Overzicht van de historische kritiek namenlijst
Deel 1: de bron, bouwstof voor de kennis van het verleden
De notie bron
Noam Chomsky Hij houdt zich sinds de jaren '70–'80 bezig met mediakritiek en propaganda-analyse, zoals in Manufacturing Consent. Een
invloedrijke Amerikaanse taalkundige, filosoof, en politiek activist.
John F. Kennedy De 35e president van de Verenigde Staten (1961–1963). Hij werd vermoord op 22 november 1963 in Dallas, Texas, wat leidde tot
talloze complottheorieën.
Abraham Zapruder Een Amerikaanse kledingfabrikant die toevallig de moord op Kennedy vastlegde met zijn 8mm-camera. Zijn film, bekend als de
Zapruder-film, is een belangrijk bewijsstuk in het onderzoek naar de moord.
George Floyd Een Afro-Amerikaanse man die op 25 mei 2020 in Minneapolis werd gedood door een politieagent tijdens een arrestatie. Zijn dood,
vastgelegd op video, leidde tot wereldwijde protesten en de versterking van de Black Lives Matter-beweging.
Jacques Presser Een Nederlandse historicus en schrijver. Hij bedacht de term egodocument (1958): documenten waarin een ego zich opzettelijk of
onopzettelijk onthult of verbergt.
Onderscheid tussen historisch werk en bron
Galbert van Brugge Een middeleeuwse schrijver en klerk die leefde in de 12e eeuw, hij is vooral bekend om zijn werk ‘De moord op Karel de Goede’.
Evoluties van de bronnentypes en hun complementariteit
Veerle Vanden Daele Belgische historica die de interviewtechniek van Maurice De Wilde bestudeerde, met bijzondere aandacht voor de ethische
aspecten van zijn confronterende stijl.
Maurits Naessens Belgische zakenman en bankier die tijdens WO II samenwerkte met de Duitse bezetter. Hij was een van de controversiële
geïnterviewden in de documentaires van Maurice De Wilde.
Léon Degrelle Belgische fascist en leider van de collaborerende partij Rex tijdens WO II. Zijn interview met Maurice De Wilde was intens en
geladen, vanwege zijn prominente rol tijdens de bezetting.
1
, Impact van communicatie- en informatietechnologie op de productie van bronnen
Joseph Goebbels De minister van Propaganda in Nazi-Duitsland tijdens het bewind van Adolf Hitler. Hij speelde een cruciale rol in de verspreiding
van nazi-ideologie en het manipuleren van de media om de publieke opinie te beïnvloeden.
Adolf Hitler De dictator van Nazi-Duitsland van 1933 tot 1945. Hij leidde de NSDAP en voerde een beleid van extremistisch nationaal-
socialisme, wat resulteerde in de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust.
Leni Riefenstahl Een cineaste die actief was in Nazi-Duitsland. Ze maakte propagandafilms in opdracht van Joseph Goebbels, zoals Triumph des
Willens, die het nazi-regime en Adolf Hitler op glorieuze wijze portretteerden.
Salvador Allende De socialistische president van Chili van 1970 tot 1973. Zijn regering werd gekenmerkt door linkse hervormingen, maar het werd
beëindigd door een militaire staatsgreep geleid door generaal Augusto Pinochet.
Augusto Pinochet De Chileense dictator die aan de macht kwam na de staatsgreep van 11 september 1973. Zijn regime kenmerkte zich door brute
repressie en onderdrukking van politieke tegenstanders.
Victor Jara Een Chileense volkszanger, dichter en theaterregisseur die zijn kunst gebruikte om politieke en sociale strijd te bevorderen. Hij werd
vermoord door het regime van Augusto Pinochet na de staatsgreep van 1973.
Maurice De Wilde Een Belgische journalist die bekend werd door zijn reportages over dictaturen in Latijns-Amerika, waaronder Chili onder Pinochet.
Osama Bin Laden De oprichter van Al-Qaida, een terroristische organisatie verantwoordelijk voor de aanslagen van 11 september 2001, die het World
Trade Center in New York en het Pentagon aanvielen.
Barack Obama De 44ste president van de Verenigde Staten, van 2009 tot 2017. Tijdens zijn ambtsperiode werd hij geconfronteerd met de nasleep
van de aanslagen van 11 september en speelde hij een belangrijke rol in het beëindigen van militaire betrokkenheid in Irak en
Afghanistan.
Leon Trotski Een prominente communistische revolutionair en een belangrijke tegenstander van de bolsjewieken, met name Stalin, na de dood
van Lenin. Hij was een van de leiders van de Russische Revolutie en werd uiteindelijk verbannen en vermoord.
Karl Marx Een Duitse filosoof, econoom en socioloog, wiens geschriften de basis vormden voor het marxisme en het communisme. Zijn
bekendste werk is Das Kapital.
Michail Bakoenin Een Russische anarchist en een belangrijke tegenstander van Marx. Hij geloofde niet in de vorming van een sterke arbeidersstaat,
zoals Marx voorstond, maar in het afschaffen van alle staatsmacht.
Vladimir Lenin De leider van de Russische Revolutie en oprichter van de Sovjetunie. Hij speelde een belangrijke rol in het verspreiden van
communistische ideologie en leidde het bolsjewistische regime.
Rosa Luxemburg Een marxistische revolutionair uit Duitsland. Ze verzette zich tegen Lenin's autoritaire benadering en benadrukte de democratische
kracht van de arbeidersklasse.
Stalin De opvolger van Lenin en leider van de Sovjetunie van 1928 tot 1953. Zijn regime werd gekenmerkt door totalitarisme,
onderdrukking, censuur en massale zuiveringen.
Max Weber Een Duitse socioloog en politicoloog die bekend staat om zijn theorieën over bureaucratisering en de invloed van rationalisering in
moderne samenleving.
2
Deel 1: de bron, bouwstof voor de kennis van het verleden
De notie bron
Noam Chomsky Hij houdt zich sinds de jaren '70–'80 bezig met mediakritiek en propaganda-analyse, zoals in Manufacturing Consent. Een
invloedrijke Amerikaanse taalkundige, filosoof, en politiek activist.
John F. Kennedy De 35e president van de Verenigde Staten (1961–1963). Hij werd vermoord op 22 november 1963 in Dallas, Texas, wat leidde tot
talloze complottheorieën.
Abraham Zapruder Een Amerikaanse kledingfabrikant die toevallig de moord op Kennedy vastlegde met zijn 8mm-camera. Zijn film, bekend als de
Zapruder-film, is een belangrijk bewijsstuk in het onderzoek naar de moord.
George Floyd Een Afro-Amerikaanse man die op 25 mei 2020 in Minneapolis werd gedood door een politieagent tijdens een arrestatie. Zijn dood,
vastgelegd op video, leidde tot wereldwijde protesten en de versterking van de Black Lives Matter-beweging.
Jacques Presser Een Nederlandse historicus en schrijver. Hij bedacht de term egodocument (1958): documenten waarin een ego zich opzettelijk of
onopzettelijk onthult of verbergt.
Onderscheid tussen historisch werk en bron
Galbert van Brugge Een middeleeuwse schrijver en klerk die leefde in de 12e eeuw, hij is vooral bekend om zijn werk ‘De moord op Karel de Goede’.
Evoluties van de bronnentypes en hun complementariteit
Veerle Vanden Daele Belgische historica die de interviewtechniek van Maurice De Wilde bestudeerde, met bijzondere aandacht voor de ethische
aspecten van zijn confronterende stijl.
Maurits Naessens Belgische zakenman en bankier die tijdens WO II samenwerkte met de Duitse bezetter. Hij was een van de controversiële
geïnterviewden in de documentaires van Maurice De Wilde.
Léon Degrelle Belgische fascist en leider van de collaborerende partij Rex tijdens WO II. Zijn interview met Maurice De Wilde was intens en
geladen, vanwege zijn prominente rol tijdens de bezetting.
1
, Impact van communicatie- en informatietechnologie op de productie van bronnen
Joseph Goebbels De minister van Propaganda in Nazi-Duitsland tijdens het bewind van Adolf Hitler. Hij speelde een cruciale rol in de verspreiding
van nazi-ideologie en het manipuleren van de media om de publieke opinie te beïnvloeden.
Adolf Hitler De dictator van Nazi-Duitsland van 1933 tot 1945. Hij leidde de NSDAP en voerde een beleid van extremistisch nationaal-
socialisme, wat resulteerde in de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust.
Leni Riefenstahl Een cineaste die actief was in Nazi-Duitsland. Ze maakte propagandafilms in opdracht van Joseph Goebbels, zoals Triumph des
Willens, die het nazi-regime en Adolf Hitler op glorieuze wijze portretteerden.
Salvador Allende De socialistische president van Chili van 1970 tot 1973. Zijn regering werd gekenmerkt door linkse hervormingen, maar het werd
beëindigd door een militaire staatsgreep geleid door generaal Augusto Pinochet.
Augusto Pinochet De Chileense dictator die aan de macht kwam na de staatsgreep van 11 september 1973. Zijn regime kenmerkte zich door brute
repressie en onderdrukking van politieke tegenstanders.
Victor Jara Een Chileense volkszanger, dichter en theaterregisseur die zijn kunst gebruikte om politieke en sociale strijd te bevorderen. Hij werd
vermoord door het regime van Augusto Pinochet na de staatsgreep van 1973.
Maurice De Wilde Een Belgische journalist die bekend werd door zijn reportages over dictaturen in Latijns-Amerika, waaronder Chili onder Pinochet.
Osama Bin Laden De oprichter van Al-Qaida, een terroristische organisatie verantwoordelijk voor de aanslagen van 11 september 2001, die het World
Trade Center in New York en het Pentagon aanvielen.
Barack Obama De 44ste president van de Verenigde Staten, van 2009 tot 2017. Tijdens zijn ambtsperiode werd hij geconfronteerd met de nasleep
van de aanslagen van 11 september en speelde hij een belangrijke rol in het beëindigen van militaire betrokkenheid in Irak en
Afghanistan.
Leon Trotski Een prominente communistische revolutionair en een belangrijke tegenstander van de bolsjewieken, met name Stalin, na de dood
van Lenin. Hij was een van de leiders van de Russische Revolutie en werd uiteindelijk verbannen en vermoord.
Karl Marx Een Duitse filosoof, econoom en socioloog, wiens geschriften de basis vormden voor het marxisme en het communisme. Zijn
bekendste werk is Das Kapital.
Michail Bakoenin Een Russische anarchist en een belangrijke tegenstander van Marx. Hij geloofde niet in de vorming van een sterke arbeidersstaat,
zoals Marx voorstond, maar in het afschaffen van alle staatsmacht.
Vladimir Lenin De leider van de Russische Revolutie en oprichter van de Sovjetunie. Hij speelde een belangrijke rol in het verspreiden van
communistische ideologie en leidde het bolsjewistische regime.
Rosa Luxemburg Een marxistische revolutionair uit Duitsland. Ze verzette zich tegen Lenin's autoritaire benadering en benadrukte de democratische
kracht van de arbeidersklasse.
Stalin De opvolger van Lenin en leider van de Sovjetunie van 1928 tot 1953. Zijn regime werd gekenmerkt door totalitarisme,
onderdrukking, censuur en massale zuiveringen.
Max Weber Een Duitse socioloog en politicoloog die bekend staat om zijn theorieën over bureaucratisering en de invloed van rationalisering in
moderne samenleving.
2
