Schoolse vaardigheden
Maan roos vis
Ik was eerste woordje
In stukjes lezen
Al in het eerste lj een tekstje kunnen lezen
20% vd kinderen heeft moeite met lezen en schrijven
Moeilijk teksten begrijpen-> woordenschat nodig
1.1. Leesontwikkeling binnen de ontwikkeling van het kind
Geletterdheid
Geletterdheid= ‘de competenties om informatie te verwerven, verwerken en
gericht te gebruiken’
Geletterd zijn is belangrijk om zelfstandig te functioneren en participeren in de
samenleving. Het is ook nodig om je persoonlijk te ontwikkelen en bij te leren
Ook invloed op sociaal emotionele ontwikkeling (laag zelfbeeld enzo)
In Vlaanderen: 15% volwassenen (16-65 jaar) heeft moeilijkheden met lezen en
schrijven
Ontwikkeling geletterdheid
Huizinga en Smeets (2022) onderscheiden 3 fasen:
1. Ontluikende geletterdheid
2. Beginnende geletterdheid
3. Gevorderde geletterdheid
Doel en belang van lezen
‘Zorgen dat geletterdheid geleerd wordt, is de belangrijkste taak van het
onderwijs’… (Van der Leij, in Eskes; 2022)
‘Letters zijn overal’ ….
‘Een mens gaat al lezend door het leven’
Lezen moet geautomatiseerd geraken, zoniet-> stoornis
Wat is lezen? (vereist “conventies” en “regels” )
Lezen = “decoderen van geschreven tekens in hoorbare klanken” (Van Borsel,
2009; Eskes, 2022)
,Lezen = “complex (heel veel vaardigh moeten gecombineerd w), doelgericht,
sociaal en cognitief proces waarin lezers tegelijkertijd hun kennis van gesproken
en geschreven taal, hun kennis over het onderwerp van de tekst en hun culturele
kennis gebruiken om betekenis te verlenen aan wat ze lezen”
Doel lezen = begrijpend lezen; begrijpen van boodschappen
Begrijpend lezen (Hoover & Gough):
̵ Product van luisterbegrip en leestechniek
̵ Lezen is een ontwikkelingsproces dat hele leven doorgaat (zelfs nu nog
leer je nieuwe woorden)
Word Recognition * Language Comprehension = Reading Comprehension
Lees- en luisterbegrip steunen op zelfde basis
Eindpunt leesproces (Vernooy):
“Een goede volwassen lezer die met gemak een grote verscheidenheid van
teksten om uiteenlopende redenen kan lezen en zelfs moeilijke of slecht
geschreven teksten en teksten waarin hij niet geïnteresseerd is, begrijpt.
Doel en belang van lezen
Doel leren lezen: begrijpen wat je hebt gelezen!
– Vernooy: “Een goede lezer kan vlot lezen, heeft een goede woordenschat en
kan leesstrategieën toepassen om teksten beter te begrijpen
Begrijpend lezen
Doel en belang van lezen
, Sterke relatie tussen ‘leesvaardigheid’, ‘schoolsucces’ en ‘beroepskeuze’
Hoge correlatie tussen ‘begrijpend lezen’ en ‘woordenschat’ enerzijds en vlot
lezen anderzijds
Goed en vlot lezen is belangrijk i.f.v. ontwikkeling leesplezier
Voorlezen heel belangrijk voor de stimulatie en ontwk
Wie niet goed kan lezen:
̵ Wordt sterk afgeremd in cognitieve ontwikkeling
̵ Ondervindt heel wat beperkingen bij uitvoeren dagdagelijkse
activiteiten
̵ Wordt sterk gehinderd in het sociaal maatschappelijk functioneren /
participeren
̵ Mist leesplezier
“Voor wie goed kan lezen gaan deuren open die voor zwakke lezers nooit zullen
opengaan”
ICF heel belangrijk hier
Lichamelijke en anatomische eignsch <-> activiteit <-> participatie
Externe factoren <-> persoonlijke factoren
Vormen van lezen
Technisch lezen = de vaardigheid om geschreven taal om te zetten in
gesproken taal
̵ Hardop verklanken
̵ Innerlijk verklanken
➢ Belang van geautomatiseerde klanktekenkoppelingen
Begrijpend lezen = Achterhalen betekenis woord / zin / tekst
̵ Vlot technisch lezen is basis van goed begrijpend lezen
̵ Goed leesbegrip = basis ‘expressief lezen’
Maan roos vis
Ik was eerste woordje
In stukjes lezen
Al in het eerste lj een tekstje kunnen lezen
20% vd kinderen heeft moeite met lezen en schrijven
Moeilijk teksten begrijpen-> woordenschat nodig
1.1. Leesontwikkeling binnen de ontwikkeling van het kind
Geletterdheid
Geletterdheid= ‘de competenties om informatie te verwerven, verwerken en
gericht te gebruiken’
Geletterd zijn is belangrijk om zelfstandig te functioneren en participeren in de
samenleving. Het is ook nodig om je persoonlijk te ontwikkelen en bij te leren
Ook invloed op sociaal emotionele ontwikkeling (laag zelfbeeld enzo)
In Vlaanderen: 15% volwassenen (16-65 jaar) heeft moeilijkheden met lezen en
schrijven
Ontwikkeling geletterdheid
Huizinga en Smeets (2022) onderscheiden 3 fasen:
1. Ontluikende geletterdheid
2. Beginnende geletterdheid
3. Gevorderde geletterdheid
Doel en belang van lezen
‘Zorgen dat geletterdheid geleerd wordt, is de belangrijkste taak van het
onderwijs’… (Van der Leij, in Eskes; 2022)
‘Letters zijn overal’ ….
‘Een mens gaat al lezend door het leven’
Lezen moet geautomatiseerd geraken, zoniet-> stoornis
Wat is lezen? (vereist “conventies” en “regels” )
Lezen = “decoderen van geschreven tekens in hoorbare klanken” (Van Borsel,
2009; Eskes, 2022)
,Lezen = “complex (heel veel vaardigh moeten gecombineerd w), doelgericht,
sociaal en cognitief proces waarin lezers tegelijkertijd hun kennis van gesproken
en geschreven taal, hun kennis over het onderwerp van de tekst en hun culturele
kennis gebruiken om betekenis te verlenen aan wat ze lezen”
Doel lezen = begrijpend lezen; begrijpen van boodschappen
Begrijpend lezen (Hoover & Gough):
̵ Product van luisterbegrip en leestechniek
̵ Lezen is een ontwikkelingsproces dat hele leven doorgaat (zelfs nu nog
leer je nieuwe woorden)
Word Recognition * Language Comprehension = Reading Comprehension
Lees- en luisterbegrip steunen op zelfde basis
Eindpunt leesproces (Vernooy):
“Een goede volwassen lezer die met gemak een grote verscheidenheid van
teksten om uiteenlopende redenen kan lezen en zelfs moeilijke of slecht
geschreven teksten en teksten waarin hij niet geïnteresseerd is, begrijpt.
Doel en belang van lezen
Doel leren lezen: begrijpen wat je hebt gelezen!
– Vernooy: “Een goede lezer kan vlot lezen, heeft een goede woordenschat en
kan leesstrategieën toepassen om teksten beter te begrijpen
Begrijpend lezen
Doel en belang van lezen
, Sterke relatie tussen ‘leesvaardigheid’, ‘schoolsucces’ en ‘beroepskeuze’
Hoge correlatie tussen ‘begrijpend lezen’ en ‘woordenschat’ enerzijds en vlot
lezen anderzijds
Goed en vlot lezen is belangrijk i.f.v. ontwikkeling leesplezier
Voorlezen heel belangrijk voor de stimulatie en ontwk
Wie niet goed kan lezen:
̵ Wordt sterk afgeremd in cognitieve ontwikkeling
̵ Ondervindt heel wat beperkingen bij uitvoeren dagdagelijkse
activiteiten
̵ Wordt sterk gehinderd in het sociaal maatschappelijk functioneren /
participeren
̵ Mist leesplezier
“Voor wie goed kan lezen gaan deuren open die voor zwakke lezers nooit zullen
opengaan”
ICF heel belangrijk hier
Lichamelijke en anatomische eignsch <-> activiteit <-> participatie
Externe factoren <-> persoonlijke factoren
Vormen van lezen
Technisch lezen = de vaardigheid om geschreven taal om te zetten in
gesproken taal
̵ Hardop verklanken
̵ Innerlijk verklanken
➢ Belang van geautomatiseerde klanktekenkoppelingen
Begrijpend lezen = Achterhalen betekenis woord / zin / tekst
̵ Vlot technisch lezen is basis van goed begrijpend lezen
̵ Goed leesbegrip = basis ‘expressief lezen’
