Florence Lamberts 1VBj 14/02/2020
Medicatie
Voorkomen Genezen
-
Definitie van medicatie
Elke enkelvoudige of samengestelde substantie die een therapeutisch of
profylactische eigenschap heeft + symptomatisch = verzachten
Substantie kan worden toegedient om fysiologische functies
te herstellen
te verbeteren
te wijzigen
door farmacologische, immunologische of metabolische effect te
bewerkstellingen of om een medische diagnose te stellen
specialiteitsnaam, generische of stofnaam
de fabrikant heeft een product gemaakt en verloopt dit onder deze benaming (hij
neemt er een patent op)
specialiteitsnamen zijn in de volksmond gekend dafalgan/brufen zijn gekende
pijnstillers Merknaam
generische geneesmiddelen deze zijn kwalitatief evenwaardig maar goedkoper en
een goed alternatief generische naam verwijst vaak naar een actief bestanddeel
aangevuld met de naam van de producent
Bv: paracetamol (Dafalgan) word op de markt gebracht door Eurogenerics en is wat
we noemen het generieke geneesmiddel Dafalgan Paracetamol EG
generische geneesmiddelen kunnen ook bij hun stofnaam benoemd worden
(actieve bestandsdeel)
Bv: de stofnaam van Dafalgan is paracetamol
in de zorg worden de verschillende benamingen door elkaar gebruikt wat voor
verwarring kan zorgen, als vpk moet je deze kunnen onderscheiden
je moet steeds kunnen verklaren aan patiënt wat je geeft en waarom
pag. 1
, Florence Lamberts 1VBj 14/02/2020
geschiedenis van medicatie
tot voor WO2 waren geneesmiddelen voornamelijk van natuurproducten waar een
geneeskundige werking aan word toegeschreven
deze kennis word van generatie op generatie overgedragen (penicilline door fleming)
deze geneeskrachtige kruiden worden vaak als bij toeval ontdekt
vanaf 20ste eeuw meer gericht onderzoek naar het ontstaan van ziekte en de
behandeling ervan
kennis van natuurproducten word aangevuld met wetenschappelijk onderzochten
kennis
zo worden er nieuwe chemische substanties gesynthetiseerd maar er word
tegenwoordig ook veel onderzoek gedaan naar biologische geneesmiddelen de
zogenaamde biosimilars
een ander ontwikkelingsproces voor geneesmiddelen is het inbouwen van delen van
menselijk erfelijk materiaal in bacteriën waardoor deze dan instaat zijn menselijke
hormonen te produceren (insuline of groeihormoon) GM
alternatieve geneesmiddelen
in de tweede helft van de 20ste eeuw spreekt men enkel van een geneesmiddel als er
wetenschappelijk is aangetoond dat een preparaat een gunstig effect heeft op de
gezondheid van een individu
toch is er een heel gamma aan geneesmiddelen waarvan er niet wetenschappelijk
bewezen is dat deze een gunstig effect hebben denk aan homeopathie = het is
onvoorzichtig te stellen dat deze alternatieven niet werken, het is de individuele
gebruiker die moet stellen dat het werkt
geneesmiddelen onderzoek
een preparaat = een geneesmiddel als wetenschappelijk is aangetoond dat het werkt
voor een geneesmiddel op de markt komt word dit uitgebreid onderzocht
dit gebeurt in fases
A. Preklinische fase
-
pag. 2
, Florence Lamberts 1VBj 14/02/2020
het ontwikkelen van een nieuwe potentieel geneesmiddel gebeurt in het
- Dieren labo. Zodra de onderzoekers overtuigd zijn dat een geneeskrachtig preparaat
gevonden is wordt er gestart met dierenproeven hierbij gaat men na of het
preparaat nadelige gevolgen kan hebben
B. Klinische fase
-
Indien er geen nadelige effecten werden opgespoord gaat men over naar de
klinische fase testen op menselijke organisme, deze bestaat ook uit
verschillende fase
I. Gezonde vrijwilligers worden in contact gebracht met een
- gezonde vrijwilligers (Kd) dosis die kleiner is dan de dosis die bepaald werd in de
- zieke dierproeven, bedoeling hiervan is te detecteren hoe het
- kleine groepen menselijke lichaam functioneert als het blootgesteld word aan
- grote groepen (placebo’s het preparaat
II. Vanaf deze fase wordt het middel in contact gebracht met
gebruikers die er beter van kunnen worden. Er word gezocht
naar het effect van een geneesmiddel en naar de optimale
dosis die door het lichaam verdragen word om het gewenste
effect te bereiken. De studiegroep bestaat uit patiënten en is
beperkt. De dosering en het toedieningsschema word op punt
gezet
III. Het doelpubliek krijgt het geneesmiddel, in tegenstelling tot
fase 2 word de groep sterk vergroot. Meestal krijgt een deel
van de groep een placebo om de effectiviteit van het eigenlijke
preparaat te verifiëren
IV. Het preparaat is als geneesmiddel op de markt gekomen, maar
de fabrikant blijft de gegevens van de gebruikers verzamelen er
bv gekeken naar de lange termijn reacties
C. Farmacovigilantie
-
Ook na het wetenschappelijke onderzoek blijft een geneesmiddel onder
- In handel toezicht van de fabrikant. Men spreekt van geneesmiddelenbewaking of
Onder toezicht farmacovigilantie. Vanaf dat er een vermoeden is dat een patiënt een reactie
vertoont na het nemen van het geneesmiddel moet dit gemeld worden aan
een bevoegde instantie en het federaal agentschap voor geneesmiddelen en
gezondheidsproducten (FAGG). Voor gezondheidsmedewerkers zoals vpk is er
geen meldingsplicht van nevenwerkingen en word er vanuit ethische
principes verwacht dat ook vpk deze farmacovigilantie melding maken. De
fabrikanten zijn verplicht elke melding die via de website word gemaakt te
analyseren.
pag. 3
, Florence Lamberts 1VBj 14/02/2020
Indeling van medicatie
Causale med Bestrijd de oorzaak van de ziekte
Bv: antibiotica bestrijd de ziektekiem, cystotica de tumorgroei
Augmentin (amoxicilline) = antibiotica
Vinscrin = cytostaticum
Symptomatische Bestrijd de gevolgen van een ziekte (symptomen)
med Bv: anti-emeticum tegen braken,koortswerend middel bij temp
verhoging
Dafalgan (paracetamol) = koortwerend en pijnstillend
Motilium (domperidon) = tegen nausea
Substitutie med Substitueren of vervangen wanneer het organisme zelf geen of
onvoldoende van een bep stof aanmaakt
Bv: hormonen of vitaminen
Euthyrox (levothyroxine) = schildklierhormoon
D-cure (colecalciferol) = vitamine D3
Profylactische Er voor zorgen dat het ontwikkelen van een ziekte zich trager en
med minder sterk gaat manifesteren
Bv: patiënt die darm operatie ondergaat krijgt profylactische
antibiotica om risico’s op infectie te beperken
Diagnostishe Word gegeven voor bepaalde ziekte vast te stellen
med Bv: contrastvloeistof, tuberculine spuit
Placebo med Het preparaat dat gegeven word heeft geen echte geneeskrachtige
werking maar de patiënt is er van overtuigd dat het preparaat dit wel
heeft
Farmacokinetiek
Dit deel belangrijk voor examen
1
Def: farmacokinetiek is de wetenschap die beschrijft wat het lichaam met een geneesmiddel
doet. Het gaat kennis over de wijze en snelheid van resorptien distributie,chemisme en
excretie van een geneesmiddel weergeven met betrekking tot hun farmalogisch
•
therapeutische en toxische werking
HET TARGETORGAAN
De plaats in het organisme waar het geneesmiddel zijn effectieve werking gaat uitoefenen.
“4.2 werking van geneesmiddelen” via de SC wordt de vrije fractie naar het targetorgaan
gebracht. Indien er niet specifiek gebonden kan worden op receptoren van het targetorgaan
zal een deel van de vrije fractie beschikbaar blijven in de circulatie
MATABOLIETEN
Vrije fractie farmacon komt in contact met metabole organen. Het metabolisme gaat die vrij
fractie farmacon biochemisch bewerken door de afbraak van de med komen de
metabolieten vrij (afvalstoffen) deze kunnen via metabolisatie uitgescheiden worden via de
nieren en galwegen
Ook het begrip pro drug kan worden verklaard via metabolisme. een vorm van medicatie die
word opgenomen in de SC maar pas een effectieve werking krijgt na metabolisatie in de lever
FIRST PASS
pag. 4
,14/02/2020
GEBONDEN FRACTIE FARMACON
Een deel van de vrije fractie ABSORBEREN
farmacon word opgenomen door Het lichaam neemt het geneesmiddel
plasma-eiwitten (albumine) dit om het te kunnen gebruiken. Dit word
maakt dat ze GFF worden absorptie of resorptie genoemd het
genoemd. Door deze binding is het preparaat word opgenomen in de
geneesmiddel tijdelijk minder circulatie. Er word op verschillende
beschikbaar voor het lichaam manier geabsorbeerd (opname
slijmvliezen, injectie, langs huid)
DEPOT Structuur lichaamsvreemde
.
\
FUNCTIE stoffen worden veranderd
In het vet en
spierweefsel
worden de
1VBj
vrije fractie
deeltjes
opgeslagen
een deel HET CENTRALE
is niet meer COMPARTIMENT/SYSTEMATISCHE
beschikbaar CIRCULATIE
VRIJE FRACTIE
in de SC Omvat zowel bloed als lymfevaten maar in
FARMACON
Eens het de vpk praktijk houden we ons enkel bezig
geneesmiddel in met de bloedbaan. Het geneesmiddel word
Compartimentenmodel
de systematische opgenomen in het CC en word verspreid
Florence Lamberts
circulatie is over het hele organisme. Een belangrijk
gekomen spreekt begrip is de biologische beschikbaarheid dit
men van VFF. De wilt zeggen het gedeelte van de dosis die
kleine deeltjes van over een langere tijd gemeten en
pag. 5
het geneesmiddel EXCRETIE onveranderd in de bb terecht komt. (in huid
komen vrij in de Na opnamen word er is het laag, rechtstreeks in bb is het hoog)
gehele bb en uitscheiding gedaan of verspreiding word ook wel distributie
verspreid over het excretie via genoemd
lichaam urine,stoelganf,huid,adem
haling
Medicatie
Voorkomen Genezen
-
Definitie van medicatie
Elke enkelvoudige of samengestelde substantie die een therapeutisch of
profylactische eigenschap heeft + symptomatisch = verzachten
Substantie kan worden toegedient om fysiologische functies
te herstellen
te verbeteren
te wijzigen
door farmacologische, immunologische of metabolische effect te
bewerkstellingen of om een medische diagnose te stellen
specialiteitsnaam, generische of stofnaam
de fabrikant heeft een product gemaakt en verloopt dit onder deze benaming (hij
neemt er een patent op)
specialiteitsnamen zijn in de volksmond gekend dafalgan/brufen zijn gekende
pijnstillers Merknaam
generische geneesmiddelen deze zijn kwalitatief evenwaardig maar goedkoper en
een goed alternatief generische naam verwijst vaak naar een actief bestanddeel
aangevuld met de naam van de producent
Bv: paracetamol (Dafalgan) word op de markt gebracht door Eurogenerics en is wat
we noemen het generieke geneesmiddel Dafalgan Paracetamol EG
generische geneesmiddelen kunnen ook bij hun stofnaam benoemd worden
(actieve bestandsdeel)
Bv: de stofnaam van Dafalgan is paracetamol
in de zorg worden de verschillende benamingen door elkaar gebruikt wat voor
verwarring kan zorgen, als vpk moet je deze kunnen onderscheiden
je moet steeds kunnen verklaren aan patiënt wat je geeft en waarom
pag. 1
, Florence Lamberts 1VBj 14/02/2020
geschiedenis van medicatie
tot voor WO2 waren geneesmiddelen voornamelijk van natuurproducten waar een
geneeskundige werking aan word toegeschreven
deze kennis word van generatie op generatie overgedragen (penicilline door fleming)
deze geneeskrachtige kruiden worden vaak als bij toeval ontdekt
vanaf 20ste eeuw meer gericht onderzoek naar het ontstaan van ziekte en de
behandeling ervan
kennis van natuurproducten word aangevuld met wetenschappelijk onderzochten
kennis
zo worden er nieuwe chemische substanties gesynthetiseerd maar er word
tegenwoordig ook veel onderzoek gedaan naar biologische geneesmiddelen de
zogenaamde biosimilars
een ander ontwikkelingsproces voor geneesmiddelen is het inbouwen van delen van
menselijk erfelijk materiaal in bacteriën waardoor deze dan instaat zijn menselijke
hormonen te produceren (insuline of groeihormoon) GM
alternatieve geneesmiddelen
in de tweede helft van de 20ste eeuw spreekt men enkel van een geneesmiddel als er
wetenschappelijk is aangetoond dat een preparaat een gunstig effect heeft op de
gezondheid van een individu
toch is er een heel gamma aan geneesmiddelen waarvan er niet wetenschappelijk
bewezen is dat deze een gunstig effect hebben denk aan homeopathie = het is
onvoorzichtig te stellen dat deze alternatieven niet werken, het is de individuele
gebruiker die moet stellen dat het werkt
geneesmiddelen onderzoek
een preparaat = een geneesmiddel als wetenschappelijk is aangetoond dat het werkt
voor een geneesmiddel op de markt komt word dit uitgebreid onderzocht
dit gebeurt in fases
A. Preklinische fase
-
pag. 2
, Florence Lamberts 1VBj 14/02/2020
het ontwikkelen van een nieuwe potentieel geneesmiddel gebeurt in het
- Dieren labo. Zodra de onderzoekers overtuigd zijn dat een geneeskrachtig preparaat
gevonden is wordt er gestart met dierenproeven hierbij gaat men na of het
preparaat nadelige gevolgen kan hebben
B. Klinische fase
-
Indien er geen nadelige effecten werden opgespoord gaat men over naar de
klinische fase testen op menselijke organisme, deze bestaat ook uit
verschillende fase
I. Gezonde vrijwilligers worden in contact gebracht met een
- gezonde vrijwilligers (Kd) dosis die kleiner is dan de dosis die bepaald werd in de
- zieke dierproeven, bedoeling hiervan is te detecteren hoe het
- kleine groepen menselijke lichaam functioneert als het blootgesteld word aan
- grote groepen (placebo’s het preparaat
II. Vanaf deze fase wordt het middel in contact gebracht met
gebruikers die er beter van kunnen worden. Er word gezocht
naar het effect van een geneesmiddel en naar de optimale
dosis die door het lichaam verdragen word om het gewenste
effect te bereiken. De studiegroep bestaat uit patiënten en is
beperkt. De dosering en het toedieningsschema word op punt
gezet
III. Het doelpubliek krijgt het geneesmiddel, in tegenstelling tot
fase 2 word de groep sterk vergroot. Meestal krijgt een deel
van de groep een placebo om de effectiviteit van het eigenlijke
preparaat te verifiëren
IV. Het preparaat is als geneesmiddel op de markt gekomen, maar
de fabrikant blijft de gegevens van de gebruikers verzamelen er
bv gekeken naar de lange termijn reacties
C. Farmacovigilantie
-
Ook na het wetenschappelijke onderzoek blijft een geneesmiddel onder
- In handel toezicht van de fabrikant. Men spreekt van geneesmiddelenbewaking of
Onder toezicht farmacovigilantie. Vanaf dat er een vermoeden is dat een patiënt een reactie
vertoont na het nemen van het geneesmiddel moet dit gemeld worden aan
een bevoegde instantie en het federaal agentschap voor geneesmiddelen en
gezondheidsproducten (FAGG). Voor gezondheidsmedewerkers zoals vpk is er
geen meldingsplicht van nevenwerkingen en word er vanuit ethische
principes verwacht dat ook vpk deze farmacovigilantie melding maken. De
fabrikanten zijn verplicht elke melding die via de website word gemaakt te
analyseren.
pag. 3
, Florence Lamberts 1VBj 14/02/2020
Indeling van medicatie
Causale med Bestrijd de oorzaak van de ziekte
Bv: antibiotica bestrijd de ziektekiem, cystotica de tumorgroei
Augmentin (amoxicilline) = antibiotica
Vinscrin = cytostaticum
Symptomatische Bestrijd de gevolgen van een ziekte (symptomen)
med Bv: anti-emeticum tegen braken,koortswerend middel bij temp
verhoging
Dafalgan (paracetamol) = koortwerend en pijnstillend
Motilium (domperidon) = tegen nausea
Substitutie med Substitueren of vervangen wanneer het organisme zelf geen of
onvoldoende van een bep stof aanmaakt
Bv: hormonen of vitaminen
Euthyrox (levothyroxine) = schildklierhormoon
D-cure (colecalciferol) = vitamine D3
Profylactische Er voor zorgen dat het ontwikkelen van een ziekte zich trager en
med minder sterk gaat manifesteren
Bv: patiënt die darm operatie ondergaat krijgt profylactische
antibiotica om risico’s op infectie te beperken
Diagnostishe Word gegeven voor bepaalde ziekte vast te stellen
med Bv: contrastvloeistof, tuberculine spuit
Placebo med Het preparaat dat gegeven word heeft geen echte geneeskrachtige
werking maar de patiënt is er van overtuigd dat het preparaat dit wel
heeft
Farmacokinetiek
Dit deel belangrijk voor examen
1
Def: farmacokinetiek is de wetenschap die beschrijft wat het lichaam met een geneesmiddel
doet. Het gaat kennis over de wijze en snelheid van resorptien distributie,chemisme en
excretie van een geneesmiddel weergeven met betrekking tot hun farmalogisch
•
therapeutische en toxische werking
HET TARGETORGAAN
De plaats in het organisme waar het geneesmiddel zijn effectieve werking gaat uitoefenen.
“4.2 werking van geneesmiddelen” via de SC wordt de vrije fractie naar het targetorgaan
gebracht. Indien er niet specifiek gebonden kan worden op receptoren van het targetorgaan
zal een deel van de vrije fractie beschikbaar blijven in de circulatie
MATABOLIETEN
Vrije fractie farmacon komt in contact met metabole organen. Het metabolisme gaat die vrij
fractie farmacon biochemisch bewerken door de afbraak van de med komen de
metabolieten vrij (afvalstoffen) deze kunnen via metabolisatie uitgescheiden worden via de
nieren en galwegen
Ook het begrip pro drug kan worden verklaard via metabolisme. een vorm van medicatie die
word opgenomen in de SC maar pas een effectieve werking krijgt na metabolisatie in de lever
FIRST PASS
pag. 4
,14/02/2020
GEBONDEN FRACTIE FARMACON
Een deel van de vrije fractie ABSORBEREN
farmacon word opgenomen door Het lichaam neemt het geneesmiddel
plasma-eiwitten (albumine) dit om het te kunnen gebruiken. Dit word
maakt dat ze GFF worden absorptie of resorptie genoemd het
genoemd. Door deze binding is het preparaat word opgenomen in de
geneesmiddel tijdelijk minder circulatie. Er word op verschillende
beschikbaar voor het lichaam manier geabsorbeerd (opname
slijmvliezen, injectie, langs huid)
DEPOT Structuur lichaamsvreemde
.
\
FUNCTIE stoffen worden veranderd
In het vet en
spierweefsel
worden de
1VBj
vrije fractie
deeltjes
opgeslagen
een deel HET CENTRALE
is niet meer COMPARTIMENT/SYSTEMATISCHE
beschikbaar CIRCULATIE
VRIJE FRACTIE
in de SC Omvat zowel bloed als lymfevaten maar in
FARMACON
Eens het de vpk praktijk houden we ons enkel bezig
geneesmiddel in met de bloedbaan. Het geneesmiddel word
Compartimentenmodel
de systematische opgenomen in het CC en word verspreid
Florence Lamberts
circulatie is over het hele organisme. Een belangrijk
gekomen spreekt begrip is de biologische beschikbaarheid dit
men van VFF. De wilt zeggen het gedeelte van de dosis die
kleine deeltjes van over een langere tijd gemeten en
pag. 5
het geneesmiddel EXCRETIE onveranderd in de bb terecht komt. (in huid
komen vrij in de Na opnamen word er is het laag, rechtstreeks in bb is het hoog)
gehele bb en uitscheiding gedaan of verspreiding word ook wel distributie
verspreid over het excretie via genoemd
lichaam urine,stoelganf,huid,adem
haling
