Samenvatting Anatomie en Fysiologie H10 : endocriene stelsel

3 HET ENDOCRIEN STELSEL
HOMEOSTASE VIA COMMUNICATIE TUSSEN CELLEN
Afgifte van chemische stoffen  binden aan R (receptor) op specifieke doelcellen
 Hormoonstelsel : aan het bloed , chemische stof = hormoon
 Zenuwstelsel : bij een synaps , chemische stof = neurotransmitter
Hormoonstelsel = alle endocriene cellen + weefsels van het lichaam
Endocriene cellen = cellen die klierproducten aan de extracellulaire vloeistof afgeven

Regulering : hiërarchie
Niveau 1 : ‘master centra’  thv CZS : cortex, hypothalamus
(releasing + stimulating hormones)
Niveau 2 : ‘master klier’  hypofyse
 Adenohypofyse = glandulotrope hormonen
 Neurohypofyse = autonome hormonen  rechtstreeks naar doelorgaan
(stimulating hormones) = -troop hormoon
Niveau 3 : endocriene klieren
(-hormoon, genoemd naar endocriene klier)
Niveau 4 : doelwitorganen

Voorbeeld
Niveau 1 : hypothalamus
(Thyroid Releasing Hormone)
Niveau 2 : adenohypofyse
(Thyroid Stimulating Hormone)
Niveau 3 : schildklier
(Thyroid hormoon = Thyroxine)
Niveau 4 : “alle cellen”

FUNCTIE VAN HORMOONSTELSEL : HOMEOSTASE (VIA COMMUNICATIE TUSSEN
CELLEN)

 feedback

Indien voldoende eindproduct  negatieve feedback : hogere centra (1 en 2) worden
geremd

Hoe wordt cortisol afgegeven

Niveau 1 : hypothalamus
 CRH = cortisol releasing hormoon
Niveau 2 : adenohypofyse
 ACTH = adrenocorticotroop hormoon
Niveau 3 : bijnierschors
 cortisol
Niveau 4 : “alle cellen”




1

, BINDING VAN HORMONEN AAN RECEPTOREN

WAT ZIJN HORMONEN?

Hormonen = chemische boodschapperstoffen voor de regulatie van orgaanfuncties en
fysiologische processen (voor het handhaven van homeostase)

STRUCTUUR

Klassen

Wateroplosbaar Vetoplosbaar
Glycoproteïne Polypeptiden Amines Steroïden Vetzuren
n (=eicosanoïden
)
TSH, FSH, LH ACTH, ADH, Adrenaline, Aldosteron, prostaglandine
insuline noradrenaline, cortisol, n
dopamine, oestradiol,
thyroxine, progesteron,
melatonine testosteron
Thyroxine = vetoplosbaar

Wateroplosbaar : graag in het bloed
Vetoplosbaar : meer gebonden aan transporteiwitten + gaan makkelijk door
celmembraan

WERKINGSMECHANISMEN


HOE VEROORZAKEN HORMONEN EEN REACTIE IN EEN DOELCEL?
Aanlegplaatsen van hormonen op hun receptoren

1. Op buitenkant celmembraan (wateroplosbare hormonen)
2. Aan binnenkant celmembraan (vetoplosbare hormonen)
3. In cytoplasma (vetoplosbare hormonen)
4. In nucleus (vetoplosbare hormonen)

Wateroplosbare hormonen + vetzuren Vetoplosbare hormonen




2