Samenvatting Anatomie en Fysiologie : H14 lymfestelsel en immuniteit

1 HET LYMFESTELSEL EN
IMMUNITEIT
AFWEER : SPECIFIEK EN NIET-SPECIFIEK
Immunologie bestudeert hoe het lichaam reageert tegen alles wat ‘vreemd’ is.

Immuniteitsstelsel is het geheel van moleculen, cellen, structuren, organen en interacties
die de immuniteit van het lichaam mogelijk maken
 Aangeboren, aspecifieke immuniteit
 Verworven, specifieke immuniteit

Niet-specifieke immuniteit Specifieke immuniteit
 Geen onderscheid tussen verschillende  Verdediging tegen specifieke
bedreigingen bedreigingen
 Aanwezig vanaf de geboorte  Ontwikkelt grotendeels na de geboorte
 Onderdelen:  Is afhankelijk van arsenaal aan
o Fysieke barrières lymfocyten:
o Fagocyterende cellen o Herkenning van specifieke
o Immunologische surveillance antigenen, waarna T-
(NK-cellen) lymfocyten en B-lymfocyten
o Interferonen geactiveerd worden
o Complementsysteem o Bij ‘nieuw’ antigen
o Ontsteking  differentiatie tot specifieke
o Koorts lymfocyten (tegen het antigen)

Het immuniteitsstelsel = meest complexe en flexibele systeem van het lichaam (samen
met de hersenen)

Basis : lymfoïde organen
 Thymus (zwezerik)
 Beenmerg

Secundaire lymfoïde organen en weefsels
 Neus- en keelamandelen
 Lymfeklieren
 Milt
 Plaatjes van Peyer
 Blinde darm
 Ring van Waldeyer

FUNCTIES VAN HET LYMFESTELSEL
1. Productie, onderhoud en transport van lymfocyten  immuniteit : fysische en
chemische afweer tegen:
 Binnendringende ziekteverwekkers
 Afwijkende lichaamscellen
 Vreemde eiwitten
2. Terugkeer van vloeistof en opgeloste deeltjes van perifere weefsels naar het bloed
3. Transport van hormonen, voedingsstoffen en afvalstoffen vanuit de plaats van
opname uit de weefsels naar het bloed




1

,BOUW VAN HET LYMFESTELSEL
Belangrijkste componenten
 Lymfevaten
 Lymfe (vloeistof)
 Lymfocyten
 Lymfoïde weefsels

Lymfe en transport via lymfevaten
 Lymfe is hetzelfde als weefselvocht qua samenstelling, maar toch is er een verschil : 
[EW] (hoewel minder dan in plasma)
 Afvoer vanuit weefsels naar bloedbaan
 Lymfecapillairen zijn blind beginnende capillairen bekleed met endotheel
 Lymfeavoer uit darmen bevatten veel vet = Chyle
 Transport van lymfe:
o de spierpomp
o kleppen (unidirectioneel)
o gladde spieren
o zuigkracht van de thorax (AH pomp)

LYMFEVATEN

= verzamelvaten lymfe

Ductus lymfaticus dexter
 Kwadrant rechts boven (schouder,
hals)
 Uitmonding : vena subclavia dextra

Ductus thoracicus
 Ganse lichaam behalve rechts boven
 Uitmonding : vena subclavia sinistra

Pathologie : lymfoedeem
 Lymfoedeem = zwelling tgv stoornis afvloei lymfe
 Oorzaken
o Radiotherapie : verlittekenen lymfebanen
o Chirurgische verwijdering (okselevidement)
 Therapie = lymfedrainage
o Manueel terugduwen naar andere lymfedelen  zo komt het vocht terug in het
bloed terecht
o Compressietherapie

LYMFOCYTEN


MIGRATIE VAN LEUKOCYTEN (WBC)
 Aanmaak : beenmerg van lange en platte beenderen
 Opslag : secundaire lymfoïde organen
 bij acute infectie : snelle deling van fagocyten  gezwollen lymfeklieren
 Transport : lymfevaten en bloed




2

, LYMFOCYTEN

T-lymfocyten (SPECIFIEK)
 Afkomstig van Thymus
 Functies
o T-cytotoxische cellen (cellulaire immuniteit : vreemde of virusbevattende
cellen)
o T-geheugencellen
o T-helpercellen : stimuleren activiteit van T- en B-cellen
o T-suppressorcellen : remmen activiteit van T- en B-cellen

B-lymfocyten (SPECIFIEK)
 Afkomstig uit Beenmerg
 Differentiëren tot plasmacellen = antilichaam producerende B-cellen = humorale
immuniteit
(= antistofgemedieerde immuniteit)
 B-geheugencellen

NK-cellen : “Natural Killer” cellen (NIET SPECIFIEK)
 Vallen rechtstreeks andere cellen aan : vreemde cellen, viraal geïnfecteerde cellen,
tumorale cellen (=minder selectief)
 ‘immunologische surveillance’




3