Basiskennis Gerbil
Hoofdstuk 1 : inleiding
1. Taxonomie
Rodentia (= knaagdieren) : - myomorpha (= muis, rat, gerbil, hamster)
↳ kenmerk : snijtanden groeien levenslang
- Hystricomorpha (= cavia, chinchilla, degu…)
↳ kenmerk : snijtanden en kiezen groeien levenslang
Caviamorph = hystricomorpha
2. Herkomst
Gerbil = Meriones unguiculatus
- synoniemen: Mongoolse gerbil, renmuis, springmuis, woestijnrat
- oorsprong : - de laboratorium gerbil is afkomstig van 20 paren die geïmporteerd werden uit
Oost Mongolië naar
Japan in 1935
- dorre omgeving
- koude droge winters en warme zomers
- sterke temperatuurschommelingen → van -20°C tot +20°C (kan extremer)
- zeer lage hoeveelheden neerslag
↳ dankzij unieke anatomische kenmerken en hun aanpassingsvermogen
kunnen ze dit tolereren.
Zo hebben gerbils bijvoorbeeld zeer efficiënte nieren (langere lis van
Henle) waardoor ze per
dag slechts een paar druppels sterk geconcentreerde urine produceren.
Ook de keutels zijn
relatief droog.
- het leven in het wild : uitgebreide en smalle tunnels met meerdere ingangen en met kamers
om te kweken, te
nesten en voedingsvoorraad op te slaan. De kweekkamer ligt centraal.
3. Algemene kenmerken
- zeer actieve dieren (moeilijk te hanteren voor jonge kinderen)
↳ circadiaal ritme is afhankelijk v/d omgevingstemperatuur : - tijdens warme periodes =>
nachtactief
- tijdens
gematigde periodes => schemeractief
- tijdens
koude periodes => dagactief
- gewicht: 70-130 gram (vrouwtjes < mannetjes)
- levensverwachting: 2-4 jaar
- achterpoten langer dan de voorpoten
- plantigraad (zoolganger)
- 4 tenen vooraan (rudimentaire duim *) + 5 tenen achteraan
- gerbils hebben een lang behaarde staart die bijna even lang is als hun lichaam.
↳ opgelet voor ‘tail slip’ bij het hanteren (zie vak ‘Omgang met dieren’)
- winter → in tegenstelling tot hamsters houden gerbils geen winterslaap. Ze leggen
daarentegen wel in groep
voorraden (vooral graan en zaad) aan om de winter door te komen.
4. Sociale structuur
- in het wild leven gerbils samen in een grote groep bestaande uit
↳ - een monogaam broedpaar met nakomelingen van verschillende leeftijden
↳ - de oudere pups helpen bij het opvoeden van de jongere pups om hun eigen
oudervaardigheden te
verbeteren. Hierbij is er een sociale onderdrukking van de eigen seksuele
geslachtsrijpheid wanneer
jongvolwassen dieren in de kolonie blijven waar ze zijn geboren.
- om zelf een kweekdier te komen, moeten ze ofwel de kolonie verlaten en een
nieuw territorium starten
ofwel wachten tot het dominante dier verdwijnt.
, - om de genetische variatie binnen de eigen kolonie te verhogen kan de ‘kweekmoeder’
paren met een
volwassen man uit een buurtkolonie.
- ideale groepssamenstelling: 1. Koppel (gecastreerde) man-vrouw
2. Groep bestaande uit een gecastreerde man met
één of meerdere vrouwen
- territoriaal : - belang introductie nieuw dier in de groep!
↳ - aangezien de kennismaking van volwassen gerbils vaak met vechten
gepaard gaat, is het aan
te raden om gerbils reeds vanaf speenleeftijd (3-4 weken) samen te
zetten.
- gevaar kannibalisme bij niet compatibele paren of mannen die samen
zitten
Hoofdstuk 2 : Anatomische en fysiologische kenmerken
1. Integument
- thermoregulatie : - bij hitte verspreiden gerbils speeksel over hun lichaam (vooral op de
haarloze delen).
Wanneer het speeksel verdampt, is er verkoeling.
- bij koude temperaturen verspreiden gerbils secreties van de
Harderse klier over het
lichaam en de kop. Hierdoor krijgen ze een donkerder lichaam
waardoor ze hun warmte
absorptie verhogen.
- wanneer de temperaturen gaan toenemen, nemen ze een
zandbad om de secreties van
de Harderse klier te verwijderen. Op deze manier verlichten ze
hun vacht waardoor de
warmte absorptie terug vermindert.
- chromodacryorrhyoea → zie de rat
- geurklieren : - ventrale geurklier
- duidelijker bij mannen onder invloed
van geslachtshormonen
2. Gebit
- snijtanden : - groeien door
- geeloranje kleur
- geen wortel, wel reservekroon
- kiezen : - groeien niet
- hebben wortel
- afgebroken snijtand is teruggegroeid (= controle na 1 maand)
3. Zicht
- relatief goed zicht (staafjes + kegels)
- mogelijk minder goed verzicht
4. Gehoor
- ultrasone geluiden
- horen beter lagere tonen dan hogere (in tegenstelling tot andere kleine knaagdieren)
- kunnen geluiden goed lokaliseren
5. Geur
- zoals bij de andere knaagdieren, speelt geur een belangrijke rol!
Hoofdstuk 3 : Basisbehoeften in gevangenschap: huisvesting en voeding
1. Huisvesting gerbil
- omgevingstemperatuur : 19-23°C
- relatieve luchtvochtigheid : 30-50%
Hoofdstuk 1 : inleiding
1. Taxonomie
Rodentia (= knaagdieren) : - myomorpha (= muis, rat, gerbil, hamster)
↳ kenmerk : snijtanden groeien levenslang
- Hystricomorpha (= cavia, chinchilla, degu…)
↳ kenmerk : snijtanden en kiezen groeien levenslang
Caviamorph = hystricomorpha
2. Herkomst
Gerbil = Meriones unguiculatus
- synoniemen: Mongoolse gerbil, renmuis, springmuis, woestijnrat
- oorsprong : - de laboratorium gerbil is afkomstig van 20 paren die geïmporteerd werden uit
Oost Mongolië naar
Japan in 1935
- dorre omgeving
- koude droge winters en warme zomers
- sterke temperatuurschommelingen → van -20°C tot +20°C (kan extremer)
- zeer lage hoeveelheden neerslag
↳ dankzij unieke anatomische kenmerken en hun aanpassingsvermogen
kunnen ze dit tolereren.
Zo hebben gerbils bijvoorbeeld zeer efficiënte nieren (langere lis van
Henle) waardoor ze per
dag slechts een paar druppels sterk geconcentreerde urine produceren.
Ook de keutels zijn
relatief droog.
- het leven in het wild : uitgebreide en smalle tunnels met meerdere ingangen en met kamers
om te kweken, te
nesten en voedingsvoorraad op te slaan. De kweekkamer ligt centraal.
3. Algemene kenmerken
- zeer actieve dieren (moeilijk te hanteren voor jonge kinderen)
↳ circadiaal ritme is afhankelijk v/d omgevingstemperatuur : - tijdens warme periodes =>
nachtactief
- tijdens
gematigde periodes => schemeractief
- tijdens
koude periodes => dagactief
- gewicht: 70-130 gram (vrouwtjes < mannetjes)
- levensverwachting: 2-4 jaar
- achterpoten langer dan de voorpoten
- plantigraad (zoolganger)
- 4 tenen vooraan (rudimentaire duim *) + 5 tenen achteraan
- gerbils hebben een lang behaarde staart die bijna even lang is als hun lichaam.
↳ opgelet voor ‘tail slip’ bij het hanteren (zie vak ‘Omgang met dieren’)
- winter → in tegenstelling tot hamsters houden gerbils geen winterslaap. Ze leggen
daarentegen wel in groep
voorraden (vooral graan en zaad) aan om de winter door te komen.
4. Sociale structuur
- in het wild leven gerbils samen in een grote groep bestaande uit
↳ - een monogaam broedpaar met nakomelingen van verschillende leeftijden
↳ - de oudere pups helpen bij het opvoeden van de jongere pups om hun eigen
oudervaardigheden te
verbeteren. Hierbij is er een sociale onderdrukking van de eigen seksuele
geslachtsrijpheid wanneer
jongvolwassen dieren in de kolonie blijven waar ze zijn geboren.
- om zelf een kweekdier te komen, moeten ze ofwel de kolonie verlaten en een
nieuw territorium starten
ofwel wachten tot het dominante dier verdwijnt.
, - om de genetische variatie binnen de eigen kolonie te verhogen kan de ‘kweekmoeder’
paren met een
volwassen man uit een buurtkolonie.
- ideale groepssamenstelling: 1. Koppel (gecastreerde) man-vrouw
2. Groep bestaande uit een gecastreerde man met
één of meerdere vrouwen
- territoriaal : - belang introductie nieuw dier in de groep!
↳ - aangezien de kennismaking van volwassen gerbils vaak met vechten
gepaard gaat, is het aan
te raden om gerbils reeds vanaf speenleeftijd (3-4 weken) samen te
zetten.
- gevaar kannibalisme bij niet compatibele paren of mannen die samen
zitten
Hoofdstuk 2 : Anatomische en fysiologische kenmerken
1. Integument
- thermoregulatie : - bij hitte verspreiden gerbils speeksel over hun lichaam (vooral op de
haarloze delen).
Wanneer het speeksel verdampt, is er verkoeling.
- bij koude temperaturen verspreiden gerbils secreties van de
Harderse klier over het
lichaam en de kop. Hierdoor krijgen ze een donkerder lichaam
waardoor ze hun warmte
absorptie verhogen.
- wanneer de temperaturen gaan toenemen, nemen ze een
zandbad om de secreties van
de Harderse klier te verwijderen. Op deze manier verlichten ze
hun vacht waardoor de
warmte absorptie terug vermindert.
- chromodacryorrhyoea → zie de rat
- geurklieren : - ventrale geurklier
- duidelijker bij mannen onder invloed
van geslachtshormonen
2. Gebit
- snijtanden : - groeien door
- geeloranje kleur
- geen wortel, wel reservekroon
- kiezen : - groeien niet
- hebben wortel
- afgebroken snijtand is teruggegroeid (= controle na 1 maand)
3. Zicht
- relatief goed zicht (staafjes + kegels)
- mogelijk minder goed verzicht
4. Gehoor
- ultrasone geluiden
- horen beter lagere tonen dan hogere (in tegenstelling tot andere kleine knaagdieren)
- kunnen geluiden goed lokaliseren
5. Geur
- zoals bij de andere knaagdieren, speelt geur een belangrijke rol!
Hoofdstuk 3 : Basisbehoeften in gevangenschap: huisvesting en voeding
1. Huisvesting gerbil
- omgevingstemperatuur : 19-23°C
- relatieve luchtvochtigheid : 30-50%
