Volledige samenvatting van psychopathologie met lessen ( ppt's ) en aanvullingen uit het handboek

PSYCHOPATHOLOGIE
HOOFDSTUK 1: INTRODUCTIE
 Psychopathologie: ligt tussen psychiatrie en klinische
psychologie
- Psychè ( = ziel ) + pathos ( = lijden )
- Deelgebied van psychiatrie en klinische psychologie
- Houdt zich bezig met afwijkende emoties,
gedragingen en gedachten
- Weten wat er aan de hand is en waarom men doet
wat men doet
- Beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken ervan en behandeling
 Psychiatrie:
- Medische specialisme gericht op diagnostiek en behandeling van psychische
stoornissen ( medisch oogpunt om om te gaan met psychisch lijden)
 Klinische psychologie:
- Beschrijving, oorzaken en behandeling van psychische stoornissen en
bevordering van psychische welbevinden ( psychisch oogpunt om om te gaan
met psychisch lijden )
 Psychische stoornis:
- geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragingen
- met storing in het functioneren en persoonlijk lijden
 Prevalentie
- Het aantal gevallen van ziekteverschijnselen of aandoening in een bepaalde
populatie of regio




OPMERKINGEN


 Stigma – nochtans iemand met ‘ psychische problemen’ is niet per definitie
afwijkend – belang van destigmatisering !
- Bv. te gek campagne, rode neuzen dag, getuigenissen van BV’s, …
 Religieuze, morele, maatschappelijke oordelen = omgeving speelt belangrijke
invloed in mate dat iets als afwijkends wordt gezien
 Eigen gevoelens , observaties en gedachten spelen ook een rol in hoe e met
mensen omgaat, hoe je hen gaat behandelen en begeleiden
 Dus heel belangrijk van zicht te hebben op hoe je zelf in elkaar zit, want zo
kan je beter e-behandelen en begeleiden.




HOE DEFINIËREN WE AFWIJKEND GEDRAG?

,  Medisch model : biologische / genetische oorzaak
 Breder kijken : ‘ psychische stoornis’ = bio psycho sociaal
 Iedereen heeft weleens angst, verdriet, paniek, lusteloosheid, …., maar
wanneer zien we dit als afwijkend ( stop labeling children )
 Wanneer symptoom? ( kenmerken passen bij bepaalde stoornis)
 Wanneer stoornis?
- Diagnostisch criterium: bepaalde symptomen , kenmerken moeten
voldoen aan bepaalde voorwaarden alvorens beschouwd als
afwijkend en horend bij bepaalde stoornis


CRITERIA VOOR ABNORMALITEIT
1. Uitzonderlijk ( prevalentie, cultuur, record )
- Bv. stemmen horen die er in de werkelijkheid niet zijn
2. Sociaal afwijkend ( cultuur, samenleving, generatie
- Bv. achterdocht : onnodig en in overvloed onderzoeken van gebeurtenissen en
gedrag van anderen
3. Foute perceptie / interpretatie van realiteit ( religie )
- Bv. wanen
4. Emotioneel lijden ( aanwezig of afwezig ?)
- Bv. op zich niet voldoende, ook tijdsbepaling ( nog aanwezig in lange tijd na
aanleiding ? )
5. Ongepast / contraproductief gedrag ( ondanks negatieve gevolgen )
- Bv. het functioneren verstoord? Zoals bv. bij alcoholmisbruik
6. Gevaar ( sociale context, religie )
- Bv. gevaar voor zichzelf en ander



 Afwijkend gedrag is op meerdere manieren definieerbaar
 Combinatie van deze criteria
 In bepaald opzicht afwijkend zijn ≠ geheel afwijkend zijn !!!


BELANGRIJKE VRAGEN DOORHEEN DE CURSUS
 Wat vinden we afwijkend en welke karakteristieken toont dit gedrag?
 Welke oorzaken zijn er voor dit afwijkend gedrag?
 Hoe wordt omgegaan met persoon die afwijkend gedrag vertoont?
 Draagt cultuur bij aan afwijkend gedrag? Zo ja, hoe?




CULTURELE ASPECTEN VAN AFWIJKEND GEDRAG

 Gezondheid en ziekte verschilt van cultuur tot
cultuur

, - Indianen: ‘ ziekten van de blanke man ( alcohol, drugs, …) vs Indiaanse ziekten
( problemen in de stam )
 Afwijkend gedrag verschilt van cultuur tot cultuur
- Angst in Westen ( financieel ) vs Afrikaanse landen ( voortplanting )
 Terminologie verschilt van cultuur tot cultuur
- Depressie : schuld / verdriet in Westen vs hoofdpijn, vermoeidheid, zwakte in
Oosten

HISTORISCHE VISIES OP AFWIJKEND GEDRAG


HIPPOCRATES ( DIT STUK GEWOON LEZEN )
 Ziekten van lichaam & geest = gevolg van natuurlijke oorzaken, niet van
bezetenheid
 Naturalistische verklaring = evenwicht vs onevenwicht in humores /
lichaamssappen
 Verstoring in humores = afwijkend gedrag
- ++Flegma (slijm) ~ flegmatiek / traag, lethargisch
- ++Zwarte gal ~ melancholie / depressief
- ++Bloed ~ sanguinisch / opgewekt, zelfverzekerd
- ++Gele gal ~ cholerisch / driftig
 3 categorieën abnormale gedragspatronen: melancholie – manie – bezetenheid



ARABISCHE PSYCHIATRIE ( 8 S T E
EEUW – 16 D E EEUW )
 Ontwikkeling eigen psychiatrie: aandacht voor behandelingen, theorieën,
diagnostiek
 1ste psychologische centrum in Bagdad
 Typisch : mensgerichte benadering van geestesziekten
 Vermoedelijk gevolg van Koran: adviseert humane en fatsoenlijke behandeling van
geestziekten want psychologische stoornis is een praktisch probleem
 Voorloper van goed ontwikkelde behandelingen en gespecialiseerde hulp ( in
Europa kwam dit pas in 1900 ! )


EXORCISME & HEKSENVERVOLGING IN EUROPA ( 330 – 1500 N.C. )
 Heropleving geloof in bovennatuurlijke oorzaken
- Afwijkend gedrag = teken van bezetenheid
- Geesten / duivel = bezeten
- Behandeling = uitdrijving / exorcisme
 Door bv. aframmeling, geseling, gebed, uithongering, …
 Heksenvervolging eind 15de eeuw
- Door inquisiteurs aangesteld door de katholieke kerk
- Via ‘ diagnostische tests ‘
 Bv. drijftest: pure metalen zinken – onzuivere metalen
stijgen naar de oppervlakte
 Dus als je in het water werd gegooid en nog probeerde je
hoofd boven water te houden om te overleven dan wou je
samenspannen met de duivel
 Geloof in natuurlijke oorzaken nooit helemaal verdwenen

, - Kranzinnigheid omwille van lichamelijke ziekte – hersentrauma ( in England )
 Trepanatie: een procedure waarbij men een gat in de schedel maakt na het
overlijden van de persoon
- Was misschien bedoeld om het slachtoffer te bevrijden van demonen die men
verantwoordelijk achtte voor zijn of haar abnormaal gedrag




GEKKENHUIZEN ( CA 1600 )
 Overal in Europa krankzinnigengestichten
 Bedelaars + geestelijk gestoorden
 Erbarmelijke levensomstandigheden
- Vastgeketend aan bed
- Geen hygiëne
- Rondzwerven op terrein
 Tegen betaling naar fratsen van bewoners gaan kijken
- “ dolhuizen”


HERVORMINGEN
 Artsen Pussin & Pinel ( Fr. )
- Mensen met afwijkend gedrag zijn ziek
- Dus, recht op menselijke behandeling
- Behandelfilosofie: morele therapie
 Respectvolle & ontspannen omgeving & behandeling =
normaliteit
 Guislain ( Bel. ) & van der Kolk ( Ndl.)
- Guislain instituut in Gent : ‘ moderne gestichten’
- 184: Wet: kwaliteit behandeling patiënten: kwaliteitseisen aan
behandeling en verpleging van psychiatrische patiënten
 1850 Apathie: ‘ afwijking is ongeneeslijk’ = idee van succesvolle
behandeling raakt in ongenade
- Wel psychiatrische ziekenhuizen
- Psychiatrie: angstaanjagende plekken
- Mensonwaardige behandelingen ( dwangbuizen, riemen, handboeien, …)
 In de 20ste eeuw: terug aandacht voor wijze waarop men behandelt, maar nog
steeds ‘ weggestopt’ in psychiatrische ziekenhuizen
 1950 Sociaal gerichte psychiatrische principes
- Men gaat naar patiënt toe ipv wachten tot de patiënt komt
- Psychofarmaca
- Nieuwe therapeutische behandelingen gericht op re-integratie
- Patiënten worden niet langer ‘ weggestopt’ in psychiatrische ziekenhuizen die
ver van bewoonde wereld liggen

De balans tussen: