Samenvatting Strafprocesrecht (slides + powerpoints + lesuitleg)

Academiejaar 2024 – 2025 Lector: Christophe Rillaerts


STRAFPROCESRECHT
Inhoudstafel
1. Inleiding………………………………………………………………………………
……..……..p.2
1. Definitie en situering van het strafprocesrecht
2. Accusatoire en inquisitoire rechtspleging
3. Voornaamste bronnen van het recht


2. Hoofstuk 1: Vorderingen die uit een misdrijf
ontstaan……………………………….p.3
1. Uitoefening van de strafvordering
2. Burgerlijke vordering


3. Hoofstuk 2: Opsporing en onderzoek van strafbare feiten…………….
……………p.12
1. Opsporingsambtenaren
2. Het opsporingsonderzoek
3. Het gerechtelijk onderzoek
4. Onderzoeksdaden en bevoegdheden
5. Tussenkomst van de partijen in het onderzoek
6. Vrijheidsberoving en de wet op de voorlopige hechtenis


4. Hoofstuk 3: Afsluiting van het
opsporingsonderzoek………………………….……..p.28
1. Afsluiting van het opsporingsonderzoek
2. Toezicht op en afsluiting van het gerechtelijk onderzoek


5. Hoofdstuk 4: Rechtspleging voor de vonnisgerechten……..
……………………..…p.35
1. Enkele algemene principes en fundamentele waarborgen
2. De vonnisgerechten
3. Het verloop van de rechtspleging voor de gewone strafgerechten
4. Het bewijs in het strafprocesrecht
5. De uitspraak
6. Rechtsmiddelen




1

,Academiejaar 2024 – 2025 Lector: Christophe Rillaerts




Inleiding
 12 lesweken
 Contact:
 1ste zittijd schriftelijk, tweede zittijd mondeling

Belangrijkste hoofdstukken
1. Vorderingen die uit een misdrijf ontstaan
2. Opsporing en onderzoek van strafbare feiten
3. Afsluiting van het onderzoek – rechtspleging onderzoeksgerechten
4. Rechtspleging voor de vonnisgerechten
 Strafrecht eerste jaar is essentiële parate kennis!

Strafprocesrecht in de praktijk
o Parket eist 30 maanden cel voor musicalacteur die in zaak-Sven Pichal "absoluut weerzinwekkende
beelden" van seksueel kindermisbruik bezat en verspreidde | VRT NWS: nieuws
o Verzekeraar Nick Bril vraagt aanstelling gerechtsdeskundige om schade te bepalen van ongeval:
"Uitzonderlijke vraa…”
o Geen proces achter gesloten deuren voor man die zich uitgaf als 'Eveline' om naaktbeelden van BV's
te bemachtigen | VRT NWS: nieuwsg" | VRT NWS: nieuws

1. Definitie en situering van het strafprocesrecht
Formeel strafrecht en materieel strafrecht
1. Formeel strafrecht (strafprocesrecht of strafrechtspleging)
= beschrijft de manier waarop de overheid het strafrecht correct moet toepassen
2. Materieel strafrecht (strafrecht in enge zin)
= beschrijft welke dadingen of onthoudingen een misdrijf uitmaken

Het strafprocesrecht houdt zich bezig met de regels i.v.m.:
 De vaststelling misdrijf
De vaststelling of er een misdrijf is geweest.
 De pleger
Gaan kijken naar het individu van de dader. Waar moet de rechter rekening mee houden?
 Hoe straffen opleggen
Hoe men de schuldige kan straffen en maatregelen kan opleggen.
 Werking en de bevoegdheden van de instellingen
De organen die hiermee belast zijn

Strafprocesrecht kan men indelen in 3 fasen:


Onderzoe Vordering Berechtin
k g



2

,Academiejaar 2024 – 2025 Lector: Christophe Rillaerts
2. Accusatoire en inquisitoire rechtspleging
Inquisitoir:
 Schriftelijk
 Geheim
 Niet-tegensprekelijk
 Mensen worden opgepakt op basis van vage beschuldigingen, ze worden onder druk gezet tot te
bekennen. Op basis van deze bekentenis werden ze veroordeeld.
Dit gebeurt niet ten overstaan van de gemeenschap,
maar door afgevaardigden van de maatschappij. Ons strafprocesrecht is een gemengd systeem
- Inquisitoir in het stadium van het
Accusatoir: onderzoek
 Mondeling - Accusatoir in het stadium van de
 Openbaar berechting
 Tegensprekelijk
 Een beschuldigde wordt beschuldigd door het slachtoffer. Beschuldigde kan zich verdedigen
tegenover de volledige gemeenschap, rechter heeft rol van scheidsrechter en komt niet actief
tussen in het geding. Nadruk ligt op de bescherming van het individu. Aanklager en aangeklaagde
staan op gelijke voet.

3. Voornaamste bronnen van het recht
 De wet
 Wetboek van Strafvordering dd. 10.07.1967
 Sv.
 Wet houdende voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering dd. 17.04.1878
 T. Sv.
 Wet van 20.07.1990 betreffende de voorlopige hechtenis
 Internationale verdragen
 BUPA, EVRM
 Rechtspraak
 Cassatie-arresten spelen een belangrijke rol
 Rechtsleer

Hoofdstuk 1: Vorderingen die uit een misdrijf ontstaan
Gevolgen van een misdrijf
A. De strafvordering
 Principe = bevoegdheid Openbaar Ministerie
 Aanhanging maken een Rechtbank (= rechtstreekse dagvaarding)
 Doel: repressief (bestraffend)
De staande magistratuur is het parket (OM).

B. De burgerlijke vordering of eis
 Door slachtoffer of benadeelde partij
 Gevolg van een misdrijf is dikwijls ook schade, dan moet er een burgerlijke vordering worden
ingesteld. Dit gebeurt niet door het OM, maar door de persoon die benadeeld is geweest
 Doel = schadevergoeding of teruggave

Bijvoorbeeld:
Iemand in elkaar geslagen, laptop mee kapot geslagen.
3

, Academiejaar 2024 – 2025 Lector: Christophe Rillaerts
Schade: lichamelijke schade & materiële schade & morele schade
Bewijs: foto’s, rekeningen…

Het openbaar ministerie
o Procureur des Konings (art. 28 quarter, tweede lid Sv.)
vorderaar
o Eerste substituten
Vervangers van de PdK
o Substituten
Vertegenwoordigen het OM
o Parketjuristen
Juridisch onderzoekswerk, beheren
opsoringsonderzoeken, bereiden vorderingen en
dagvaardingen voor
o Magistraten in opleiding (MIO)
Jonge juristen die carrière in de magistratuur wil beginnen
o Parketsecretariaat
Helpen parketmagistraten bij de documentatie, het
onderzoekswerk en bij samenstelling van dossiers




1.1 Uitoefening van de strafvordering
Het openbaar ministerie
Openbaar Ministerie bij Benaming
Rechtbank van Eerste Aanleg Procureer des Konings - subtituten
Arbeidsrechtbank Arbeidsauditoraat - substituten
Hof van Beroep Procureur-Generaal bij Hof van Beroep
Advocaten-generaal en substituten
Hof van Cassatie Procureur-Generaal bij Hof van Cassatie
Advocaten-Generaal
4