Samenvatting regeling en motoriek
4. Het endocrien stelsel
Het endocrien stelsel bestaat uit klieren die hormonen produceren en
reguleren om diverse lichaamsfuncties te beïnvloeden. In tegenstelling tot
het zenuwstelsel werkt het endocrien stelsel via chemische signalen
(hormonen) die via het bloed worden verspreid.
Excretie: uitscheiden van afvalstoffen en overtollige stoffen (zie hf
filtersystemen)
Secretie: afscheiden van voor het lichaam nuttige stoffen
… door slijmcellen en / of klierweefsel
4.1 Secretie: endocriene en exocriene klieren
Hormonen worden geproduceerd door klieren die kunnen worden
ingedeeld in exocriene, endocriene en gecombineerde klieren, afhankelijk
van hun manier van secretie.
4.1.1 Exocriene klieren
Exocriene klieren: afvoerbuis naar de “buitenwereld”
Speekselklieren: Produceren speeksel dat via een kanaal de
mondholte bereikt.
Zweetklieren: Scheiden zweet af dat via de huidporiën wordt
uitgescheiden.
Traanklier
Melkklier
Talgklier
4.1.2 Endocriene klieren
Endocriene klieren geven hun producten, de hormonen, direct af
aan het bloed, waardoor ze via de bloedbaan naar verschillende
organen en weefsels worden vervoerd. Voorbeelden van endocriene
klieren zijn:
o Hypofyse: Produceert verschillende hormonen die andere
klieren stimuleren.
o Schildklier: Scheidt thyroxine af, wat invloed heeft op het
metabolisme.
4.1.3 Gecombineerde endocriene en exocriene klieren
Sommige klieren hebben zowel een endocriene als een exocriene functie:
Alvleesklier (pancreas): Produceert hormonen zoals insuline en
glucagon (endocrien), en spijsverteringsenzymen die via een kanaal
naar de dunne darm worden geleid (exocrien).
4.2 Belangrijkste klieren van het endocrien stelsel
1
, 4.3 De hypothalamus, de hypofyse en de epithalamus
4.3.1 De hypothalamus
De hypothalamus behoort tot de tussenhersenen
De hypothalamus regelt de homeostase via:
De productie van hormonen
o Oxitocine
Doelwit: glad spierweefsel van de baarmoeder en
melkklieren
Functie: weeën, melkejectie
o Antidiuretisch hormoon
Doelwit: verzamelbuis in de nieren
2
4. Het endocrien stelsel
Het endocrien stelsel bestaat uit klieren die hormonen produceren en
reguleren om diverse lichaamsfuncties te beïnvloeden. In tegenstelling tot
het zenuwstelsel werkt het endocrien stelsel via chemische signalen
(hormonen) die via het bloed worden verspreid.
Excretie: uitscheiden van afvalstoffen en overtollige stoffen (zie hf
filtersystemen)
Secretie: afscheiden van voor het lichaam nuttige stoffen
… door slijmcellen en / of klierweefsel
4.1 Secretie: endocriene en exocriene klieren
Hormonen worden geproduceerd door klieren die kunnen worden
ingedeeld in exocriene, endocriene en gecombineerde klieren, afhankelijk
van hun manier van secretie.
4.1.1 Exocriene klieren
Exocriene klieren: afvoerbuis naar de “buitenwereld”
Speekselklieren: Produceren speeksel dat via een kanaal de
mondholte bereikt.
Zweetklieren: Scheiden zweet af dat via de huidporiën wordt
uitgescheiden.
Traanklier
Melkklier
Talgklier
4.1.2 Endocriene klieren
Endocriene klieren geven hun producten, de hormonen, direct af
aan het bloed, waardoor ze via de bloedbaan naar verschillende
organen en weefsels worden vervoerd. Voorbeelden van endocriene
klieren zijn:
o Hypofyse: Produceert verschillende hormonen die andere
klieren stimuleren.
o Schildklier: Scheidt thyroxine af, wat invloed heeft op het
metabolisme.
4.1.3 Gecombineerde endocriene en exocriene klieren
Sommige klieren hebben zowel een endocriene als een exocriene functie:
Alvleesklier (pancreas): Produceert hormonen zoals insuline en
glucagon (endocrien), en spijsverteringsenzymen die via een kanaal
naar de dunne darm worden geleid (exocrien).
4.2 Belangrijkste klieren van het endocrien stelsel
1
, 4.3 De hypothalamus, de hypofyse en de epithalamus
4.3.1 De hypothalamus
De hypothalamus behoort tot de tussenhersenen
De hypothalamus regelt de homeostase via:
De productie van hormonen
o Oxitocine
Doelwit: glad spierweefsel van de baarmoeder en
melkklieren
Functie: weeën, melkejectie
o Antidiuretisch hormoon
Doelwit: verzamelbuis in de nieren
2
