Internationaal Recht
INTERNATIONAAL RECHT NOTITIES
1. INHOUDSOPGAVE
1. Inhoudsopgave ..................................................................................................................... 1
1. Begrip, rol en kenmerken ...................................................................................................... 4
1.1. Begrip ................................................................................................................................. 4
1.2. Rol/ belang van het internationaal recht ................................................................................ 4
1) Internationaal recht bakent de bevoegdheden van staten af ................................................... 4
2) Internationaal recht regelt de interacties tussen staten .......................................................... 4
3) Internationaal recht zorgt voor samenwerking tussen staten................................................... 4
1.3. Kenmerken van het internationaal recht (7) ........................................................................... 5
1) Het IR is een horizontale (decentrale) rechtsorde ................................................................... 5
2) Geen centrale wetgever in het IR ........................................................................................... 5
3) Geen centrale rechter in het IR .............................................................................................. 5
4) Geen wereldpolitie in het ir.................................................................................................... 5
5) IR is voor de uitvoering ervan grotendeels afhankelijk van het nationale recht .......................... 6
6) IR is zeer breed en uitgebreid................................................................................................. 6
7) IR wordt grotendeels beïnvloed door internationale politiek .................................................... 6
1. Inleiding ............................................................................................................................... 7
1.1. Staten ................................................................................................................................. 7
1) Constitutieve bestanddelen van een staat ............................................................................. 7
2) Fundamentele kenmerken van een staat ............................................................................... 8
3) Eenheid van een staat ........................................................................................................... 8
4) Staatsvorming: hoe komt een staat tot stand?........................................................................ 8
5) factoren die een rol spelen bij juridische beoordeling claims nieuwe staten ............................ 9
1. Internationale organisaties ................................................................................................. 11
1.1. Definitie/ Bestanddelen...................................................................................................... 11
1.2. Kenmerken ........................................................................................................................ 11
1. De verenigde naties (VN/ UN) .............................................................................................. 13
2. Europese Unie (EU) ............................................................................................................. 14
3. Raad van Europa ................................................................................................................. 15
4. Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) ............................................ 15
5. Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) ................................................................... 16
6. Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) ................................ 16
, Internationaal Recht
7. BENELUX ............................................................................................................................ 17
1. Individuen .......................................................................................................................... 18
2. Multinationale ondernemingen ........................................................................................... 18
3. Heilige stoel ....................................................................................................................... 19
4. Internationale ngo’s (niet-gouvernementele organisatie) ...................................................... 19
5. Bevrijdingsbewegingen ....................................................................................................... 19
6. De facto-regimes ................................................................................................................ 20
1. Rechtsbronnen ................................................................................................................... 21
1.1. Verdragen.......................................................................................................................... 21
1) Soorten verdragen .............................................................................................................. 21
2) Bekendmaking ................................................................................................................... 21
3) Totstandkoming ................................................................................................................. 22
4) Naleving ............................................................................................................................. 22
1.2. Gewoonterecht.................................................................................................................. 23
1.3. Besluiten Internationale Organisaties ................................................................................. 23
1.4. Rechterlijke uitspraken ...................................................................................................... 23
1. Aansprakelijkheid van staten .............................................................................................. 24
1.1. Voorwaarden ..................................................................................................................... 24
1.2. Verdedigingsgronden ......................................................................................................... 25
1.3. Gevolgen ........................................................................................................................... 25
1. Aansprakelijkheid van individuen ........................................................................................ 27
1.1. Begrip ............................................................................................................................... 27
1.2. Wat is strafbaar? ................................................................................................................ 27
1.3. Hoe bestraffen? ................................................................................................................. 29
1. Internationaal financieel recht ............................................................................................ 33
1.1. Definitie ............................................................................................................................ 33
1.2. Hoe economie doen groeien? ............................................................................................. 33
1.3. Evolutie ............................................................................................................................. 33
1.4. Internationale organisaties ................................................................................................. 34
1) INTERNATIONAAL MONETAIR FONDS (IMF) ......................................................................... 34
2) De wereldbankgroep........................................................................................................... 35
1.5. Huidige problemen van het IMF en de Wereldbank .............................................................. 35
1. Internationaal handelsrecht ................................................................................................ 36
, Internationaal Recht
1.1. Definitie ............................................................................................................................ 36
1.2. Evolutie ............................................................................................................................. 36
1.3. Vrijhandel .......................................................................................................................... 36
1.4. Internationale organisaties ................................................................................................. 37
1) Internationaal niveau: wereldhandelsorganisatie (who) ........................................................ 37
2) Tussenniveau (tussen strikt regionaal en mondiaal): Mega-regionale handelsverdragen ........ 39
1. Diplomatieke middelen....................................................................................................... 40
1.1. Onderhandelingen (negotiations) ........................................................................................ 40
1.2. Feitenonderzoek (enquiry) .................................................................................................. 40
1.3. Goede diensten (good offices) ............................................................................................ 40
1.4. Bemiddeling (mediation) .................................................................................................... 40
2. Jurisdictionele middelen ..................................................................................................... 41
2.1. Arbitrage ........................................................................................................................... 41
2.2. Gerechtelijke geschillenbeslechting ................................................................................... 41
3. Eenzijdige maatregelen door staten ..................................................................................... 43
3.1. Retorsies ........................................................................................................................... 43
3.2. Represailles (tegenmaatregelen) ........................................................................................ 43
4. VN en VR komt tussen bij... ................................................................................................. 43
4.1. Tussenkomst veiligheidsraad ............................................................................................. 44
1) Niet-bindende aanbevelingen, aangenomen door VR ........................................................... 44
2) Dwangmaatregelen zonder geweld, opgelegd door VR .......................................................... 44
3) Dwangmaatregelen met geweld .......................................................................................... 44
, Internationaal Recht
POWERPOINT 1: INLEIDING
1. BEGRIP, ROL EN KENMERKEN
1.1. BEGRIP
Internationaal recht (IR) = geheel van rechtsregels die de internationale betrekkingen (mondiale belangen bv.
klimaat, mensenrechten, economie, vrede, ...) regelen tussen internationale rechtssubjecten (voornamelijk staten)
Internationaal privaatrecht = nationaal recht dat regels bevat die bepalen welk nationaal rechtsstelsel er van
toepassing is in een privaatrechtelijke situatie die aanknopingspunten heeft in meer dan 1 nationale rechtsorde.
à In cursus enkel over internationaal publiekrecht
1.2. ROL/ BELANG VAN HET INTERNATIONAAL RECHT
Zorgt dat staten naast elkaar kunnen bestaan (co-existentie) en samenwerken (coöperatie)
1) INTERNATIONAAL RECHT BAKENT DE BEVOEGDHEDEN VAN STATEN AF
- IR bepaalt wie waar regeert
à Beginsel van territoriale soevereiniteit
= een staat kan de regels maken binnen zijn grondgebied, niet daarbuiten. Een andere staat kan zich niet
moeien met rechtssysteem van ander land.
- IR bepaalt wanneer een entiteit een staat is en hoe nieuwe staten ontstaan
2) INTERNATIONAAL RECHT REGELT DE INTERACTIES TUSSEN STATEN
- Wat als staten geschil hebben?
- Wat als een staat mensenrechten niet respecteert?
- Wat als een staat een andere staat binnenvalt?
3) INTERNATIONAAL RECHT ZORGT VOOR SAMENWERKING TUSSEN STATEN
- Binnen internationale organisaties
- Door verdragen te ondertekenen
INTERNATIONAAL RECHT NOTITIES
1. INHOUDSOPGAVE
1. Inhoudsopgave ..................................................................................................................... 1
1. Begrip, rol en kenmerken ...................................................................................................... 4
1.1. Begrip ................................................................................................................................. 4
1.2. Rol/ belang van het internationaal recht ................................................................................ 4
1) Internationaal recht bakent de bevoegdheden van staten af ................................................... 4
2) Internationaal recht regelt de interacties tussen staten .......................................................... 4
3) Internationaal recht zorgt voor samenwerking tussen staten................................................... 4
1.3. Kenmerken van het internationaal recht (7) ........................................................................... 5
1) Het IR is een horizontale (decentrale) rechtsorde ................................................................... 5
2) Geen centrale wetgever in het IR ........................................................................................... 5
3) Geen centrale rechter in het IR .............................................................................................. 5
4) Geen wereldpolitie in het ir.................................................................................................... 5
5) IR is voor de uitvoering ervan grotendeels afhankelijk van het nationale recht .......................... 6
6) IR is zeer breed en uitgebreid................................................................................................. 6
7) IR wordt grotendeels beïnvloed door internationale politiek .................................................... 6
1. Inleiding ............................................................................................................................... 7
1.1. Staten ................................................................................................................................. 7
1) Constitutieve bestanddelen van een staat ............................................................................. 7
2) Fundamentele kenmerken van een staat ............................................................................... 8
3) Eenheid van een staat ........................................................................................................... 8
4) Staatsvorming: hoe komt een staat tot stand?........................................................................ 8
5) factoren die een rol spelen bij juridische beoordeling claims nieuwe staten ............................ 9
1. Internationale organisaties ................................................................................................. 11
1.1. Definitie/ Bestanddelen...................................................................................................... 11
1.2. Kenmerken ........................................................................................................................ 11
1. De verenigde naties (VN/ UN) .............................................................................................. 13
2. Europese Unie (EU) ............................................................................................................. 14
3. Raad van Europa ................................................................................................................. 15
4. Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) ............................................ 15
5. Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) ................................................................... 16
6. Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) ................................ 16
, Internationaal Recht
7. BENELUX ............................................................................................................................ 17
1. Individuen .......................................................................................................................... 18
2. Multinationale ondernemingen ........................................................................................... 18
3. Heilige stoel ....................................................................................................................... 19
4. Internationale ngo’s (niet-gouvernementele organisatie) ...................................................... 19
5. Bevrijdingsbewegingen ....................................................................................................... 19
6. De facto-regimes ................................................................................................................ 20
1. Rechtsbronnen ................................................................................................................... 21
1.1. Verdragen.......................................................................................................................... 21
1) Soorten verdragen .............................................................................................................. 21
2) Bekendmaking ................................................................................................................... 21
3) Totstandkoming ................................................................................................................. 22
4) Naleving ............................................................................................................................. 22
1.2. Gewoonterecht.................................................................................................................. 23
1.3. Besluiten Internationale Organisaties ................................................................................. 23
1.4. Rechterlijke uitspraken ...................................................................................................... 23
1. Aansprakelijkheid van staten .............................................................................................. 24
1.1. Voorwaarden ..................................................................................................................... 24
1.2. Verdedigingsgronden ......................................................................................................... 25
1.3. Gevolgen ........................................................................................................................... 25
1. Aansprakelijkheid van individuen ........................................................................................ 27
1.1. Begrip ............................................................................................................................... 27
1.2. Wat is strafbaar? ................................................................................................................ 27
1.3. Hoe bestraffen? ................................................................................................................. 29
1. Internationaal financieel recht ............................................................................................ 33
1.1. Definitie ............................................................................................................................ 33
1.2. Hoe economie doen groeien? ............................................................................................. 33
1.3. Evolutie ............................................................................................................................. 33
1.4. Internationale organisaties ................................................................................................. 34
1) INTERNATIONAAL MONETAIR FONDS (IMF) ......................................................................... 34
2) De wereldbankgroep........................................................................................................... 35
1.5. Huidige problemen van het IMF en de Wereldbank .............................................................. 35
1. Internationaal handelsrecht ................................................................................................ 36
, Internationaal Recht
1.1. Definitie ............................................................................................................................ 36
1.2. Evolutie ............................................................................................................................. 36
1.3. Vrijhandel .......................................................................................................................... 36
1.4. Internationale organisaties ................................................................................................. 37
1) Internationaal niveau: wereldhandelsorganisatie (who) ........................................................ 37
2) Tussenniveau (tussen strikt regionaal en mondiaal): Mega-regionale handelsverdragen ........ 39
1. Diplomatieke middelen....................................................................................................... 40
1.1. Onderhandelingen (negotiations) ........................................................................................ 40
1.2. Feitenonderzoek (enquiry) .................................................................................................. 40
1.3. Goede diensten (good offices) ............................................................................................ 40
1.4. Bemiddeling (mediation) .................................................................................................... 40
2. Jurisdictionele middelen ..................................................................................................... 41
2.1. Arbitrage ........................................................................................................................... 41
2.2. Gerechtelijke geschillenbeslechting ................................................................................... 41
3. Eenzijdige maatregelen door staten ..................................................................................... 43
3.1. Retorsies ........................................................................................................................... 43
3.2. Represailles (tegenmaatregelen) ........................................................................................ 43
4. VN en VR komt tussen bij... ................................................................................................. 43
4.1. Tussenkomst veiligheidsraad ............................................................................................. 44
1) Niet-bindende aanbevelingen, aangenomen door VR ........................................................... 44
2) Dwangmaatregelen zonder geweld, opgelegd door VR .......................................................... 44
3) Dwangmaatregelen met geweld .......................................................................................... 44
, Internationaal Recht
POWERPOINT 1: INLEIDING
1. BEGRIP, ROL EN KENMERKEN
1.1. BEGRIP
Internationaal recht (IR) = geheel van rechtsregels die de internationale betrekkingen (mondiale belangen bv.
klimaat, mensenrechten, economie, vrede, ...) regelen tussen internationale rechtssubjecten (voornamelijk staten)
Internationaal privaatrecht = nationaal recht dat regels bevat die bepalen welk nationaal rechtsstelsel er van
toepassing is in een privaatrechtelijke situatie die aanknopingspunten heeft in meer dan 1 nationale rechtsorde.
à In cursus enkel over internationaal publiekrecht
1.2. ROL/ BELANG VAN HET INTERNATIONAAL RECHT
Zorgt dat staten naast elkaar kunnen bestaan (co-existentie) en samenwerken (coöperatie)
1) INTERNATIONAAL RECHT BAKENT DE BEVOEGDHEDEN VAN STATEN AF
- IR bepaalt wie waar regeert
à Beginsel van territoriale soevereiniteit
= een staat kan de regels maken binnen zijn grondgebied, niet daarbuiten. Een andere staat kan zich niet
moeien met rechtssysteem van ander land.
- IR bepaalt wanneer een entiteit een staat is en hoe nieuwe staten ontstaan
2) INTERNATIONAAL RECHT REGELT DE INTERACTIES TUSSEN STATEN
- Wat als staten geschil hebben?
- Wat als een staat mensenrechten niet respecteert?
- Wat als een staat een andere staat binnenvalt?
3) INTERNATIONAAL RECHT ZORGT VOOR SAMENWERKING TUSSEN STATEN
- Binnen internationale organisaties
- Door verdragen te ondertekenen
