Basiskennis Cavia
Hoofdstuk 1 : inleiding
1. Taxonomie
Rodentia (= knaagdieren) : - myomorpha (= muis, rat, hamster)
↳ kenmerk : snijtanden groeien levenslang
- Hystricomorpha (= cavia, chinchilla, degu…)
↳ kenmerk : snijtanden en kiezen groeien levenslang
Caviamorph = hystricomorpha
Wetenschappelijk naam = Cavia porcellus
↳ - ‘cavum’ in het Latijn = hol
- ‘porcellus’ in het Latijn = klein varkentje
2. Herkomst
Oorspronkelijk uit Zuid-Amerika → Centrale Andes
- Lang geleden als voedselbron gedomesticeerd in Zuid-Amerika en kwam 500 jaar geleden in
Europa terecht
als huisdier en als proefdier in laboratoria
- In het Andes gebergte worden gedomesticeerde cavia’s nog steeds voor menselijke
consumptie gehouden
3. Wilde cavia’s
1) voornamelijk dagactief met verhoogde activiteit tijdens de schemer
Mogelijke hypotheses: - aversie tegen te fel zonlicht?
- tijdens de schemer beter beschermd tegen roofdieren
vanwege hun schutkleur?
2) eten gras, bladeren en schors
3) leven in het wild in groepjes van 5-10 individuen (=> veiligheid ifv predatoren)
4) groot leefgebied: het natuurlijk leefgebied van cavia’s bedraagt ongeveer 1572 m² voor
zeugen en 2475 m²
voor beren
5) leven in holen en rosspleten en verplaatsen zich via platgetrapte wandelpaadjes in het gras
4. Algemene kenmerken
- dagactieve prooidieren met verhoogde activiteit in de schemer
- zeer vocaal
- groepsdieren : - staan en liggen vaak tegen elkaar terwijl ze aan het eten of aan het rusten
zijn
- ‘allogrooming’ (= elkaar verzorgen) komt daarentegen weinig voor
- gewicht : - man: 900-1200 gram
- vrouw: 700-900 gram
- levensverwachting : 5-7 jaar (tot 8-9 jaar)
- gedrongen lichaam met korte nek, achterpoten langer dan voorpoten, geen (zichtbare)
staart + plantigraad
- voorpoten: slechts 4 tenen en kunnen niets grijpen (in tegenstelling tot hamsters, ratten…)
- achterpoten: slechts 3 tenen
- voetzolen: kaal + zoolkussen
- prooidier : - neofobie => houden niet van nieuwe zaken (niet in hun voeding en niet in hun
omgeving)
, - nieuwe geluiden, nieuwe omgeving → bevriezen in de meeste gevallen
(eerder dan vluchten)
- plotse bewegingen : - zoeken heel snel beschutting => belang
schuilplaatsen!
- cavia’s in groep lopen hierbij verspreid in
verschillende richtingen weg,
vermoedelijk om een mogelijke predator in de
war te brengen.
- sociaal gedrag : band tussen cavia’s is heel belangrijk!
→ stressen gemakkelijk wanneer ze gescheiden worden van hun kooigenoten
↳studies: lagere cortisol waarden bij mannelijke en vrouwelijke cavia’s wanneer ze in
moeilijke situaties
worden bijgestaan door een gekende soortgenoot
- kenmerken voortplanting: - dracht = 65-75 dagen
- postpartum oestrus tussen 3,5-15 uren na bevalling
- nestvlieder (volledig behaard + open ogen), geen nest
- 2-3 (5) jongen per nest
- spenen op 14-21 dagen
Vrouwelijke cavia’s worden zeugen genoemd, mannelijke cavia’s beren en caviajongen pups
of biggetjes
- maternaal gedrag : - de moeder en andere adulte cavia’s oefenen een belangrijke invloed uit
op het gedrag van
de jongen
- belangrijke band tussen moeder en jong
↳ studie: - stijgende cortisol waarden bij de lacterende moeder
wanneer de jongen
worden verwijderd
- stijgende cortisol waarden bij de jongen wanneer
ze van de moeder worden
verwijderd. De stijging was hoger bij jongen die
alleen werden geplaatst in
vergelijking met jongen die bij de nestgenoten
werden geplaatst
- de aanwezigheid van een vrouwelijke volwassen
cavia (bekend of niet
bekend) zorgt voor een minder grote stijging van
cortisol bij scheiding van de
moeder. De aanwezigheid van een mannelijk
adult veroorzaakte dit niet.
- paternaal gedrag : - geen actieve rol bij het grootbrengen van de jongen
- wel belangrijke rol in de ontwikkeling van sociaal gedrag bij de
jongen
↳ wanneer mannelijke jongen tussen het spenen en de puberteit
geen contact hebben
met volwassen mannelijke cavia’s, worden ze bijvoorbeeld
later sneller agressief en
vertonen ze sneller seksueel gedrag
- start puberteit : - zeugjes tussen 2 en 3 maand → vroeg: 4-5 weken
- beertjes tussen 3 en 4 maand → vroeg: 4,5-6 weken
extreem vroeg: 3,5 weken
(eerder het groter jong v/h nest)
- wanneer jongen van moeder scheiden?
Hoofdstuk 1 : inleiding
1. Taxonomie
Rodentia (= knaagdieren) : - myomorpha (= muis, rat, hamster)
↳ kenmerk : snijtanden groeien levenslang
- Hystricomorpha (= cavia, chinchilla, degu…)
↳ kenmerk : snijtanden en kiezen groeien levenslang
Caviamorph = hystricomorpha
Wetenschappelijk naam = Cavia porcellus
↳ - ‘cavum’ in het Latijn = hol
- ‘porcellus’ in het Latijn = klein varkentje
2. Herkomst
Oorspronkelijk uit Zuid-Amerika → Centrale Andes
- Lang geleden als voedselbron gedomesticeerd in Zuid-Amerika en kwam 500 jaar geleden in
Europa terecht
als huisdier en als proefdier in laboratoria
- In het Andes gebergte worden gedomesticeerde cavia’s nog steeds voor menselijke
consumptie gehouden
3. Wilde cavia’s
1) voornamelijk dagactief met verhoogde activiteit tijdens de schemer
Mogelijke hypotheses: - aversie tegen te fel zonlicht?
- tijdens de schemer beter beschermd tegen roofdieren
vanwege hun schutkleur?
2) eten gras, bladeren en schors
3) leven in het wild in groepjes van 5-10 individuen (=> veiligheid ifv predatoren)
4) groot leefgebied: het natuurlijk leefgebied van cavia’s bedraagt ongeveer 1572 m² voor
zeugen en 2475 m²
voor beren
5) leven in holen en rosspleten en verplaatsen zich via platgetrapte wandelpaadjes in het gras
4. Algemene kenmerken
- dagactieve prooidieren met verhoogde activiteit in de schemer
- zeer vocaal
- groepsdieren : - staan en liggen vaak tegen elkaar terwijl ze aan het eten of aan het rusten
zijn
- ‘allogrooming’ (= elkaar verzorgen) komt daarentegen weinig voor
- gewicht : - man: 900-1200 gram
- vrouw: 700-900 gram
- levensverwachting : 5-7 jaar (tot 8-9 jaar)
- gedrongen lichaam met korte nek, achterpoten langer dan voorpoten, geen (zichtbare)
staart + plantigraad
- voorpoten: slechts 4 tenen en kunnen niets grijpen (in tegenstelling tot hamsters, ratten…)
- achterpoten: slechts 3 tenen
- voetzolen: kaal + zoolkussen
- prooidier : - neofobie => houden niet van nieuwe zaken (niet in hun voeding en niet in hun
omgeving)
, - nieuwe geluiden, nieuwe omgeving → bevriezen in de meeste gevallen
(eerder dan vluchten)
- plotse bewegingen : - zoeken heel snel beschutting => belang
schuilplaatsen!
- cavia’s in groep lopen hierbij verspreid in
verschillende richtingen weg,
vermoedelijk om een mogelijke predator in de
war te brengen.
- sociaal gedrag : band tussen cavia’s is heel belangrijk!
→ stressen gemakkelijk wanneer ze gescheiden worden van hun kooigenoten
↳studies: lagere cortisol waarden bij mannelijke en vrouwelijke cavia’s wanneer ze in
moeilijke situaties
worden bijgestaan door een gekende soortgenoot
- kenmerken voortplanting: - dracht = 65-75 dagen
- postpartum oestrus tussen 3,5-15 uren na bevalling
- nestvlieder (volledig behaard + open ogen), geen nest
- 2-3 (5) jongen per nest
- spenen op 14-21 dagen
Vrouwelijke cavia’s worden zeugen genoemd, mannelijke cavia’s beren en caviajongen pups
of biggetjes
- maternaal gedrag : - de moeder en andere adulte cavia’s oefenen een belangrijke invloed uit
op het gedrag van
de jongen
- belangrijke band tussen moeder en jong
↳ studie: - stijgende cortisol waarden bij de lacterende moeder
wanneer de jongen
worden verwijderd
- stijgende cortisol waarden bij de jongen wanneer
ze van de moeder worden
verwijderd. De stijging was hoger bij jongen die
alleen werden geplaatst in
vergelijking met jongen die bij de nestgenoten
werden geplaatst
- de aanwezigheid van een vrouwelijke volwassen
cavia (bekend of niet
bekend) zorgt voor een minder grote stijging van
cortisol bij scheiding van de
moeder. De aanwezigheid van een mannelijk
adult veroorzaakte dit niet.
- paternaal gedrag : - geen actieve rol bij het grootbrengen van de jongen
- wel belangrijke rol in de ontwikkeling van sociaal gedrag bij de
jongen
↳ wanneer mannelijke jongen tussen het spenen en de puberteit
geen contact hebben
met volwassen mannelijke cavia’s, worden ze bijvoorbeeld
later sneller agressief en
vertonen ze sneller seksueel gedrag
- start puberteit : - zeugjes tussen 2 en 3 maand → vroeg: 4-5 weken
- beertjes tussen 3 en 4 maand → vroeg: 4,5-6 weken
extreem vroeg: 3,5 weken
(eerder het groter jong v/h nest)
- wanneer jongen van moeder scheiden?
