POLITISEREND SOCIAAL WERK
1
,INLEIDING 5
LESMATERIAAL 5
EXAMEN 5
LESINHOUD 5
INLEIDENDE LES 5
MAAR… POLITIEKE INTERESSE BIJ MILLENIALS 5
TWEE CONVERGERENDE TENDENSEN 5
POLITIEK.. BELANGRIJK VOOR SOCIAAL WERK? 5
SPANNINGSVELDEN TUSSEN CONFORMEREN EN POLITISEREN 6
SPANNINGSVELD TUSSEN… 6
CONFORMEREN 6
POLITISEREN – SIGNALEREN 6
NORMATIEVE PROFESSIONALITEIT 6
VAN GEVOEL NAAR RATIO.. 7
NORMATIEVE PROFESSIONALITEIT 7
BELANG VAN SOCIAAL WERK IN BELEIDSVORMING 7
STRUCTUREEL DENKEN – ONDERDEEL VAN DE BEROEPSIDENTITEIT 7
OPDRACHT 8
BELEIDSVORMING 8
BELEIDSCYCLUS 8
INZICHT IN BELEID EN DE BELEIDSCYCLUS 8
FASE 1 – AGENDAVORMING 9
FASE 2 – BELEIDSVOORBEREIDING 11
FASE 3 – BELEIDSBESLISSING – DE EIGENLIJKE BESLUITVORMING 11
FASE 4 – BELEIDSUITVOERING 11
FASE 5 – BELEIDSEVALUATIE 11
BELEIDSCYCLUS TOEGPAST – VOORBEELD SCHULDSANERING 12
MAATSCHAPPELIJKE WERKELIJKHEID 12
IS DE WERELD (BELEID) ANALYTISCH OF POLITIEK? 13
BELEIDSCONTEXT 13
POLITIEK ALS INTERACTIEPROCES 13
OVERHEIDSBELEID 16
WAAROM OVERHEIDSBELEID? 16
BELEID EN OVERHEIDSSTURING 16
OVERHEIDSBELEID 16
2
,CASUS – MILIEUPROBLEEM 16
OPENBAAR BESTUUR 17
WAT? 17
WIE? 17
WAAR? 17
ACTOREN OPENBAAR BESTUUR EN DE SAMENLEVING 17
BESTUURSNIVEAUS EN DE DRIE MACHTEN 18
SPANNINGEN TUSSEN POLITIEK EN ADMINISTRATIE 21
SUPRANATIONAAL NIVEAU 22
INTERNATIONAAL RECHT EN INSTELLINGEN 22
BELEIDSINSTRUMENTEN 23
SOORTEN BELEIDSINSTRUMENTEN 23
TENDENSEN IN OVERHEIDSBELEID 24
ACCENTVERSCHUIVING BINNEN OVERHEIDSBELEID 24
NEW PUBLIC MANAGEMENT 24
POLITIEKE STROMINGEN 25
BREUKLIJNEN EN POLITIEKE STROMINGEN 25
WAT ZIJN BREUKLIJNEN? 25
SOORTEN BREUKLIJNEN 25
OEFENING BREUKLIJNEN 26
IDEOLOGIEËN 26
WAT IS EEN IDEOLOGIE? 26
LIBERALISME 27
NEVENSTROMINGEN: 27
DE LIBERALE IDEOLOGISCHE VISIE OP SOCIAAL BELEID 28
SOCIALISME 28
NEVENSTROMINGEN 28
SOCIALISME VANDAAG 29
DE SOCIALISTISCHE IDEOLOGISCHE VISIE OP SOCIAAL BELEID 29
CONSERVATISME 30
DE CONSERVATIEVE VISIE OP SOCIAAL BELEID 30
NATIONALISME 30
DE NATIONALISTISCHE VISIE OP SOCIAAL BELEID 31
ECOLOGISME 31
DE ECOLOGISCHE IDEOLOGISCHE VISIE OP SOCIAAL BELEID 31
WELVAARTSSTATEN NAAR IDEOLOGIE 32
LIBERALE TYPE 32
SOCIAAL DEMOCRATISCHE TYPE 32
CONSERVATIEVE/ CORPORATISCHE TYPE 33
MIDDENVELD 33
WAT IS HET MIDDENVELD? 33
WELKE OPDRACHTEN VERVULT HET MIDDENVELD? 33
WELKE POSITIE BEKLEEDT HET MIDDENVELD? 33
3
, KORTE GESCHIEDENIS MIDDENVELD 34
TENDENSEN IN HET MIDDENVELD 34
HYBRIDISERING VAN HET MIDDENVELD 34
SOCIALE KRUIDENIER 35
DEPOLITISERING VAN HET MIDDENVELD 35
SOCIAAL WERKERS ALS PROFESSIONELE MIDDENVELDERS 36
POLITISEREND SOCIAAL WERK 37
POLITISERING IN HET SOCIAAL WERK 37
DE POLITIEKE OPDRACHT VAN SOCIAAL WERK 37
HET CONCEPT POLITISERING 37
PERSPECTIEVEN OP POLITISERING 38
DE DYNAMIEK VAN POLITISERING – DELIBERATIE OF TEGENSPRAAK? 38
HET DOMEIN VAN POLITISERING: DE OVERHEID OF DE BREDE SAMENLEVING? 38
GERICHT OP BELEIDSVERANDERING: DIRECTE STRATEGIEËN 38
GERICHT OP MAATSCHAPPELIJKE VERANDERING BUITEN DE INSTITUTIES 39
HET SUBJECT VAN POLITISERING 39
GELAAGDHEID VAN POLITISERING 39
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN POLITISERING 40
KANSEN IN DE OMGEVING 41
KANSEN IN DE ORGANISATIE 41
INDIVIDUELE KENMERKEN VAN DE SOCIAAL WERKER 41
HANDELINGSKADER VOORR POLITISERING 41
IS ER EEN KWESTIE? 42
WAT HEBBEN WIJ MET DEZE KWESTIE TE MAKEN? 42
GAAN WE PUBLIEK MET DEZE KWESTIE 43
HOE GAAN WE DE KWESTIE POLITISEREN? 43
WAT BETEKENT SUCCES IN POLITISEREND WERK? 43
4
1
,INLEIDING 5
LESMATERIAAL 5
EXAMEN 5
LESINHOUD 5
INLEIDENDE LES 5
MAAR… POLITIEKE INTERESSE BIJ MILLENIALS 5
TWEE CONVERGERENDE TENDENSEN 5
POLITIEK.. BELANGRIJK VOOR SOCIAAL WERK? 5
SPANNINGSVELDEN TUSSEN CONFORMEREN EN POLITISEREN 6
SPANNINGSVELD TUSSEN… 6
CONFORMEREN 6
POLITISEREN – SIGNALEREN 6
NORMATIEVE PROFESSIONALITEIT 6
VAN GEVOEL NAAR RATIO.. 7
NORMATIEVE PROFESSIONALITEIT 7
BELANG VAN SOCIAAL WERK IN BELEIDSVORMING 7
STRUCTUREEL DENKEN – ONDERDEEL VAN DE BEROEPSIDENTITEIT 7
OPDRACHT 8
BELEIDSVORMING 8
BELEIDSCYCLUS 8
INZICHT IN BELEID EN DE BELEIDSCYCLUS 8
FASE 1 – AGENDAVORMING 9
FASE 2 – BELEIDSVOORBEREIDING 11
FASE 3 – BELEIDSBESLISSING – DE EIGENLIJKE BESLUITVORMING 11
FASE 4 – BELEIDSUITVOERING 11
FASE 5 – BELEIDSEVALUATIE 11
BELEIDSCYCLUS TOEGPAST – VOORBEELD SCHULDSANERING 12
MAATSCHAPPELIJKE WERKELIJKHEID 12
IS DE WERELD (BELEID) ANALYTISCH OF POLITIEK? 13
BELEIDSCONTEXT 13
POLITIEK ALS INTERACTIEPROCES 13
OVERHEIDSBELEID 16
WAAROM OVERHEIDSBELEID? 16
BELEID EN OVERHEIDSSTURING 16
OVERHEIDSBELEID 16
2
,CASUS – MILIEUPROBLEEM 16
OPENBAAR BESTUUR 17
WAT? 17
WIE? 17
WAAR? 17
ACTOREN OPENBAAR BESTUUR EN DE SAMENLEVING 17
BESTUURSNIVEAUS EN DE DRIE MACHTEN 18
SPANNINGEN TUSSEN POLITIEK EN ADMINISTRATIE 21
SUPRANATIONAAL NIVEAU 22
INTERNATIONAAL RECHT EN INSTELLINGEN 22
BELEIDSINSTRUMENTEN 23
SOORTEN BELEIDSINSTRUMENTEN 23
TENDENSEN IN OVERHEIDSBELEID 24
ACCENTVERSCHUIVING BINNEN OVERHEIDSBELEID 24
NEW PUBLIC MANAGEMENT 24
POLITIEKE STROMINGEN 25
BREUKLIJNEN EN POLITIEKE STROMINGEN 25
WAT ZIJN BREUKLIJNEN? 25
SOORTEN BREUKLIJNEN 25
OEFENING BREUKLIJNEN 26
IDEOLOGIEËN 26
WAT IS EEN IDEOLOGIE? 26
LIBERALISME 27
NEVENSTROMINGEN: 27
DE LIBERALE IDEOLOGISCHE VISIE OP SOCIAAL BELEID 28
SOCIALISME 28
NEVENSTROMINGEN 28
SOCIALISME VANDAAG 29
DE SOCIALISTISCHE IDEOLOGISCHE VISIE OP SOCIAAL BELEID 29
CONSERVATISME 30
DE CONSERVATIEVE VISIE OP SOCIAAL BELEID 30
NATIONALISME 30
DE NATIONALISTISCHE VISIE OP SOCIAAL BELEID 31
ECOLOGISME 31
DE ECOLOGISCHE IDEOLOGISCHE VISIE OP SOCIAAL BELEID 31
WELVAARTSSTATEN NAAR IDEOLOGIE 32
LIBERALE TYPE 32
SOCIAAL DEMOCRATISCHE TYPE 32
CONSERVATIEVE/ CORPORATISCHE TYPE 33
MIDDENVELD 33
WAT IS HET MIDDENVELD? 33
WELKE OPDRACHTEN VERVULT HET MIDDENVELD? 33
WELKE POSITIE BEKLEEDT HET MIDDENVELD? 33
3
, KORTE GESCHIEDENIS MIDDENVELD 34
TENDENSEN IN HET MIDDENVELD 34
HYBRIDISERING VAN HET MIDDENVELD 34
SOCIALE KRUIDENIER 35
DEPOLITISERING VAN HET MIDDENVELD 35
SOCIAAL WERKERS ALS PROFESSIONELE MIDDENVELDERS 36
POLITISEREND SOCIAAL WERK 37
POLITISERING IN HET SOCIAAL WERK 37
DE POLITIEKE OPDRACHT VAN SOCIAAL WERK 37
HET CONCEPT POLITISERING 37
PERSPECTIEVEN OP POLITISERING 38
DE DYNAMIEK VAN POLITISERING – DELIBERATIE OF TEGENSPRAAK? 38
HET DOMEIN VAN POLITISERING: DE OVERHEID OF DE BREDE SAMENLEVING? 38
GERICHT OP BELEIDSVERANDERING: DIRECTE STRATEGIEËN 38
GERICHT OP MAATSCHAPPELIJKE VERANDERING BUITEN DE INSTITUTIES 39
HET SUBJECT VAN POLITISERING 39
GELAAGDHEID VAN POLITISERING 39
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN POLITISERING 40
KANSEN IN DE OMGEVING 41
KANSEN IN DE ORGANISATIE 41
INDIVIDUELE KENMERKEN VAN DE SOCIAAL WERKER 41
HANDELINGSKADER VOORR POLITISERING 41
IS ER EEN KWESTIE? 42
WAT HEBBEN WIJ MET DEZE KWESTIE TE MAKEN? 42
GAAN WE PUBLIEK MET DEZE KWESTIE 43
HOE GAAN WE DE KWESTIE POLITISEREN? 43
WAT BETEKENT SUCCES IN POLITISEREND WERK? 43
4
