1
,Module 1: normale groei en ontwikkeling van het kind
Lichaamsverzorging:
Aandachtspunten:
- Bij een ondertemperatuur van <36.6 -> baby niet in bad doen.
- Doe een baby max 15/20 min in bad.
- Contra-indicaties inbakeren: na een stuitbevalling, bij diagnose heupdysplasie, erbse parese,
convulsies, fracturen, eczeem, centrale lijn/port-a cath, na een vaccinatie.
- Tot 10 jaar controleren als een kind tanden heeft gepoetst.
- Bij baby’s onder de 3 maanden -> niet vorkgreep uitvoeren tijdens verschonen, maar met je
hand de billen optillen.
- Half uur na voeding gaat een baby plassen.
Anatomie/fysiologie:
Hart en bloedsomloop
Prenatale Ontwikkeling:
- Vroege Embryonale Fase: Het hart vormt in de 3e week van de zwangerschap als een
eenvoudige buisstructuur.
- Vorming van Kamers en Kleppen: Tussen de 5e en 8e week differentieert de hartbuis zich in
vier kamers (twee boezems en twee kamers) en ontwikkelt het klepsysteem.
- Septumvorming: Het hartseptum (tussenschot) ontwikkelt zich om de boezems en kamers te
scheiden & zorgt voor de correcte stroming van bloed.
Postnatale Ontwikkeling:
- Aanpassing bij geboorte: de foetale shunts (het foramen ovale en de ductus arteriosus)
sluiten -> overgang van foetale naar neonatale bloedsomloop wordt mogelijk.
- Groeifase: Het hart groeit mee met het kind en past zich aan de toenemende metabolische
eisen aan.
2
, Anatomische kenmerken:
- Hartkamers en kleppen: De hartkamers en kleppen zijn kleiner bij kinderen, maar werken op
dezelfde manier.
- Hartwand: wand van linker ventrikel is relatief dunner bij zuigelingen -> wordt dikker met de
groei (hoge belasting door systemische circulatie)
- Grote Vaten: De aorta en longslagader zijn kleiner in diameter -> vergroten naarmate het kind
groeit.
Functionele Kenmerken:
- Hartslag:
o Zuigelingen= 120-160 slagen per minuut
o Oudere kinderen= 70-110 slagen per minuut.
o De hogere hartslag compenseert voor de kleinere slagvolume.
- Cardiale Output: De totale hoeveelheid bloed die het hart per minuut pompt -> is relatief
hoger bij kinderen om aan de hoge metabolische behoeften te voldoen.
Bloedcirculatie:
- Dubbele Circulatie: bloedsomloop bestaat uit een dubbele circulatie: de pulmonale circulatie
en de systemische circulatie. (bij volwassenen ook)
- Aanpassing bij Geboorte: Bij de geboorte sluiten het foramen ovale (tussen de boezems) en
de ductus arteriosus (tussen de aorta en longslagader).
Hartfunctie en Mechanismen:
- Myocardiale Contractie: De contractiliteit (kracht waarmee het hart samentrekt) van het
myocard (hartspier) verbetert naarmate het kind groeit -> efficiëntie van het hart verbetert.
- Zuurstofverbruik: Het myocard heeft een hoog zuurstofverbruik -> de coronairen
(kransslagaders) groeien mee met het hart om een adequate zuurstoftoevoer te waarborgen.
Ontwikkelingsaspecten van het Hart:
- Zuigelingen: Het hart weegt ong 20 gram en groeit snel in het eerste levensjaar.
- Peuters en Kleuters: De groei van het hart is gelijk aan toename van het lichaamsgewicht en
lengte. Het gewicht van het hart kan verdrievoudigen tegen de leeftijd van 6 jaar.
- Schoolkinderen en Adolescenten: De hartmassa neemt toe met de puberteit door
toegenomen spiermassa en bloedvolume (vooral jongens).
3