IMMUNOLOGIE 2
LAURA PAUWELS | FBT 2C
BIOMEDISCHE LABORATORIUMTECHNOLOGIE | 2023-2024
,H1: INLEIDING TOT HET IMMUUNSYSTEEM
Zie slides van vorig semester
(dit is de essentie)
H2: HET NIET-SPECIFIEK IMMUUNSYSTEEMMEER IN DETAIL
2.1 DE ONMIDDELIJKE EN VROEGE -GEÏNDUCEERDE RESPONS
HET COMPLEMENT SYSTEEM
= een systeem dat bestaat uit minstens 30 eiwitten, die in inactieve vorm aanwezig zijn
in plasma (is 1 van de krachtigste delen van ons niet-specifiek immuunsysteem)
Het doel hiervan is het afdoden van mo op een rechtstreekse of onrechtstreekse manier
via opsonisatie en het induceren van een lokale inflammatiereactie
Er zijn 3 ≠ pathways bekend die leiden tot complementactivatie
Naamgeving complementfactoren:
• Algemene regel:
o C (complement)
o Nummer 1-9: nr. reflecteert moment van activatie
Uitz.: C4: geactiveerd na C1, maar voor C2
• Afwijkende namen
,Complementactivatie verloopt in 3 fasen:
1. De herkenningsfase (een manier waarop ons immuunsysteem in staat is om iets
te herkennen)
2. De activatie van C3-convertase en C3b
3. Effectormechanisme => vernietigen pan pathogeen mo
i) Celdisruptie van pathogeen mo (gat maken in de membraan)
ii) Lokale inflammatie
iii) Opsonisatie van pathogeen (fagocyten rekruteren om deze virussen/bacteriën
te gaan bevechten)
FASE 1: HERKENNINGSFASE
LECTINE PATHWAY
• Herkenning van PAMP’s =pathogen associated molecular patterns
Een bepaald moleculair patroon op het opp dat geassocieerd is met het mo
O Uniek voor micro-organismen => specifiek voor gevaar
Gaan we nooit gaan terugvinden op lichaamseigen cellen
O Essentieel voor microbiële fysiologie =>
geconserveerd, blijven aanwezig ondanks
evolutie van bacterie (ze kunnen niet
overleven als het patroon niet aanwezig is)
• Wat zijn PAMP’s:
O LPS
O Specifieke suikergroepen (mannose)
O Flagelline (flagel van bacteriën)
O Peptidoglycaan
O DsRNA (geassocieerd met virussen)
• PAMP’s worden herkend door pattern recognition
receptors (PRR’s)
Zijn receptoren die de patronen herkennen
O Op APC’s (antigeen presenterende cellen) zie
verder
O Aanwezig in plasma
▪ Mannose binden lectine (MBL)
Deze komt vrij in ons plasma en is een receptor dat gaat binden
met mannose
▪ Ficoline
▪ …
• Mannose Bindend Lectine (MBL)
O Bestaat uit verschillende subunits deze subunit hebben globulaire koppen
die iets specifiek gaan binden namelijk op een pathogeen
O Komt voor in plasma geassocieerd met een inactief serine protease
▪ MBL-associated Serine Protease (MASP)
Als deze gewoon in ons plasma aanwezig is, is deze inactief
Het is een enzym dat proteïnen gaat afbreken
O Bindt op oppervlak van pathogeen m.o.
▪ conformatieverandering MASP
▪ actief centrum vrijdag actief serine protease
, ▪ start activatiefase => protease gaat dan C4 en C2 knippen en
activeren
DE KLASSIEKE PATHWAY
C1 = complementfactor 1 bindt op:
• pathogeen oppervlak
• CRP op pathogeen oppervlak
• Antilichamen op pathogeen
• oppervlak
C1 bestaat uit 3 delen: C1q, C1r en C1s
• C1q: 6 subunits: globulaire kop, staart → globulaire kop herkent en bindt met:
o Oppervlak pathogeen, rechtstreeks (deze herkent vanzelf pathogene
structuren)
o CRP gebonden op pathogeen oppervlak (= ontstekigsindicator = acute fase
eiwit)
▪ C-reactive protein vrijgesteld tijdens acute fase
▪ CRP bindt (op fosfocholine) op oppervlak van m.o.
o Fc staart van IgM en IgG
▪ 1 IgM molecule op membraan voldoende
▪ Twee naast elkaar gelegen IgG’s nodig: gem. 800 IgG moleculen op
membraan van cel nodig om er twee naast mekaar te hebben
• C1s en C1r: houden staarten bijeen
Door binding van C1q krijgen we een conformatieverandering die voor de activatie van
C1s tot actief enzyme (serine protease) zorgt waardoor we de start van het activatiefase
verkrijgen
ALTERNATIEVE PATHWAY
Doel: amplificatielus voor de productie van grote hoeveelheden C3b
Start: klein beetje C3b nodig: afkomstig van klassieke pathway.
grote hoeveelheden C3b gevormd = amplificatielus
FASE 2: ENZYMATISCHE ACTIVATIE (VORMING VAN C3 CONVERTASE EN C3B)
Serine protease (MASP of C1s) is nu actief gemaakt door de herkenningsfase waardoor er
een cascadesysteem geactiveerd worden (complementfactoren gaan elkaar gaan
activeren (zoals de hemostase))
Serine protease gaat een stukje van het inactieve complementfactor knippen waardoor
de inactieve complementfactor geactiveerd word tot actief serine protease waardoor er
weer een volgend complementfactor wordt geactiveerd
C1 of MBL/MASP bindt op het pathogeen
➢ Activatie van C1s of MASP tot actief enzyme (=serine protease)
➢ Proteolytische splitsing van C4 in 2 stukken
→ C4a (klein fragment) wordt vrijgesteld
→ C4b (groot fragment) bindt C1-Al complex
➢ C4b bindt C2
➢ C2 wordt nu gesplitst tot C2a en C2b
LAURA PAUWELS | FBT 2C
BIOMEDISCHE LABORATORIUMTECHNOLOGIE | 2023-2024
,H1: INLEIDING TOT HET IMMUUNSYSTEEM
Zie slides van vorig semester
(dit is de essentie)
H2: HET NIET-SPECIFIEK IMMUUNSYSTEEMMEER IN DETAIL
2.1 DE ONMIDDELIJKE EN VROEGE -GEÏNDUCEERDE RESPONS
HET COMPLEMENT SYSTEEM
= een systeem dat bestaat uit minstens 30 eiwitten, die in inactieve vorm aanwezig zijn
in plasma (is 1 van de krachtigste delen van ons niet-specifiek immuunsysteem)
Het doel hiervan is het afdoden van mo op een rechtstreekse of onrechtstreekse manier
via opsonisatie en het induceren van een lokale inflammatiereactie
Er zijn 3 ≠ pathways bekend die leiden tot complementactivatie
Naamgeving complementfactoren:
• Algemene regel:
o C (complement)
o Nummer 1-9: nr. reflecteert moment van activatie
Uitz.: C4: geactiveerd na C1, maar voor C2
• Afwijkende namen
,Complementactivatie verloopt in 3 fasen:
1. De herkenningsfase (een manier waarop ons immuunsysteem in staat is om iets
te herkennen)
2. De activatie van C3-convertase en C3b
3. Effectormechanisme => vernietigen pan pathogeen mo
i) Celdisruptie van pathogeen mo (gat maken in de membraan)
ii) Lokale inflammatie
iii) Opsonisatie van pathogeen (fagocyten rekruteren om deze virussen/bacteriën
te gaan bevechten)
FASE 1: HERKENNINGSFASE
LECTINE PATHWAY
• Herkenning van PAMP’s =pathogen associated molecular patterns
Een bepaald moleculair patroon op het opp dat geassocieerd is met het mo
O Uniek voor micro-organismen => specifiek voor gevaar
Gaan we nooit gaan terugvinden op lichaamseigen cellen
O Essentieel voor microbiële fysiologie =>
geconserveerd, blijven aanwezig ondanks
evolutie van bacterie (ze kunnen niet
overleven als het patroon niet aanwezig is)
• Wat zijn PAMP’s:
O LPS
O Specifieke suikergroepen (mannose)
O Flagelline (flagel van bacteriën)
O Peptidoglycaan
O DsRNA (geassocieerd met virussen)
• PAMP’s worden herkend door pattern recognition
receptors (PRR’s)
Zijn receptoren die de patronen herkennen
O Op APC’s (antigeen presenterende cellen) zie
verder
O Aanwezig in plasma
▪ Mannose binden lectine (MBL)
Deze komt vrij in ons plasma en is een receptor dat gaat binden
met mannose
▪ Ficoline
▪ …
• Mannose Bindend Lectine (MBL)
O Bestaat uit verschillende subunits deze subunit hebben globulaire koppen
die iets specifiek gaan binden namelijk op een pathogeen
O Komt voor in plasma geassocieerd met een inactief serine protease
▪ MBL-associated Serine Protease (MASP)
Als deze gewoon in ons plasma aanwezig is, is deze inactief
Het is een enzym dat proteïnen gaat afbreken
O Bindt op oppervlak van pathogeen m.o.
▪ conformatieverandering MASP
▪ actief centrum vrijdag actief serine protease
, ▪ start activatiefase => protease gaat dan C4 en C2 knippen en
activeren
DE KLASSIEKE PATHWAY
C1 = complementfactor 1 bindt op:
• pathogeen oppervlak
• CRP op pathogeen oppervlak
• Antilichamen op pathogeen
• oppervlak
C1 bestaat uit 3 delen: C1q, C1r en C1s
• C1q: 6 subunits: globulaire kop, staart → globulaire kop herkent en bindt met:
o Oppervlak pathogeen, rechtstreeks (deze herkent vanzelf pathogene
structuren)
o CRP gebonden op pathogeen oppervlak (= ontstekigsindicator = acute fase
eiwit)
▪ C-reactive protein vrijgesteld tijdens acute fase
▪ CRP bindt (op fosfocholine) op oppervlak van m.o.
o Fc staart van IgM en IgG
▪ 1 IgM molecule op membraan voldoende
▪ Twee naast elkaar gelegen IgG’s nodig: gem. 800 IgG moleculen op
membraan van cel nodig om er twee naast mekaar te hebben
• C1s en C1r: houden staarten bijeen
Door binding van C1q krijgen we een conformatieverandering die voor de activatie van
C1s tot actief enzyme (serine protease) zorgt waardoor we de start van het activatiefase
verkrijgen
ALTERNATIEVE PATHWAY
Doel: amplificatielus voor de productie van grote hoeveelheden C3b
Start: klein beetje C3b nodig: afkomstig van klassieke pathway.
grote hoeveelheden C3b gevormd = amplificatielus
FASE 2: ENZYMATISCHE ACTIVATIE (VORMING VAN C3 CONVERTASE EN C3B)
Serine protease (MASP of C1s) is nu actief gemaakt door de herkenningsfase waardoor er
een cascadesysteem geactiveerd worden (complementfactoren gaan elkaar gaan
activeren (zoals de hemostase))
Serine protease gaat een stukje van het inactieve complementfactor knippen waardoor
de inactieve complementfactor geactiveerd word tot actief serine protease waardoor er
weer een volgend complementfactor wordt geactiveerd
C1 of MBL/MASP bindt op het pathogeen
➢ Activatie van C1s of MASP tot actief enzyme (=serine protease)
➢ Proteolytische splitsing van C4 in 2 stukken
→ C4a (klein fragment) wordt vrijgesteld
→ C4b (groot fragment) bindt C1-Al complex
➢ C4b bindt C2
➢ C2 wordt nu gesplitst tot C2a en C2b
