2024
2025
Doeltreffend Schoolbeleid:
Acht Dragers van
Beleidsvoerend Vermogen
SAMENVATTING
KOJO_8
,School- en onderwijsbeleid – Universiteit Antwerpen – 2024-2025
Doeltreffende communicatie
Sporen naar…
Verzenden van boodschappen via formele en informele netwerken.
Culturele Aspecten (normen, waarden, assumpties)
- Openheid
- Vertrouwen
- Authenticiteit
- Bereidheid om feedback te geven
- Bereidheid tot actief luisteren
- Aandacht hebben voor de inbreng van anderen en streven naar begrip van
andermans perspectief
Organisatorische Aspecten
Materiële ondersteuning (vergaderzalen, personeelslokaal, tijd, etc.)
Positionele Aspecten (~ geheel van taken)
Posities die een goede communicatie bevorderen:
- Meldpunten
- Ombudsdiensten
- Verantwoordelijken voor informatieverspreiding
Procedurele Aspecten (o.b.v. de vijf dimensies)
- Belangrijke aspecten van het communicatieproces worden geformaliseerd en
gestandaardiseerd (men weet waar men terecht kan bij vragen of klachten).
- Garantie van horizontale en verticale communicatie.
- Structurele infokanalen en overleg- en ontmoetingsmomenten → een
gedecentraliseerde informatie- en communicatiehiërarchie is efficiënter dan een
gecentraliseerde aanpak.
- Zowel informeel als formeel is essentieel.
1
Acht dragers van beleidsvoerend vermogen – KOJO_8
,School- en onderwijsbeleid – Universiteit Antwerpen – 2024-2025
Stavaza (te beschrijven)
a) Een checklist – indicatoren
- In deze school/dit team…
o … communiceert men stimulerend en ondersteunend.
o … is men communicatievaardig.
o … stelt men informatie vlot beschikbaar.
o … verloopt de communicatie tussen de leiding en het team in beide
richtingen.
o … gebruikt men de interne overlegorganen op een constructieve wijze.
o … communiceert men open over motieven, ideeën, verzuchtingen en
onzekerheden.
o … heeft men voldoende ruimte voor informele communicatie.
o … is er iemand verantwoordelijk om de goede communicatie te bewaken.
o … zijn communicatievaardigheden een belangrijk aandachtspunt.
o … beschikt men over de nodige informatiebronnen om de eigen taken naar
behoren uit te voeren.
b) Communicatieklimaat op school:
- Men communiceert eerder:
o Defensief: De anderen worden als een bedreiging gezien; de eigen
(belevings)wereld is de enige juiste.
o Open: Er is een grote bereidheid om te leren van de ervaringen, opvattingen
en argumenten van anderen.
- Meer specifiek (D↔O):
o Beoordelend ↔ Beschrijvend (~i.v.m. persoonlijke zaken).
o Beïnvloedend ↔ Oriënterend (~problemen willen oplossen).
o Strategisch ↔ Spontaan
o Onverschillig ↔ Empathisch
o Superioriteit ↔ Gelijkheid
o Standvastig ↔ Voorwaardelijk
2
Acht dragers van beleidsvoerend vermogen – KOJO_8
, School- en onderwijsbeleid – Universiteit Antwerpen – 2024-2025
c) Communicatiekanalen in kaart brengen:
- Stappenplan:
o Stap 1 - Vraag naar gewenste communicatiekanalen.
o Stap 2 - Breng bestaande communicatiekanalen in kaart.
o Stap 3 - Combineer gegevens uit stap 1 en 2.
- Zeven communicatiedoelen:
1. Iedereen gelijktijdig en in gelijke mate informeren over beleid.
2. Op de hoogte zijn van de positie van de organisatie in de samenleving en
recente ontwikkelingen.
3. Vertrouwd zijn met hun plaats en rol binnen de organisatie.
4. Beschikken over gegevens, middelen en vaardigheden om effectief met
anderen te communiceren.
5. Over voldoende informatie beschikken om zelfstandig een oordeel te vormen
over de school.
6. De organisatie moet gekenmerkt worden door evenwichtigheid, een hoge
motivatiegraad bij de leden en een cultuur die inspirerend en doelmatig
wordt ervaren.
7. Het gedrag van leden moet positief bijdragen aan de beeldvorming bij
externen.
3
Acht dragers van beleidsvoerend vermogen – KOJO_8
2025
Doeltreffend Schoolbeleid:
Acht Dragers van
Beleidsvoerend Vermogen
SAMENVATTING
KOJO_8
,School- en onderwijsbeleid – Universiteit Antwerpen – 2024-2025
Doeltreffende communicatie
Sporen naar…
Verzenden van boodschappen via formele en informele netwerken.
Culturele Aspecten (normen, waarden, assumpties)
- Openheid
- Vertrouwen
- Authenticiteit
- Bereidheid om feedback te geven
- Bereidheid tot actief luisteren
- Aandacht hebben voor de inbreng van anderen en streven naar begrip van
andermans perspectief
Organisatorische Aspecten
Materiële ondersteuning (vergaderzalen, personeelslokaal, tijd, etc.)
Positionele Aspecten (~ geheel van taken)
Posities die een goede communicatie bevorderen:
- Meldpunten
- Ombudsdiensten
- Verantwoordelijken voor informatieverspreiding
Procedurele Aspecten (o.b.v. de vijf dimensies)
- Belangrijke aspecten van het communicatieproces worden geformaliseerd en
gestandaardiseerd (men weet waar men terecht kan bij vragen of klachten).
- Garantie van horizontale en verticale communicatie.
- Structurele infokanalen en overleg- en ontmoetingsmomenten → een
gedecentraliseerde informatie- en communicatiehiërarchie is efficiënter dan een
gecentraliseerde aanpak.
- Zowel informeel als formeel is essentieel.
1
Acht dragers van beleidsvoerend vermogen – KOJO_8
,School- en onderwijsbeleid – Universiteit Antwerpen – 2024-2025
Stavaza (te beschrijven)
a) Een checklist – indicatoren
- In deze school/dit team…
o … communiceert men stimulerend en ondersteunend.
o … is men communicatievaardig.
o … stelt men informatie vlot beschikbaar.
o … verloopt de communicatie tussen de leiding en het team in beide
richtingen.
o … gebruikt men de interne overlegorganen op een constructieve wijze.
o … communiceert men open over motieven, ideeën, verzuchtingen en
onzekerheden.
o … heeft men voldoende ruimte voor informele communicatie.
o … is er iemand verantwoordelijk om de goede communicatie te bewaken.
o … zijn communicatievaardigheden een belangrijk aandachtspunt.
o … beschikt men over de nodige informatiebronnen om de eigen taken naar
behoren uit te voeren.
b) Communicatieklimaat op school:
- Men communiceert eerder:
o Defensief: De anderen worden als een bedreiging gezien; de eigen
(belevings)wereld is de enige juiste.
o Open: Er is een grote bereidheid om te leren van de ervaringen, opvattingen
en argumenten van anderen.
- Meer specifiek (D↔O):
o Beoordelend ↔ Beschrijvend (~i.v.m. persoonlijke zaken).
o Beïnvloedend ↔ Oriënterend (~problemen willen oplossen).
o Strategisch ↔ Spontaan
o Onverschillig ↔ Empathisch
o Superioriteit ↔ Gelijkheid
o Standvastig ↔ Voorwaardelijk
2
Acht dragers van beleidsvoerend vermogen – KOJO_8
, School- en onderwijsbeleid – Universiteit Antwerpen – 2024-2025
c) Communicatiekanalen in kaart brengen:
- Stappenplan:
o Stap 1 - Vraag naar gewenste communicatiekanalen.
o Stap 2 - Breng bestaande communicatiekanalen in kaart.
o Stap 3 - Combineer gegevens uit stap 1 en 2.
- Zeven communicatiedoelen:
1. Iedereen gelijktijdig en in gelijke mate informeren over beleid.
2. Op de hoogte zijn van de positie van de organisatie in de samenleving en
recente ontwikkelingen.
3. Vertrouwd zijn met hun plaats en rol binnen de organisatie.
4. Beschikken over gegevens, middelen en vaardigheden om effectief met
anderen te communiceren.
5. Over voldoende informatie beschikken om zelfstandig een oordeel te vormen
over de school.
6. De organisatie moet gekenmerkt worden door evenwichtigheid, een hoge
motivatiegraad bij de leden en een cultuur die inspirerend en doelmatig
wordt ervaren.
7. Het gedrag van leden moet positief bijdragen aan de beeldvorming bij
externen.
3
Acht dragers van beleidsvoerend vermogen – KOJO_8
