Inleiding.....................................................................................................................................10
1. Plaats van personenR........................................................................................................10
2. Wat ?.................................................................................................................................10
3. Onderscheid familieR en gezinsR......................................................................................10
4. Samenhang personenR en familieR..................................................................................11
5. Personele en vermogensrechtelijke regelingen...............................................................11
6. Raakvlakken publiekR.......................................................................................................11
7. Bronnen.............................................................................................................................11
Nationaal...........................................................................................................................11
Internationaal en Europees..............................................................................................12
8. Evolutie Familiaal model...................................................................................................13
9. Dwingend Recht................................................................................................................14
10. Bevoegd rechtscolleges...................................................................................................14
Hof van Beroep.................................................................................................................15
Parket................................................................................................................................15
FRB bevoegd voor.............................................................................................................16
Territoriale bevoegdheid..................................................................................................16
1. Het juridisch persoonsbegrip............................................................................................17
Etymologie en historiek van het extrajuridisch persoonsbegrip......................................17
Draagwijdte van het juridisch persoonsbegrip.................................................................17
2. De persoon: het lichaam...................................................................................................18
Bescherming tegen aantasting door derden....................................................................18
Bescherming van het lichaam en zelfbeschikkingsbevoegdheid......................................19
2. De persoon: ontstaan en tenietgaan................................................................................23
Leven.................................................................................................................................23
Einde van het juridisch leven............................................................................................25
4. De afwezige.......................................................................................................................32
ONDERSCHEID AFWEZIGHEID – NIET-AANWEZIGHEID – VERMISSING............................32
WETSHISTORIEK................................................................................................................32
HET VERMOEDEN VAN AFWEZIGHEID..............................................................................33
VASTSTELLING DOOR DE VREDERECHTER....................................................................33
1
, SITUATIE VAN DE GOEDEREN........................................................................................34
DE SITUATIE VAN DE ECHTGENOOT EN WETTELIJK SAMENWONENDE PARTNER.......35
DE SITUATIE VAN DE MINDERJARIGE KINDEREN..........................................................35
DE VERKLARING VAN AFWEZIGHEID.................................................................................35
DE GERECHTELIJKE VERKLARING VAN OVERLIJDEN..........................................................37
5. PERSOONSBESCHERMING: BURGERLIJKE RECHTEN EN PERSOONLIJKHEIDSRECHTEN....38
Hoofdstuk I. SUBJECTIEVE RECHTEN EN OBJECTIEVE SITUATIES......................................38
Hoofdstuk II. INDELING VAN DE SUBJECTIEVE RECHTEN..................................................39
Hoofdstuk III. PERSOONLIJKHEIDSRECHTEN.....................................................................40
§1 BEGRIP......................................................................................................................40
§2 TYPOLOGIE...............................................................................................................40
§3 HISTORIEK.................................................................................................................41
§4 KENMERKEN.............................................................................................................41
§5 HERSTEL VAN PERSOONLIJKHEIDSSCHADE: DE RECHTSVORDERING GESTEUND OP
HET PERSOONLIJKHEIDSRECHT VERSUS ART. 1382 BW...............................................42
§6 Kritiek!!!...................................................................................................................44
§7 STUDIE VAN DE BELANGRIJKSTE PERSOONLIJKHEIDSRECHTEN..............................45
RECHT OP BESCHERMING VAN HET PRIVE-LEVEN....................................................45
BRONNEN ALGEMEEN...........................................................................................45
KORTE INHOUD VAN DE VOORNAAMSTE WETGEVING........................................46
DRAAGWIJDTE VAN HET RECHT OP BESCHERMING VAN HET PRIVE-LEVEN.......51
RECHT OP COMMUNICATIEGEHEIM (is dus onderdeel van de bescherming van
het P-leven)...........................................................................................................53
RECHT OP AFBEELDING.............................................................................................57
RECHT OP DE STEM...................................................................................................60
MORELE INTELLECTUELE RECHTEN...........................................................................60
RECHT OP DE NAAM.................................................................................................61
RECHT OP ORGANISATIE VAN DE LIJKBEZORGING...................................................61
RECHT TOT ANTWOORD...........................................................................................61
RECHT OP FAMILIEHERINNERINGEN.........................................................................63
6. De staat en de eenzelvigheid van de persoon..................................................................66
Staat..................................................................................................................................66
2
, Hoofdstuk I. DRAAGWIJDTE VAN HET BEGRIP “STAAT VAN DE PERSOON”.................66
§1 BEGRIPSBEPALING................................................................................................66
§2 OORZAKEN VAN VERWERVING VAN EEN STAAT.................................................66
§3 KENMERKEN VAN DE STAAT................................................................................67
§4 BEZIT VAN STAAT.................................................................................................68
Hoofdstuk II. DE VORDERINGEN VAN STAAT................................................................69
§1 BEGRIPSBEPALING................................................................................................69
§2 SOORTEN..............................................................................................................70
VORDERINGEN TOT VASTSTELLING VAN STAAT...................................................70
VORDERINGEN TOT WIJZIGING VAN STAAT.........................................................70
§3 KENMERKEN.........................................................................................................70
§4 GEZAG VAN GEWIJSDE VAN HET VONNIS VAN STAAT........................................71
Hoofdstuk III DE VORDERING TOT VERBETERING VAN DE AKTEN VAN DE BURGERLIJKE
STAND...........................................................................................................................71
7. De eenzelvigheidskenmerken van de persoon.................................................................72
Hoofstuk I. DE NAAM........................................................................................................72
§1 BEGRIP EN BELANG..................................................................................................72
§2 BRONNEN.................................................................................................................73
§3 SOORTEN..................................................................................................................73
A. DE FAMILIENAAM.................................................................................................74
Begripsbepaling.....................................................................................................74
Verkrijging.............................................................................................................74
OORSPRONKELIJKE AFSTAMMING....................................................................75
ADOPTIEVE AFSTAMMING................................................................................76
VONDELINGEN..................................................................................................77
Invloed van het huwelijk.......................................................................................78
KENMERKEN..........................................................................................................78
VERANDERING.......................................................................................................79
A. VOORWAARDEN...........................................................................................79
B. PROCEDURE..................................................................................................79
C. GEVOLGEN....................................................................................................80
VERBETERING........................................................................................................80
3
, A. VOORWAARDEN...........................................................................................80
B. PROCEDURE..................................................................................................81
B. DE VOORNAAM.....................................................................................................81
BEGRIPSBEPALING.................................................................................................81
VERKRIJGING.........................................................................................................81
KENMERKEN..........................................................................................................82
VERANDERING.......................................................................................................82
A. VOORWAARDEN...........................................................................................82
B. PROCEDURE..................................................................................................82
VERBETERING........................................................................................................83
A. VOORWAARDEN...........................................................................................83
B. PROCEDURE..................................................................................................83
C. DE ADELLIJKE TITEL...............................................................................................84
D. DE TOENAAM........................................................................................................85
E. DE BIJNAAM..........................................................................................................85
F. HET PSEUDONIEM.................................................................................................85
E. DE HANDELS- EN MERKNAAM..............................................................................86
Hoofdstuk II. HET GESLACHT.............................................................................................86
§1 BEGRIP EN BELANG..................................................................................................86
§2 VASTSTELLING VAN HET GESLACHT.........................................................................87
§3 WIJZIGING VAN HET GESLACHT...............................................................................88
Hoofdstuk III DE WOONPLAATS........................................................................................93
§1 BEGRIP EN BELANG..................................................................................................93
§2 SOORTEN..................................................................................................................93
§3 DE BURGERRECHTELIJKE WOONPLAATS..................................................................94
A. DE ALGEMENE WOONPLAATS..............................................................................94
BEGRIPSINHOUD...................................................................................................94
VESTIGING.............................................................................................................94
WIJZIGING.............................................................................................................94
BEWIJS...................................................................................................................95
KENMERKEN..........................................................................................................95
FUNCTIE.................................................................................................................96
4
, AANVERWANTE BEGRIPPEN.................................................................................96
A. VERBLIJFPLAATS............................................................................................96
B. HOOFDVERBLIJFPLAATS................................................................................97
C. ECHTELIJKE VERBLIJFPLAATS.........................................................................97
D. Woning..........................................................................................................97
E. GEZINSWONING............................................................................................97
B. DE BIJZONDERE WOONPLAATSEN........................................................................98
B.1 ZELFSTANDIGE WETTELIJKE WOONPLAATS....................................................98
B.2 DE AFGELEIDE WETTELIJKE WOONPLAATSEN................................................98
NIET-ONTVOOGDE MINDERJARIGEN................................................................98
INWONEND HUISPERSONEEL............................................................................99
B.3 DE GEKOZEN WOONPLAATS...........................................................................99
Hoofdstuk IV. DE NATIONALITEIT...................................................................................100
§1 BEGRIP EN BELANG............................................................................................100
§2 BRONNEN...........................................................................................................101
§3 KENMERKEN.......................................................................................................101
§4 VERWERVING.....................................................................................................102
ALGEMEEN..........................................................................................................102
TOEKENNING.......................................................................................................103
A. TOEKENNING VAN DE BELGISCHE NATIONALITEIT OP GROND VAN DE
NATIONALITEIT VAN DE VADER OF MOEDER.................................................103
B. TOEKENNING VAN DE BELGISCHE NATIONALITEIT OP GROND VAN ADOPTIE
.........................................................................................................................104
C. GEBOORTE IN BELGIE..................................................................................104
D. GEZAMENLIJK GEVOLG VAN EEN AKTE VAN VERKRIJGING........................106
VERKRIJGING.......................................................................................................106
NATIONALITEITSVERKLARING.........................................................................107
DE VERKRIJGING VAN DE NATIONALITEIT DOOR NATURALISATIE.................110
HERKRIJGING.......................................................................................................112
§5VERLIES................................................................................................................112
VERLIES DOOR EIGEN TOEDOEN.........................................................................112
VERLIES BUITEN EIGEN TOEDOEN.......................................................................113
5
, VERLIES INGEVOLGE BEWIJS VAN EEN VREEMDE NATIONALITEIT.....................114
§6. Bewijs................................................................................................................115
8. Burgerlijke stand.............................................................................................................116
HOOFDSTUK I. BEGRIP EN BELANG.................................................................................116
HOOFDSTUK II. KENMERKEN VAN DE WETGEVING........................................................116
HOOFDSTUK III. KRITIEK OP DE GELDENDE REGELING...................................................116
HOOFDSTUK IV. DE AMBTENAAR VAN DE BURGERLIJKE STAND....................................118
§1. TITULARIS VAN DE OPDRACHT..............................................................................118
§2. BEVOEGDHEID.......................................................................................................118
§3. AANSPRAKELIJKHEID.............................................................................................119
§4. DE REGISTERS VAN DE BURGERLIJKE STAND........................................................119
Hoofdstuk V: TOEGANKELIJKHEID VAN DE BS................................................................119
HOOFDSTUK VI. DE AKTEN VAN DE BURGERLIJKE STAND..............................................120
§1. INHOUD EN VORM................................................................................................120
§2. NIETIGVERKLARING...............................................................................................122
§3. BEWIJSKRACHT......................................................................................................122
EXCLUSIEVE BEWIJSKRACHT...................................................................................122
AUTHENTIEKE BEWIJSKRACHT................................................................................124
§4. VERBETERING EN VERVANGING...........................................................................126
§5. DE AKTE VAN GEBOORTE NADER BEKEKEN..........................................................126
9. NIET AAN DE BURGERLIJKE STAND ONTLEENDE BEWIJZEN VAN STAAT EN
BEKWAAMHEID...................................................................................................................128
TITEL I. DE BEKWAAMHEID.....................................................................................................130
HOOFDSTUK I. FEITELIJKE BEKWAAMHEID EN JURIDISCHE BEKWAAMHEID.....................130
HOOFDSTUK II. RECHTSBEKWAAMHEID EN HANDELINGSBEKWAAMHEID.......................130
§1. ALGEMEEN................................................................................................................131
BEGRIPSBEPALING......................................................................................................131
BRONNEN...................................................................................................................131
§2. RECHTSBEKWAAMHEID............................................................................................131
A. DE REGEL.................................................................................................................131
B. DE UITZONDERINGEN.............................................................................................131
1. CATEGORIEËN VAN RECHTSONBEKWAME PERSONEN.......................................131
6
, a. VREEMDELINGEN............................................................................................131
b. STRAFRECHTELIJK VEROORDEELDEN EN GEINTERNEERDEN..........................132
B. RECHTSVERHOUDINGEN DIE AANLEIDING GEVEN TOT RECHTSONBEKWAAMHEID
.....................................................................................................................................133
§3. HANDELINGSBEKWAAMHEID...................................................................................134
A. DE REGEL.................................................................................................................134
B. DE UITZONDERINGEN.............................................................................................135
TITEL II. DE MINDERJARIGEN..................................................................................................138
HOOFDSTUK I. DE MINDERJARIGHEID................................................................................138
HOOFDSTUK II. GEZAGSSTRUCTUREN TEN AANZIEN VAN MINDERJARIGEN.....................138
HOOFDSTUK III. DE HANDELINGS(ON)BEKWAAMHEID VAN MINDERJARIGEN..................139
§1. NIET-ONTVOOGDE MINDERJARIGEN........................................................................140
A. ALGEMEEN..............................................................................................................140
B. DE VERTEGENWOORDIGING VAN DE MINDERJARIGE............................................140
DE MINDERJARIGE ONDER OUDERLIJK GEZAG......................................................140
DE MINDERJARIGE ONDER VOOGDIJ.....................................................................141
SANCTIE BIJ VERBODEN ZELFOPTREDEN VAN DE MINDERJARIGE........................142
C. HET GEOORLOOFD ZELFOPTREDEN VAN DE MINDERJARIGE.................................143
1. DE ZELF MAAR NIET ZELFSTANDIG OPTREDENDE MINDERJARIGE.....................143
2. DE ZELF EN ZELFSTANDIG OPTREDENDE MINDERJARIGE...................................145
§2. ONTVOOGDE MINDERJARIGEN.................................................................................147
A. DE ONTVOOGDING.................................................................................................147
BEGRIP EN BELANG................................................................................................147
TOTSTANDKOMING VAN DE ONTVOOGDING........................................................148
a. WETTELIJKE ONTVOOGDING...........................................................................148
b. GERECHTELIJKE ONTVOOGDING.....................................................................148
B. STATUUT VAN DE ONTVOOGDE MINDERJARIGE....................................................149
GEZAG OVER DE ONTVOOGDE................................................................................149
CURATELE OVER DE ONTVOOGDE..........................................................................150
C. HANDELINGSBEKWAAMHEID VAN DE ONTVOOGDE.............................................150
ALGEMEEN..............................................................................................................150
HANDELINGEN DIE DE ONTVOOGDE ZELF EN ZELFSTANDIG MAG STELLEN..........151
7
, HANDELINGEN DIE DE ONTVOOGDE ZELF MAAR NIET ZELFSTANDIG MAG STELLEN
.................................................................................................................................151
HANDELINGEN ONDERWORPEN AAN DE VOOGDIJREGELING...............................152
VERBODEN RECHTSHANDELINGEN.........................................................................152
SANCTIEREGELING..................................................................................................153
C. EINDE VAN DE ONTVOOGDING..............................................................................154
TITEL III. DE GEESTELIJK EN LICHAMELIJK GEHANDICAPTEN..................................................155
HOOFDSTUK I. ALGEMEEN..................................................................................................155
HOOFDSTUK II. DE VRIJHEIDSBEROVING VAN GEESTESZIEKEN..........................................156
§1. SITUERING EN HISTORIEK..........................................................................................156
A. BURGERLIJK RECHT.................................................................................................156
B. STRAFRECHT............................................................................................................156
§2. DE WET VAN 26 JUNI 1990 TOT BESCHERMING VAN DE PERSOON VAN DE
GEESTESZIEKE..................................................................................................................157
A. VRIJHEIDSBEROVING ALS UITZONDERINGSSITUATIE.............................................157
B. DE RECHTEN VAN DE PATIENT................................................................................158
C. CONFORMITEIT MET DE MENSENRECHTEN...........................................................158
D. TOEPASSINGSVOORWAARDEN...............................................................................158
E. DE GEDWONGEN BEHANDELING IN EEN ZIEKENHUIS............................................159
DE GEDWONGEN OPNEMING TER OBSERVATIE.....................................................159
HET GEDWONGEN VERDER VERBLIJF.....................................................................162
F. DE GEDWONGEN VERPLEGING IN EEN GEZIN........................................................165
ALGEMEEN..............................................................................................................165
DE GEDWONGEN OPNEMING TER OBSERVATIE.....................................................165
HET GEDWONGEN VERDER VERBLIJF.....................................................................166
G. RECHTSMIDDELEN (art 30 WBPG)..........................................................................167
H. UITVOERBAARHEID.................................................................................................167
I. PROCEDURE IN HOGER BEROEP..............................................................................167
CASSATIEBEROEP........................................................................................................168
K. HANDELINGSBEKWAAMHEID VAN DE GEESTESZIEKE TIJDENS EN NA DE
BEEINDIGING VAN DE VRIJHEIDSBEROVENDE MAATREGELEN..................................168
HOOFDSTUK III. BURGERRECHTELIJKE BESCHERMINGSSTATUTEN....................................168
8
, §1. SITUERING.................................................................................................................168
§2. DE HERVORMING VAN DE REGELINGEN INZAKE ONBEKWAAMHEID EN DE
INSTELLING VAN EEN NIEUWE BESCHERMINGSSTATUS DIE STROOKT MET DE
MENSELIJKE WAARDIGHEID............................................................................................169
VERTREKPUNT.............................................................................................................169
KRACHTLIJNEN VAN DE NIEUWE WET........................................................................170
BUITENGERECHTELIJKE BESCHERMING..................................................................172
GERECHTELIJKE BESCHERMING..............................................................................173
SANCTIONERING VAN ONGEOORLOOFDE HANDELINGEN VAN DE ONDER BEWIND
GESTELDE PERSOON...................................................................................................180
§3. HET BESCHERMINGSSTATUUT VAN DE GEHUWDE GEESTESZIEKE...........................182
HOOFDSTUK IV. STRAFRECHTELIJKE MAATREGELEN.........................................................183
9
, Personen en familierecht
Inleiding
1. Plaats van personenR
PubliekR
PrivaatR
o Privaat sociaal R
o Burgerlijk R
ZakenR
VerbintenissenR
Gerechtelijk R
Personen- en familie R : onafscheidelijk van elkaar verbonden
o Privaat economisch R
2. Wat ?
• Omvat algemen begrippen en beginselend betreffende rechtstoestand en
rechtsbescherming van de persoon als individu.
3. Onderscheid familieR en gezinsR
• personenR: betrekking op individu op zich
• familieR: organiseert juridische relatie tussen individuele persoon en familieleden
o juridische familie: gevormd door personen door
seksuele basis (echtgenoten, wettelijke samenwoners): HORIZONTAAL
FR
voorplanting (seksueel en vergelijkbaar) en afstamming met elkaar
verbonden: VERTICAAL FR
• Gezinsrecht: privaatrechtelijke verhoudingen in de nucleaire familie (kerngezin)
o Diverse gezinsvormen: traditioneel gezin, alleenstaande ouders, nieuw
samengesteld gezin…
o Partners gehuwd of WS => wettelijk gezin : onderlinge verhoudingen geregeld
en beschermd
o Partners zijn FS => onwettig gezin (dus niet geregeld of beschermd door
wetgever, enkel bescherming van algemeen MensenR)
10
1. Plaats van personenR........................................................................................................10
2. Wat ?.................................................................................................................................10
3. Onderscheid familieR en gezinsR......................................................................................10
4. Samenhang personenR en familieR..................................................................................11
5. Personele en vermogensrechtelijke regelingen...............................................................11
6. Raakvlakken publiekR.......................................................................................................11
7. Bronnen.............................................................................................................................11
Nationaal...........................................................................................................................11
Internationaal en Europees..............................................................................................12
8. Evolutie Familiaal model...................................................................................................13
9. Dwingend Recht................................................................................................................14
10. Bevoegd rechtscolleges...................................................................................................14
Hof van Beroep.................................................................................................................15
Parket................................................................................................................................15
FRB bevoegd voor.............................................................................................................16
Territoriale bevoegdheid..................................................................................................16
1. Het juridisch persoonsbegrip............................................................................................17
Etymologie en historiek van het extrajuridisch persoonsbegrip......................................17
Draagwijdte van het juridisch persoonsbegrip.................................................................17
2. De persoon: het lichaam...................................................................................................18
Bescherming tegen aantasting door derden....................................................................18
Bescherming van het lichaam en zelfbeschikkingsbevoegdheid......................................19
2. De persoon: ontstaan en tenietgaan................................................................................23
Leven.................................................................................................................................23
Einde van het juridisch leven............................................................................................25
4. De afwezige.......................................................................................................................32
ONDERSCHEID AFWEZIGHEID – NIET-AANWEZIGHEID – VERMISSING............................32
WETSHISTORIEK................................................................................................................32
HET VERMOEDEN VAN AFWEZIGHEID..............................................................................33
VASTSTELLING DOOR DE VREDERECHTER....................................................................33
1
, SITUATIE VAN DE GOEDEREN........................................................................................34
DE SITUATIE VAN DE ECHTGENOOT EN WETTELIJK SAMENWONENDE PARTNER.......35
DE SITUATIE VAN DE MINDERJARIGE KINDEREN..........................................................35
DE VERKLARING VAN AFWEZIGHEID.................................................................................35
DE GERECHTELIJKE VERKLARING VAN OVERLIJDEN..........................................................37
5. PERSOONSBESCHERMING: BURGERLIJKE RECHTEN EN PERSOONLIJKHEIDSRECHTEN....38
Hoofdstuk I. SUBJECTIEVE RECHTEN EN OBJECTIEVE SITUATIES......................................38
Hoofdstuk II. INDELING VAN DE SUBJECTIEVE RECHTEN..................................................39
Hoofdstuk III. PERSOONLIJKHEIDSRECHTEN.....................................................................40
§1 BEGRIP......................................................................................................................40
§2 TYPOLOGIE...............................................................................................................40
§3 HISTORIEK.................................................................................................................41
§4 KENMERKEN.............................................................................................................41
§5 HERSTEL VAN PERSOONLIJKHEIDSSCHADE: DE RECHTSVORDERING GESTEUND OP
HET PERSOONLIJKHEIDSRECHT VERSUS ART. 1382 BW...............................................42
§6 Kritiek!!!...................................................................................................................44
§7 STUDIE VAN DE BELANGRIJKSTE PERSOONLIJKHEIDSRECHTEN..............................45
RECHT OP BESCHERMING VAN HET PRIVE-LEVEN....................................................45
BRONNEN ALGEMEEN...........................................................................................45
KORTE INHOUD VAN DE VOORNAAMSTE WETGEVING........................................46
DRAAGWIJDTE VAN HET RECHT OP BESCHERMING VAN HET PRIVE-LEVEN.......51
RECHT OP COMMUNICATIEGEHEIM (is dus onderdeel van de bescherming van
het P-leven)...........................................................................................................53
RECHT OP AFBEELDING.............................................................................................57
RECHT OP DE STEM...................................................................................................60
MORELE INTELLECTUELE RECHTEN...........................................................................60
RECHT OP DE NAAM.................................................................................................61
RECHT OP ORGANISATIE VAN DE LIJKBEZORGING...................................................61
RECHT TOT ANTWOORD...........................................................................................61
RECHT OP FAMILIEHERINNERINGEN.........................................................................63
6. De staat en de eenzelvigheid van de persoon..................................................................66
Staat..................................................................................................................................66
2
, Hoofdstuk I. DRAAGWIJDTE VAN HET BEGRIP “STAAT VAN DE PERSOON”.................66
§1 BEGRIPSBEPALING................................................................................................66
§2 OORZAKEN VAN VERWERVING VAN EEN STAAT.................................................66
§3 KENMERKEN VAN DE STAAT................................................................................67
§4 BEZIT VAN STAAT.................................................................................................68
Hoofdstuk II. DE VORDERINGEN VAN STAAT................................................................69
§1 BEGRIPSBEPALING................................................................................................69
§2 SOORTEN..............................................................................................................70
VORDERINGEN TOT VASTSTELLING VAN STAAT...................................................70
VORDERINGEN TOT WIJZIGING VAN STAAT.........................................................70
§3 KENMERKEN.........................................................................................................70
§4 GEZAG VAN GEWIJSDE VAN HET VONNIS VAN STAAT........................................71
Hoofdstuk III DE VORDERING TOT VERBETERING VAN DE AKTEN VAN DE BURGERLIJKE
STAND...........................................................................................................................71
7. De eenzelvigheidskenmerken van de persoon.................................................................72
Hoofstuk I. DE NAAM........................................................................................................72
§1 BEGRIP EN BELANG..................................................................................................72
§2 BRONNEN.................................................................................................................73
§3 SOORTEN..................................................................................................................73
A. DE FAMILIENAAM.................................................................................................74
Begripsbepaling.....................................................................................................74
Verkrijging.............................................................................................................74
OORSPRONKELIJKE AFSTAMMING....................................................................75
ADOPTIEVE AFSTAMMING................................................................................76
VONDELINGEN..................................................................................................77
Invloed van het huwelijk.......................................................................................78
KENMERKEN..........................................................................................................78
VERANDERING.......................................................................................................79
A. VOORWAARDEN...........................................................................................79
B. PROCEDURE..................................................................................................79
C. GEVOLGEN....................................................................................................80
VERBETERING........................................................................................................80
3
, A. VOORWAARDEN...........................................................................................80
B. PROCEDURE..................................................................................................81
B. DE VOORNAAM.....................................................................................................81
BEGRIPSBEPALING.................................................................................................81
VERKRIJGING.........................................................................................................81
KENMERKEN..........................................................................................................82
VERANDERING.......................................................................................................82
A. VOORWAARDEN...........................................................................................82
B. PROCEDURE..................................................................................................82
VERBETERING........................................................................................................83
A. VOORWAARDEN...........................................................................................83
B. PROCEDURE..................................................................................................83
C. DE ADELLIJKE TITEL...............................................................................................84
D. DE TOENAAM........................................................................................................85
E. DE BIJNAAM..........................................................................................................85
F. HET PSEUDONIEM.................................................................................................85
E. DE HANDELS- EN MERKNAAM..............................................................................86
Hoofdstuk II. HET GESLACHT.............................................................................................86
§1 BEGRIP EN BELANG..................................................................................................86
§2 VASTSTELLING VAN HET GESLACHT.........................................................................87
§3 WIJZIGING VAN HET GESLACHT...............................................................................88
Hoofdstuk III DE WOONPLAATS........................................................................................93
§1 BEGRIP EN BELANG..................................................................................................93
§2 SOORTEN..................................................................................................................93
§3 DE BURGERRECHTELIJKE WOONPLAATS..................................................................94
A. DE ALGEMENE WOONPLAATS..............................................................................94
BEGRIPSINHOUD...................................................................................................94
VESTIGING.............................................................................................................94
WIJZIGING.............................................................................................................94
BEWIJS...................................................................................................................95
KENMERKEN..........................................................................................................95
FUNCTIE.................................................................................................................96
4
, AANVERWANTE BEGRIPPEN.................................................................................96
A. VERBLIJFPLAATS............................................................................................96
B. HOOFDVERBLIJFPLAATS................................................................................97
C. ECHTELIJKE VERBLIJFPLAATS.........................................................................97
D. Woning..........................................................................................................97
E. GEZINSWONING............................................................................................97
B. DE BIJZONDERE WOONPLAATSEN........................................................................98
B.1 ZELFSTANDIGE WETTELIJKE WOONPLAATS....................................................98
B.2 DE AFGELEIDE WETTELIJKE WOONPLAATSEN................................................98
NIET-ONTVOOGDE MINDERJARIGEN................................................................98
INWONEND HUISPERSONEEL............................................................................99
B.3 DE GEKOZEN WOONPLAATS...........................................................................99
Hoofdstuk IV. DE NATIONALITEIT...................................................................................100
§1 BEGRIP EN BELANG............................................................................................100
§2 BRONNEN...........................................................................................................101
§3 KENMERKEN.......................................................................................................101
§4 VERWERVING.....................................................................................................102
ALGEMEEN..........................................................................................................102
TOEKENNING.......................................................................................................103
A. TOEKENNING VAN DE BELGISCHE NATIONALITEIT OP GROND VAN DE
NATIONALITEIT VAN DE VADER OF MOEDER.................................................103
B. TOEKENNING VAN DE BELGISCHE NATIONALITEIT OP GROND VAN ADOPTIE
.........................................................................................................................104
C. GEBOORTE IN BELGIE..................................................................................104
D. GEZAMENLIJK GEVOLG VAN EEN AKTE VAN VERKRIJGING........................106
VERKRIJGING.......................................................................................................106
NATIONALITEITSVERKLARING.........................................................................107
DE VERKRIJGING VAN DE NATIONALITEIT DOOR NATURALISATIE.................110
HERKRIJGING.......................................................................................................112
§5VERLIES................................................................................................................112
VERLIES DOOR EIGEN TOEDOEN.........................................................................112
VERLIES BUITEN EIGEN TOEDOEN.......................................................................113
5
, VERLIES INGEVOLGE BEWIJS VAN EEN VREEMDE NATIONALITEIT.....................114
§6. Bewijs................................................................................................................115
8. Burgerlijke stand.............................................................................................................116
HOOFDSTUK I. BEGRIP EN BELANG.................................................................................116
HOOFDSTUK II. KENMERKEN VAN DE WETGEVING........................................................116
HOOFDSTUK III. KRITIEK OP DE GELDENDE REGELING...................................................116
HOOFDSTUK IV. DE AMBTENAAR VAN DE BURGERLIJKE STAND....................................118
§1. TITULARIS VAN DE OPDRACHT..............................................................................118
§2. BEVOEGDHEID.......................................................................................................118
§3. AANSPRAKELIJKHEID.............................................................................................119
§4. DE REGISTERS VAN DE BURGERLIJKE STAND........................................................119
Hoofdstuk V: TOEGANKELIJKHEID VAN DE BS................................................................119
HOOFDSTUK VI. DE AKTEN VAN DE BURGERLIJKE STAND..............................................120
§1. INHOUD EN VORM................................................................................................120
§2. NIETIGVERKLARING...............................................................................................122
§3. BEWIJSKRACHT......................................................................................................122
EXCLUSIEVE BEWIJSKRACHT...................................................................................122
AUTHENTIEKE BEWIJSKRACHT................................................................................124
§4. VERBETERING EN VERVANGING...........................................................................126
§5. DE AKTE VAN GEBOORTE NADER BEKEKEN..........................................................126
9. NIET AAN DE BURGERLIJKE STAND ONTLEENDE BEWIJZEN VAN STAAT EN
BEKWAAMHEID...................................................................................................................128
TITEL I. DE BEKWAAMHEID.....................................................................................................130
HOOFDSTUK I. FEITELIJKE BEKWAAMHEID EN JURIDISCHE BEKWAAMHEID.....................130
HOOFDSTUK II. RECHTSBEKWAAMHEID EN HANDELINGSBEKWAAMHEID.......................130
§1. ALGEMEEN................................................................................................................131
BEGRIPSBEPALING......................................................................................................131
BRONNEN...................................................................................................................131
§2. RECHTSBEKWAAMHEID............................................................................................131
A. DE REGEL.................................................................................................................131
B. DE UITZONDERINGEN.............................................................................................131
1. CATEGORIEËN VAN RECHTSONBEKWAME PERSONEN.......................................131
6
, a. VREEMDELINGEN............................................................................................131
b. STRAFRECHTELIJK VEROORDEELDEN EN GEINTERNEERDEN..........................132
B. RECHTSVERHOUDINGEN DIE AANLEIDING GEVEN TOT RECHTSONBEKWAAMHEID
.....................................................................................................................................133
§3. HANDELINGSBEKWAAMHEID...................................................................................134
A. DE REGEL.................................................................................................................134
B. DE UITZONDERINGEN.............................................................................................135
TITEL II. DE MINDERJARIGEN..................................................................................................138
HOOFDSTUK I. DE MINDERJARIGHEID................................................................................138
HOOFDSTUK II. GEZAGSSTRUCTUREN TEN AANZIEN VAN MINDERJARIGEN.....................138
HOOFDSTUK III. DE HANDELINGS(ON)BEKWAAMHEID VAN MINDERJARIGEN..................139
§1. NIET-ONTVOOGDE MINDERJARIGEN........................................................................140
A. ALGEMEEN..............................................................................................................140
B. DE VERTEGENWOORDIGING VAN DE MINDERJARIGE............................................140
DE MINDERJARIGE ONDER OUDERLIJK GEZAG......................................................140
DE MINDERJARIGE ONDER VOOGDIJ.....................................................................141
SANCTIE BIJ VERBODEN ZELFOPTREDEN VAN DE MINDERJARIGE........................142
C. HET GEOORLOOFD ZELFOPTREDEN VAN DE MINDERJARIGE.................................143
1. DE ZELF MAAR NIET ZELFSTANDIG OPTREDENDE MINDERJARIGE.....................143
2. DE ZELF EN ZELFSTANDIG OPTREDENDE MINDERJARIGE...................................145
§2. ONTVOOGDE MINDERJARIGEN.................................................................................147
A. DE ONTVOOGDING.................................................................................................147
BEGRIP EN BELANG................................................................................................147
TOTSTANDKOMING VAN DE ONTVOOGDING........................................................148
a. WETTELIJKE ONTVOOGDING...........................................................................148
b. GERECHTELIJKE ONTVOOGDING.....................................................................148
B. STATUUT VAN DE ONTVOOGDE MINDERJARIGE....................................................149
GEZAG OVER DE ONTVOOGDE................................................................................149
CURATELE OVER DE ONTVOOGDE..........................................................................150
C. HANDELINGSBEKWAAMHEID VAN DE ONTVOOGDE.............................................150
ALGEMEEN..............................................................................................................150
HANDELINGEN DIE DE ONTVOOGDE ZELF EN ZELFSTANDIG MAG STELLEN..........151
7
, HANDELINGEN DIE DE ONTVOOGDE ZELF MAAR NIET ZELFSTANDIG MAG STELLEN
.................................................................................................................................151
HANDELINGEN ONDERWORPEN AAN DE VOOGDIJREGELING...............................152
VERBODEN RECHTSHANDELINGEN.........................................................................152
SANCTIEREGELING..................................................................................................153
C. EINDE VAN DE ONTVOOGDING..............................................................................154
TITEL III. DE GEESTELIJK EN LICHAMELIJK GEHANDICAPTEN..................................................155
HOOFDSTUK I. ALGEMEEN..................................................................................................155
HOOFDSTUK II. DE VRIJHEIDSBEROVING VAN GEESTESZIEKEN..........................................156
§1. SITUERING EN HISTORIEK..........................................................................................156
A. BURGERLIJK RECHT.................................................................................................156
B. STRAFRECHT............................................................................................................156
§2. DE WET VAN 26 JUNI 1990 TOT BESCHERMING VAN DE PERSOON VAN DE
GEESTESZIEKE..................................................................................................................157
A. VRIJHEIDSBEROVING ALS UITZONDERINGSSITUATIE.............................................157
B. DE RECHTEN VAN DE PATIENT................................................................................158
C. CONFORMITEIT MET DE MENSENRECHTEN...........................................................158
D. TOEPASSINGSVOORWAARDEN...............................................................................158
E. DE GEDWONGEN BEHANDELING IN EEN ZIEKENHUIS............................................159
DE GEDWONGEN OPNEMING TER OBSERVATIE.....................................................159
HET GEDWONGEN VERDER VERBLIJF.....................................................................162
F. DE GEDWONGEN VERPLEGING IN EEN GEZIN........................................................165
ALGEMEEN..............................................................................................................165
DE GEDWONGEN OPNEMING TER OBSERVATIE.....................................................165
HET GEDWONGEN VERDER VERBLIJF.....................................................................166
G. RECHTSMIDDELEN (art 30 WBPG)..........................................................................167
H. UITVOERBAARHEID.................................................................................................167
I. PROCEDURE IN HOGER BEROEP..............................................................................167
CASSATIEBEROEP........................................................................................................168
K. HANDELINGSBEKWAAMHEID VAN DE GEESTESZIEKE TIJDENS EN NA DE
BEEINDIGING VAN DE VRIJHEIDSBEROVENDE MAATREGELEN..................................168
HOOFDSTUK III. BURGERRECHTELIJKE BESCHERMINGSSTATUTEN....................................168
8
, §1. SITUERING.................................................................................................................168
§2. DE HERVORMING VAN DE REGELINGEN INZAKE ONBEKWAAMHEID EN DE
INSTELLING VAN EEN NIEUWE BESCHERMINGSSTATUS DIE STROOKT MET DE
MENSELIJKE WAARDIGHEID............................................................................................169
VERTREKPUNT.............................................................................................................169
KRACHTLIJNEN VAN DE NIEUWE WET........................................................................170
BUITENGERECHTELIJKE BESCHERMING..................................................................172
GERECHTELIJKE BESCHERMING..............................................................................173
SANCTIONERING VAN ONGEOORLOOFDE HANDELINGEN VAN DE ONDER BEWIND
GESTELDE PERSOON...................................................................................................180
§3. HET BESCHERMINGSSTATUUT VAN DE GEHUWDE GEESTESZIEKE...........................182
HOOFDSTUK IV. STRAFRECHTELIJKE MAATREGELEN.........................................................183
9
, Personen en familierecht
Inleiding
1. Plaats van personenR
PubliekR
PrivaatR
o Privaat sociaal R
o Burgerlijk R
ZakenR
VerbintenissenR
Gerechtelijk R
Personen- en familie R : onafscheidelijk van elkaar verbonden
o Privaat economisch R
2. Wat ?
• Omvat algemen begrippen en beginselend betreffende rechtstoestand en
rechtsbescherming van de persoon als individu.
3. Onderscheid familieR en gezinsR
• personenR: betrekking op individu op zich
• familieR: organiseert juridische relatie tussen individuele persoon en familieleden
o juridische familie: gevormd door personen door
seksuele basis (echtgenoten, wettelijke samenwoners): HORIZONTAAL
FR
voorplanting (seksueel en vergelijkbaar) en afstamming met elkaar
verbonden: VERTICAAL FR
• Gezinsrecht: privaatrechtelijke verhoudingen in de nucleaire familie (kerngezin)
o Diverse gezinsvormen: traditioneel gezin, alleenstaande ouders, nieuw
samengesteld gezin…
o Partners gehuwd of WS => wettelijk gezin : onderlinge verhoudingen geregeld
en beschermd
o Partners zijn FS => onwettig gezin (dus niet geregeld of beschermd door
wetgever, enkel bescherming van algemeen MensenR)
10
