Mens & maatschappij
Geschiedenis is de studie van het verleden, gebaseerd op sporen zoals voorwerpen, gebouwen, geschriften,
tradities en herinneringen. Deze bronnen helpen een beeld te vormen van wat geweest is.
PREHISTORIE (les 1)
Prae en historia -> geschiedschrijving
Weinig bronnen, geen geschreven bronnen, wel:
o menselijke fossielen
o dierlijke fossielen
o voorwerpen
→ nog veel onduidelijkheid, toch theorieën over ontstaan en evolutie van de mens
→ steeds nieuwe vondsten, kunnen leiden tot aanpassingen van die theorieën
Oude steentijd -> periode dat de mens rondtrok.
Nieuwe steentijd-> mens gaat zich vestigen en
gaat aan landbouw doen.
Klimaat
Het klimaat in de prehistorie wordt gekenmerkt door een afwisseling van koude en
warmere periodes, ijstijden en tussenijstijden. De mens past zich telkens aan aan dit
wisselend klimaat. Hoe meer co2 in de lucht hier warmer het wordt, hoe minder co2 in de
lucht hoe kouder het wordt. Wanneer temperatuur stijft kan de mens aan landbouw doen.
de kijkkast van Lucy (EXAMEN: ze geeft voorwerpen en je moet de tijd geven, kies
voorwerpen uit en kies een tijd vertel waarom het die tijd is.)
Evolutie
o In de 19de eeuw ontstond een nieuwe visie over het ontstaan van de mens, sterk beïnvloed door
Charles Darwin.
o Volgens zijn theorie is al het leven op aarde het resultaat van een zeer lange evolutie.
o Dieren en planten passen zich geleidelijk aan veranderingen in klimaat en omgeving aan.
Deze evolutie verloopt heel langzaam en strekt zich uit over vele honderdduizenden jaren.
, De evolutieleer stelt dat mens en aap een gemeenschappelijke voorouder
hebben en dus verre neven en nichten zijn. De mens is het resultaat van
aanpassing aan een veranderend klimaat.
o Australopithecus = 1ste mensachtige (VB: Lucy)
o Hevige aardbevingen in Oost-Afrika (-> klimaatverandering)
o De vorming van de Riftvallei, een enorme kloof van 6400 km lang.
Centraal- en West-Afrika: jungle
Oost-Afrika: jungle savanne (moesten zich aanpassen aan deze nieuwe omgeving om te
overleven: : ze gingen rechtop lopen => ontwikkeling van mensachtigen)
o Deze evolutie verliep zeer geleidelijk over een lange periode.
Eerste mensachtige:
o Onderscheidde zich van de mensaap door
rechtop te lopen, hoewel hij nog steeds in
bomen klom.
o Hij at vruchten, zacht fruit, bladeren,
termieten en vogeleieren.
o Deze mensachtigen leefden in groepen van
ongeveer 10 individuen en
communiceerden via gebaren met handen
en voeten en gezichtsuitdrukkingen.
o Ze waren toolusers (werktuiggebruikers),
wat hen kenmerkt als mensachtigen, maar
nog geen echte mensen.
1. Homo habilis (of de handige mens):
= De eerste mensensoort
o Leefde in Oost-Afrika.
o Liep rechtop en maakte zelf eenvoudige stenen werktuigen -> tool-maker.
o Dit onderscheidt Homo habilis van andere mensachtigen.
o Hij was waarschijnlijk nog geen jager, maar leefde van wat hij in de natuur vond.
o Als alleseter at hij een gevarieerd dieet dat bestond uit planten, vruchten, noten en vlees van
karkassen die door andere roofdieren waren achtergelaten.
2. Homo erectus:
o Eerste die Afrika verliet, verspreid zich naar Azië en Europa (dankzij goed ontwikkelde benen). Hij
paste zich aan nieuwe leefomgevingen aan,
o Zijn grotere herseninhoud leidde tot gesofisticeerdere werktuigen en het gebruik van vuur,
o Homo erectus leek al sterk op de moderne mens met zijn lenige lichaam en lange ledematen.
Geschiedenis is de studie van het verleden, gebaseerd op sporen zoals voorwerpen, gebouwen, geschriften,
tradities en herinneringen. Deze bronnen helpen een beeld te vormen van wat geweest is.
PREHISTORIE (les 1)
Prae en historia -> geschiedschrijving
Weinig bronnen, geen geschreven bronnen, wel:
o menselijke fossielen
o dierlijke fossielen
o voorwerpen
→ nog veel onduidelijkheid, toch theorieën over ontstaan en evolutie van de mens
→ steeds nieuwe vondsten, kunnen leiden tot aanpassingen van die theorieën
Oude steentijd -> periode dat de mens rondtrok.
Nieuwe steentijd-> mens gaat zich vestigen en
gaat aan landbouw doen.
Klimaat
Het klimaat in de prehistorie wordt gekenmerkt door een afwisseling van koude en
warmere periodes, ijstijden en tussenijstijden. De mens past zich telkens aan aan dit
wisselend klimaat. Hoe meer co2 in de lucht hier warmer het wordt, hoe minder co2 in de
lucht hoe kouder het wordt. Wanneer temperatuur stijft kan de mens aan landbouw doen.
de kijkkast van Lucy (EXAMEN: ze geeft voorwerpen en je moet de tijd geven, kies
voorwerpen uit en kies een tijd vertel waarom het die tijd is.)
Evolutie
o In de 19de eeuw ontstond een nieuwe visie over het ontstaan van de mens, sterk beïnvloed door
Charles Darwin.
o Volgens zijn theorie is al het leven op aarde het resultaat van een zeer lange evolutie.
o Dieren en planten passen zich geleidelijk aan veranderingen in klimaat en omgeving aan.
Deze evolutie verloopt heel langzaam en strekt zich uit over vele honderdduizenden jaren.
, De evolutieleer stelt dat mens en aap een gemeenschappelijke voorouder
hebben en dus verre neven en nichten zijn. De mens is het resultaat van
aanpassing aan een veranderend klimaat.
o Australopithecus = 1ste mensachtige (VB: Lucy)
o Hevige aardbevingen in Oost-Afrika (-> klimaatverandering)
o De vorming van de Riftvallei, een enorme kloof van 6400 km lang.
Centraal- en West-Afrika: jungle
Oost-Afrika: jungle savanne (moesten zich aanpassen aan deze nieuwe omgeving om te
overleven: : ze gingen rechtop lopen => ontwikkeling van mensachtigen)
o Deze evolutie verliep zeer geleidelijk over een lange periode.
Eerste mensachtige:
o Onderscheidde zich van de mensaap door
rechtop te lopen, hoewel hij nog steeds in
bomen klom.
o Hij at vruchten, zacht fruit, bladeren,
termieten en vogeleieren.
o Deze mensachtigen leefden in groepen van
ongeveer 10 individuen en
communiceerden via gebaren met handen
en voeten en gezichtsuitdrukkingen.
o Ze waren toolusers (werktuiggebruikers),
wat hen kenmerkt als mensachtigen, maar
nog geen echte mensen.
1. Homo habilis (of de handige mens):
= De eerste mensensoort
o Leefde in Oost-Afrika.
o Liep rechtop en maakte zelf eenvoudige stenen werktuigen -> tool-maker.
o Dit onderscheidt Homo habilis van andere mensachtigen.
o Hij was waarschijnlijk nog geen jager, maar leefde van wat hij in de natuur vond.
o Als alleseter at hij een gevarieerd dieet dat bestond uit planten, vruchten, noten en vlees van
karkassen die door andere roofdieren waren achtergelaten.
2. Homo erectus:
o Eerste die Afrika verliet, verspreid zich naar Azië en Europa (dankzij goed ontwikkelde benen). Hij
paste zich aan nieuwe leefomgevingen aan,
o Zijn grotere herseninhoud leidde tot gesofisticeerdere werktuigen en het gebruik van vuur,
o Homo erectus leek al sterk op de moderne mens met zijn lenige lichaam en lange ledematen.
