DIVERSTITEIT
DERDE ACADEMIEJAAR, EERSTE SEMESTER
Inhoud
1. Inleidende beschouwingen..........................................................................5
1.1 Het begrip ‘diversiteit’...............................................................................................5
1.1.1 Van doelgroepenbeleid naar diversiteit...............................................................5
1.1.2 Controversieel thema..........................................................................................5
1.2 Superdiversiteit – Geldof............................................................................................ 6
1.2.1 Ontstaan concept – Vertovec...............................................................................6
1.2.2 Oorzaken van demografische transitie................................................................6
1.2.3 Kwantitatieve verschillen: minority-majority cities..............................................7
1.2.4 Kwaltitatieve verschillen: diversiteit in diversiteit................................................9
1.2.5 Normalisering van superdiversiteit....................................................................11
1.3 Link diversiteit en het beroep van de sociaal werker...............................................12
1.4 Hokjesdenken – OF OF denken................................................................................12
1.4.1 Bril 1 om naar de realiteit te kijken: othering....................................................13
1.4.2 Bril 2 om naar de realiteit te kijken: homogeneïsme.........................................22
1.5 Alternatief op hokjesdenken – EN EN denken..........................................................23
1.5.1 Bril 3: intersectionaliteit / kruispuntdenken.......................................................23
1.5.2 Bril 4: Woke (latere les).....................................................................................25
2. Racisme (zelfstudie).................................................................................25
Documentaire: We came to dance.................................................................................25
Samenvatting van documentaire................................................................................25
Voorbeelden van othering.......................................................................................... 27
3. Diversiteit en identiteit.............................................................................29
3.1 Inleiding................................................................................................................... 29
3.2 Wat is identiteit?...................................................................................................... 29
3.3 Mechanismen achter identiteit................................................................................31
1. Actief versus passief............................................................................................... 31
2. Vanuit jezelf versus vanuit de ander.......................................................................33
3. Optionele versus niet optionele elementen............................................................35
4. Dynamisch versus statisch.....................................................................................36
5. Meervouding versus enkelvoudig...........................................................................36
6. Heterogene groepen versus homogene groepen....................................................37
Voorbeeld: trend van culturalisering = essentialisering.............................................38
3.4 Identiteit is weerbarstig (examenvraag)..................................................................39
, 3.5 Voorbeeld: trend van culturalisme...........................................................................39
4. Hedendaags racisme (zelfstudie)...............................................................40
Documentaire: Woord X macht X strijd..........................................................................40
Stellingen van Blommaert.......................................................................................... 41
Effect racisme op school............................................................................................. 42
Vergelijking: Blommaert – Charkaoui – Kanobana.......................................................43
Racisme en discriminiatie in opleiding sociaal werk...................................................44
5. Historisch racisme (gastcollege)................................................................45
It’s not about what race is but about what race does....................................................45
Black marxism: the making of the blakc radical tradition – Cedric Robinson.................45
De utivinding van het ras............................................................................................... 46
The invention of race..................................................................................................... 46
Uitvinding van het ras.................................................................................................... 47
Verlichting 17de-18de eeuw............................................................................................. 47
De uitvinding van ras en witheid...................................................................................48
18de en 19de eeuw: politiek economie.............................................................................49
Wetenschappelijk racisme, cultureel racisme en begrip ‘ras’........................................50
Human Zoo (1870-1958)............................................................................................... 50
Eerste wereldoorlog (1914-1918)..................................................................................51
Tweede wereldoorlog (1939-1945)................................................................................51
Na de tweede wereldoorlog (1945-1975).......................................................................51
After world war II (1945-1975).......................................................................................51
Wereldkaart................................................................................................................... 52
6. Safe en brave spaces (zelfstudie)..............................................................53
6.1 Het concept safe space............................................................................................ 53
Wat is het?.................................................................................................................. 53
Controverse rond safe space......................................................................................53
Safe space laten tegemoetkomen aan de realiteit.....................................................54
6.2 Jongeren aan zet in safe spaces...............................................................................54
Modellen van zeggenschap........................................................................................54
6.3 Van safe naar brave................................................................................................. 55
De interne en externe dimensie van safe spaces.......................................................55
Metafoor: safe space als laboratorium........................................................................55
Manieren Om van safe spaces, brave spaces te maken.............................................55
6.4 Safe spaces are not enough to save the world........................................................56
6.5 What do you mean brave sapces, i want safety – Deanna Rollfs.............................56
7. Omstaanderstraining racisme en discriminatie...........................................58
7.1 Wat is Amal.............................................................................................................. 58
Pagina 2 van 78
, 7.2 Wat is ongewenst gedrag?.......................................................................................58
7.3 Wat zijn drempels?.................................................................................................. 58
7.4 Manieren om te reageren........................................................................................58
Direct reageren.......................................................................................................... 59
Afleiden...................................................................................................................... 59
Nadien reageren......................................................................................................... 60
Signaleren.................................................................................................................. 60
8. Woke....................................................................................................... 61
8.1 Wat is het vertrekpunt?........................................................................................... 61
Vertrekpunt enerzijds................................................................................................. 61
Vertrekpunt anderzijds............................................................................................... 61
8.2 Wat is woke?............................................................................................................ 62
Sociologische analyse................................................................................................. 63
Doelstellingen............................................................................................................. 63
Ontstaan van 2 grote kampen oplossing zoeken!......................................................63
8.3 Woke als identitaire beweging.................................................................................64
Wat wil het bereiken?................................................................................................. 66
Wie niet woke is (als identitaire beweging)................................................................66
De woke-beweging zelf (terecht?)..............................................................................66
Uitleiding die op maatschappelijke spanning rond woke wijst....................................67
Een verkenning........................................................................................................... 67
8.4 Enkele thema’s........................................................................................................ 68
Wat met SES-klasse-discriminatie?.............................................................................68
Culturele toe-eigening................................................................................................ 68
Waarom die identitaire beweging?.............................................................................68
8.5 Enkele paradoxen.................................................................................................... 68
9. Uitleidende beschouwingen over diversiteit...............................................69
9.1 Tekst Geldof: superdiversiteit the next level............................................................69
Effect op sociaal werk................................................................................................. 69
Over identiteit............................................................................................................ 70
Uitdagingen voor sociaal werk....................................................................................70
1/3 meldingen van racisme speelt zich af op de arbeidsmarkt...................................70
9.2 Nood aan veranderingen in aanpak in middenveldorganisaties...............................72
Rode draad 1: een andere aanpak is nodig................................................................72
Rode draad 2: vertrek vanuit de leefwereld van de allerzwaksten.............................72
Rode draad 3: creëer partnerschappen......................................................................73
Rode draad 4: intersectionaliteit op alle niveaus van de organisatie..........................73
Rode draad 5: het beleidsniveau is een voortdurend spanningsveld..........................73
Pagina 3 van 78
, Wees ambitieus.......................................................................................................... 74
Nood aan divers sensitieve professionals in onze superdiverse context.....................74
9.3 Kritische houding..................................................................................................... 74
Handelsverlegenheid.................................................................................................. 75
Uitsluiting heeft altijd meerdere oorzaken..................................................................75
Erkenning en woke..................................................................................................... 77
9.4 Van OF-OF denken naar EN-EN denken....................................................................77
Tweetrapsraket (Geldof)............................................................................................. 77
Positieve aanpakken in het omgaan met de superdiverse realiteit.............................78
9.5 Besluit...................................................................................................................... 78
Pagina 4 van 78
DERDE ACADEMIEJAAR, EERSTE SEMESTER
Inhoud
1. Inleidende beschouwingen..........................................................................5
1.1 Het begrip ‘diversiteit’...............................................................................................5
1.1.1 Van doelgroepenbeleid naar diversiteit...............................................................5
1.1.2 Controversieel thema..........................................................................................5
1.2 Superdiversiteit – Geldof............................................................................................ 6
1.2.1 Ontstaan concept – Vertovec...............................................................................6
1.2.2 Oorzaken van demografische transitie................................................................6
1.2.3 Kwantitatieve verschillen: minority-majority cities..............................................7
1.2.4 Kwaltitatieve verschillen: diversiteit in diversiteit................................................9
1.2.5 Normalisering van superdiversiteit....................................................................11
1.3 Link diversiteit en het beroep van de sociaal werker...............................................12
1.4 Hokjesdenken – OF OF denken................................................................................12
1.4.1 Bril 1 om naar de realiteit te kijken: othering....................................................13
1.4.2 Bril 2 om naar de realiteit te kijken: homogeneïsme.........................................22
1.5 Alternatief op hokjesdenken – EN EN denken..........................................................23
1.5.1 Bril 3: intersectionaliteit / kruispuntdenken.......................................................23
1.5.2 Bril 4: Woke (latere les).....................................................................................25
2. Racisme (zelfstudie).................................................................................25
Documentaire: We came to dance.................................................................................25
Samenvatting van documentaire................................................................................25
Voorbeelden van othering.......................................................................................... 27
3. Diversiteit en identiteit.............................................................................29
3.1 Inleiding................................................................................................................... 29
3.2 Wat is identiteit?...................................................................................................... 29
3.3 Mechanismen achter identiteit................................................................................31
1. Actief versus passief............................................................................................... 31
2. Vanuit jezelf versus vanuit de ander.......................................................................33
3. Optionele versus niet optionele elementen............................................................35
4. Dynamisch versus statisch.....................................................................................36
5. Meervouding versus enkelvoudig...........................................................................36
6. Heterogene groepen versus homogene groepen....................................................37
Voorbeeld: trend van culturalisering = essentialisering.............................................38
3.4 Identiteit is weerbarstig (examenvraag)..................................................................39
, 3.5 Voorbeeld: trend van culturalisme...........................................................................39
4. Hedendaags racisme (zelfstudie)...............................................................40
Documentaire: Woord X macht X strijd..........................................................................40
Stellingen van Blommaert.......................................................................................... 41
Effect racisme op school............................................................................................. 42
Vergelijking: Blommaert – Charkaoui – Kanobana.......................................................43
Racisme en discriminiatie in opleiding sociaal werk...................................................44
5. Historisch racisme (gastcollege)................................................................45
It’s not about what race is but about what race does....................................................45
Black marxism: the making of the blakc radical tradition – Cedric Robinson.................45
De utivinding van het ras............................................................................................... 46
The invention of race..................................................................................................... 46
Uitvinding van het ras.................................................................................................... 47
Verlichting 17de-18de eeuw............................................................................................. 47
De uitvinding van ras en witheid...................................................................................48
18de en 19de eeuw: politiek economie.............................................................................49
Wetenschappelijk racisme, cultureel racisme en begrip ‘ras’........................................50
Human Zoo (1870-1958)............................................................................................... 50
Eerste wereldoorlog (1914-1918)..................................................................................51
Tweede wereldoorlog (1939-1945)................................................................................51
Na de tweede wereldoorlog (1945-1975).......................................................................51
After world war II (1945-1975).......................................................................................51
Wereldkaart................................................................................................................... 52
6. Safe en brave spaces (zelfstudie)..............................................................53
6.1 Het concept safe space............................................................................................ 53
Wat is het?.................................................................................................................. 53
Controverse rond safe space......................................................................................53
Safe space laten tegemoetkomen aan de realiteit.....................................................54
6.2 Jongeren aan zet in safe spaces...............................................................................54
Modellen van zeggenschap........................................................................................54
6.3 Van safe naar brave................................................................................................. 55
De interne en externe dimensie van safe spaces.......................................................55
Metafoor: safe space als laboratorium........................................................................55
Manieren Om van safe spaces, brave spaces te maken.............................................55
6.4 Safe spaces are not enough to save the world........................................................56
6.5 What do you mean brave sapces, i want safety – Deanna Rollfs.............................56
7. Omstaanderstraining racisme en discriminatie...........................................58
7.1 Wat is Amal.............................................................................................................. 58
Pagina 2 van 78
, 7.2 Wat is ongewenst gedrag?.......................................................................................58
7.3 Wat zijn drempels?.................................................................................................. 58
7.4 Manieren om te reageren........................................................................................58
Direct reageren.......................................................................................................... 59
Afleiden...................................................................................................................... 59
Nadien reageren......................................................................................................... 60
Signaleren.................................................................................................................. 60
8. Woke....................................................................................................... 61
8.1 Wat is het vertrekpunt?........................................................................................... 61
Vertrekpunt enerzijds................................................................................................. 61
Vertrekpunt anderzijds............................................................................................... 61
8.2 Wat is woke?............................................................................................................ 62
Sociologische analyse................................................................................................. 63
Doelstellingen............................................................................................................. 63
Ontstaan van 2 grote kampen oplossing zoeken!......................................................63
8.3 Woke als identitaire beweging.................................................................................64
Wat wil het bereiken?................................................................................................. 66
Wie niet woke is (als identitaire beweging)................................................................66
De woke-beweging zelf (terecht?)..............................................................................66
Uitleiding die op maatschappelijke spanning rond woke wijst....................................67
Een verkenning........................................................................................................... 67
8.4 Enkele thema’s........................................................................................................ 68
Wat met SES-klasse-discriminatie?.............................................................................68
Culturele toe-eigening................................................................................................ 68
Waarom die identitaire beweging?.............................................................................68
8.5 Enkele paradoxen.................................................................................................... 68
9. Uitleidende beschouwingen over diversiteit...............................................69
9.1 Tekst Geldof: superdiversiteit the next level............................................................69
Effect op sociaal werk................................................................................................. 69
Over identiteit............................................................................................................ 70
Uitdagingen voor sociaal werk....................................................................................70
1/3 meldingen van racisme speelt zich af op de arbeidsmarkt...................................70
9.2 Nood aan veranderingen in aanpak in middenveldorganisaties...............................72
Rode draad 1: een andere aanpak is nodig................................................................72
Rode draad 2: vertrek vanuit de leefwereld van de allerzwaksten.............................72
Rode draad 3: creëer partnerschappen......................................................................73
Rode draad 4: intersectionaliteit op alle niveaus van de organisatie..........................73
Rode draad 5: het beleidsniveau is een voortdurend spanningsveld..........................73
Pagina 3 van 78
, Wees ambitieus.......................................................................................................... 74
Nood aan divers sensitieve professionals in onze superdiverse context.....................74
9.3 Kritische houding..................................................................................................... 74
Handelsverlegenheid.................................................................................................. 75
Uitsluiting heeft altijd meerdere oorzaken..................................................................75
Erkenning en woke..................................................................................................... 77
9.4 Van OF-OF denken naar EN-EN denken....................................................................77
Tweetrapsraket (Geldof)............................................................................................. 77
Positieve aanpakken in het omgaan met de superdiverse realiteit.............................78
9.5 Besluit...................................................................................................................... 78
Pagina 4 van 78
