Samenvatting - goederenrecht

Samenvatting goederenrecht ppt2: eigendomsrecht

1 Situering - rechtsbronnen
1.1 Codex
boek 3 BW
Titel 1 Algemene beginselen: art. 3.18
– 3.29
Titel 2 Indeling van de goederen
Titel 3 Eigendomsrecht: art. 3.50 –
3.64
Titel 4 Mede-eigendom
Titel 5 Burenrelaties:
 burenhinder: art. 3.101 –
3.102
 gemene afsluiting
 erfdienstbaarheden
Titel 6 Vruchtgebruik
Titel 7 Erfpracht
Titel 8 opstalrecht


2 Definitie en kenmerken van het eigendomsrecht
Meest volledige zakelijke recht (art. 3.50 BW)

 Recht om het goed te gebruiken
o Materiële handelingen uitvoeren die de waarde vh goed niet verminderen
o Juridische handelingen doen zonder het juridische statuut te veranderen
 Recht op genot van het goed
o Recht om de vruchten en opbrengsten van het goed te innen
 Vruchten: wat het goed oplevert zonder de waarde te verlagen (art. 3.42,
eerste lid BW) (huren = vruchten)
 Opbrengsten: wat het goed levert, maar met waardevermindering (art.
3.42, tweede lid BW)
 Recht over het goed te beschikken
o Materiële handelingen uitvoeren waardoor het goed teniet gaat
o Juridische handelingen doen waardoor het juridische statuut van het goed
verandert, i.h.b. waardoor het verdwijnt uit het vermogen

! Beschikkingsrecht = wezenskenmerk / kernaspect vh eigendomsrecht
(<> zakelijke gebruiksrechten: enkel recht tot gebruik/genot van andermans goed)

Altijddurend recht:

 Geldt zolang het goed bestaat
 <> zakelijke gebruiksrechten: altijd tijdelijk
 Overdracht mogelijk aan andere eigenaar door overeenkomst (bv. koop-verkoop, ruil,
schenking, …)




1

, 3 Beperkingen van het eigendomsrecht
Meest volledige zakelijke recht, maar géén absoluut recht
 Zie art. 3.50 in fine BW: “ … behoudens de beperkingen die door wetten, verordeningen of
door de rechten van derden worden opgelegd“

Beperkingen mogelijk in:

 het algemeen belang (in relatie tot de overheid)
= publiekrechtelijke beperkingen
 het privébelang van anderen (in relatie tot medeburgers)
= privaatrechtelijke beperkingen

publiekrechtelijke beperkingen

 bv: onteigening, regels over ruimtelijke ordening, milieubescherming

privaatrechtelijke beperkingen

 buitencontractuele aansprakelijkheid  schade zonder contract – leiden tot
schadevergoeding
 rechtsmisbruik
 evenwichtsleer (hinder uit nabuurschap)  gebruik v eigendom mag geen hinder voor
buren veroorzaken (bv geluidsoverlast)

privaatrechtelijke beperkingen eigendomsrecht – buitencontractuele aansprakelijkheid

Principe Iedereen is aansprakelijk voor schade die hij door zijn fout aan
anderen veroorzaakt.
Dus: een eigenaar mag zijn eigendomsrecht niet op foutieve wijze
uitoefenen waardoor hij aan anderen schade veroorzaakt
Rechtsgrond Art. 1382-83 oud BW (vanaf 1.1.2025: art. 6.5 BW)
Toepassingsvoorwaard 1. Fout
en 2. Schade
3. Causaal verband

remedie Integraal schadeherstel (in natura of bij equivalent)


Privaatrechtelijke beperkingen eigendomsrecht – leer van het rechtsmisbruik

Principe Niemand mag misbruik maken van zijn recht.
Dus: een eigenaar mag zijn eigendomsrecht niet misbruiken
Rechtsgrond Art. 1.10 BW
Toepassingsvoorwaard 1. Misbruik van recht
en = recht uitoefenen op een wijze die kennelijk de grenzen te buiten
gaat van een normale uitoefening van dat recht door een
voorzichtige en redelijke persoon in dezelfde omstandigheden
geplaatst, bv.
 handelen met bedoeling te schaden
 handelen met afwezigheid van enig eigen nut of belang
 bij gelijk voordeel voor zichzelf kiezen voor de meest
nadelige weg voor ander
 belangrijk onevenwicht tussen gering nut voor een en groot
nadeel voor ander
2. Schade

2