak door Kaylem te wurgen met de
ketting die ze ooit van hem had gekregen voor haar verjaardag. En omdat het voedsel na al
die dagen natuurlijk op is, beginnen ze ook te knagen aan het vlees van Kaylem. Het is
allemaal heel luguber.
In een van de laatste dagboekhoofdstukken beklemt Leo dat hij in North Dakota verslaafd is
geraakt aan de pillen. Hij had vijf kokers bij zich toen hij in het schoolgebouw aankwam. Hij
vertelt aan Merel dat hij de school moet verlaten, omdat hij “hulp” moet halen, omdat anders
Merel, de baby en hijzelf het allemaal niet zullen overleven. In het laatste dagboekverhaal
geeft Merel aan dat Leo acht dagen daarvoor vertrokken is en dat ze sindsdien niets meer
van hem heeft vernomen. Ze bekent dat ze nu alle pillen in een keer geslikt heeft: ze droomt
nu min of meer van een reis naar North Dakota met haar (ongeboren) dochtertje.
Een bizar einde van het verhaal. Waarschijnlijker is dat ze in het schoolgebouw zal zijn
omgekomen en dat anderen haar dagboekaantekeningen zullen hebben gevonden.
Titel:
In de roman is sprake van een “oude situatie”en een “nieuwe situatie.” De scheiding wordt
gemarkeerd door de knal (wat dat dan ook moge betekenen). In de nieuwe situatie krijgen
de personages te maken met nieuwe normen en waarden. Er wordt enkele keren in de tekst
impliciet teruggewezen naar de titel, namelijk naar de situatie die er was voordat de knal
kwam.
Enkele verwijzingen in de tekst:
- (blz. 22) Hadden mensen ons zo gehoord - mensen in een parallelle wereld waarin
