ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
H8.1 & H8.2 = 9 blz
H9 = 27 blz
H10 = 25 blz
H11.1 = 3 blz
H12 = 25 blz
H13 = 22 blz
H14.1 = 7 blz
H15.1 & H15.2 = 9 blz
H16.1 = 8 blz
Totaal = 135 blz
8.1 Fysieke groei
Rond hun 6e beginnen de verschillen tussen jongens en meiden groter te worden. Jongens
worden dan gemiddeld zwaarder en langer.
Ook speelt de economische ontwikkelen mee met de groei van kinderen. De betere voeding
en gezondheidszorg in ontwikkelde landen vertalen zich in een aanzienlijke sterkere groei bij
kinderen. Dit geld hetzelfde voor de economische verschillen binnen een land.
Verschillen tussen het lichaam van een 2-jarige en een 6-jarige (uitwendige lichamelijke
veranderingen):
- Lengte
- Gewicht
- De 6e jarige kinderen raken slanker omdat ze hun mollige en ronde vormen verliezen.
- Op 6 jarige leeftijd gaat de verhouding tussen hoofd en lichaam mee lijken op die van
een volwassene.
Inwendige veranderingen kinderen worden sterker en hun zintuigen ontwikkelen zich
volop.
De hersenen groeien het snelst van het gehele lichaam. Een grote rol hierbij spelen de
toename van het aantal verbindingen tussen cellen. Ze maken complexere verbindingen
tussen neuronen mogelijk. Ook zorgen ze voor de snelle ontwikkeling van de cognitieve
vaardigheden. Ook stijgt de hoeveelheid myeline, de beschermende laag rond onderdelen
van neuronen, waardoor de overdracht van zenuwsignalen door de hersencellen versnelt en
het gewicht van de hersenen toeneemt.
Aan het einde van de kleutertijd zijn bepaalde delen in de hersenen vlot gegroeid zoals het
corpus callosum, zenuwvezels die 2 hersenhelften met elkaar verbindt.
De 2 hersenhelften worden ook steeds gedifferentieerder en gespecialiseerder. Lateralisatie
(bepaalde functies vinden hun plek eerder in de ene hersenhelft dan de andere) vindt in de
kleuterjaren ook vaker plaats.
Hersenen:
- Linkerhelft
1. Verbale competentie = praten, lezen, denken, redeneren.
2. Benadert de informatie sequentieel, dus 1 stukje tegelijkertijd.
- Rechterhelft
1. Non-verbale gebieden = ruimtelijk inzicht, herkenning van patronen en
tekeningen, muziek en emotionele uitingen.
2. Informatie op een globale manier verwerken en als 1 geheel behandelen
,De hersenen zijn afhankelijk van elkaar en kunnen ook elkaars taken uitvoeren.
- Bijv. als een gespecialiseerde hersenhelft beschadigd raakt, neemt de andere helft de
taak over.
Het verband tussen de groei van de hersenen en cognitieve ontwikkeling (uit onderzoeken
gebleken):
- Er zijn perioden in de kindertijd waarin de hersenen ongebruikelijke groeispurten
doormaken. Die perioden zijn gekoppeld aan vorderingen op cognitief gebied.
- Toename van de hoeveelheid myeline wellicht verband houdt met de groeiende
cognitieve vaardigheden van kleuters.
Ontwikkeling zintuigen kleutertijd:
- Een beter vermogen om de ogen scherp te stellen. Vb bij het lezen van teksten.
- Specifieke geluiden kunnen isoleren van andere geluiden.
Pas wanneer kleuters een jaar of 6 zijn kunnen ze pas effectief scherpstellen en scannen bij
letters/woorden.
- Perceptuele schematisering het vermogen om tegelijkertijd het geheel en de
afzonderlijke delen te onderscheiden. Vb de vogel.
8.2 Motorische ontwikkeling
De rol van de motorieken bij de ontwikkeling van kinderen.
De grove motoriek
Ook de vooruitgang van de grove motorieke houdt verband met de hersenontwikkeling en
myelinevorming rond neuronen.
De kinderen ontwikkelen motorische vaardigheden tijdens de peuter- en kleuterjaren snel
omdat kinderen zoveel oefenen. Het activiteitenniveau ligt het allerhoogst wanneer kinderen
3 jaar zijn.
De grove motoriek in de vroege kinderjaren
3-jarige 4-jarige 5-jarige
Kan niet plotseling draaien Heeft meer controle over Kan effectief start, draaien
of stoppen stoppen en starten van en stoppen tijdens spelletjes
bewegingen en over draaien
Springt met beide voeten Springt gemiddeld tot 70 cm Springt vanuit een aanloop
tegelijk ver tot 90 cm ver
Loopt zelfstandig een trap Loopt, mits geholpen met de Loopt zelfstandig een lange
op, met beurtelings gebruik ene voet na de andere een trap af
van de ene en de andere lange trap af
voet
Staat minstens 5 seconde Hinkelt 4 tot 6 stappen op 1 Hinkelt met gemak een
op 1 ben been afstand van 5 meter
De hoogte van het activiteitenniveau kan verschillen per kind door:
- Aangeboren temperament (drukke baby/peuter, drukke kleuter)
- Genen (eeneiige tweeling)
- Omgevingsfactor (opvoedstijl)
De grove motoriek verschilt tussen jongens en meisjes op een paar punten:
- Jongens over het algemeen sterker
- Jongens een hoger activiteitenniveau.
, - Meisjes zijn vaker beter in activiteiten waarvoor coördinatie van armen en benen
nodig is.
- Sociale factoren gaan ook meespelen welke activiteiten jongens en meisjes doen en
wat er van hen wordt verwacht. (vb voetballen en dansen).
Fijne motoriek (alles wat je met je vingers doet/tenen doet)
Activiteiten zoals gebruik van bestek, knippen, strikken van veters en schrijven.
3-jarige 4-jarige 5-jarige
Knipt papier Vouwt papier in driehoeken Vouwt papier in helften en
kwarten
Plakt met behulp van de Schrijft naam met een krijtje Schrijft naam met een
vingers potlood, tekent driehoek,
rechthoek en cirkel
Tekent o en + (rondjes en Rijgt kralen (1 voor 1 ritme) Kan de juiste pengreep
plusjes) hanteren
Tekent poppetjes Kopieert X (schuine Schrijft de juiste letters na
gekruiste lijnen)
Maakt eenvoudige puzzels Opent knijpers en zet ze Schrijft 2 korte woorden na
ergens op vast
Zindelijk (schoon) worden is een belangrijke mijlpaal in de ontwikkeling. Meisjes zijn uit
onderzoek gebleken eerder zindelijk dan jongens. De kinderen kunnen overdag zindelijk zijn,
maar het duurt vaak nog een paar maanden voordat ze dit ’s nachts ook zijn. (bedplassen)
Voor zindelijk worden moeten de ouders de kinderen niet onder druk zetten. Laat ze het zelf
onderzoeken/ nieuwsgierig worden.
Het geheel zindelijk worden komt naarmate de kinderen ouder worden.
Aan het einde van de kleutertijd vertonen de meeste kinderen een duidelijke voorkeur voor
een bepaalde hand: ze hebben links- of rechtshandigheid ontwikkeld. De handvoorkeur is
bij de geboorte al aanwezig maar nog minder sterk.
Tegenwoordig mogen kinderen zelf kiezen met welke hand ze alles willen doen. Maar veel
linkshandigen beamen dat alles in de wereld rechtshandig is gemaakt.
Volgens onderzoekers speelt de kindertekening een grote rol bij het perfectioneren van de
fijne motoriek en ook bij andere aspecten van de ontwikkeling.
Het tekenen leert kinderen belangrijke lessen:
- Planning
- Zelfbeheersing
- Zelfcorrectie
Volgens ontwikkelingspsycholoog Gardner is de ruwe, ondoordachte tekening van peuters
en kleuters te vergelijken met het brabbelen van baby’s.
Volgens andere onderzoekers doorlopen de tekeningen een aantal stadiums
1. Krabbelstadium eindproduct willekeurige strepen
2. Vormstadium (3 jaar) vormen
3. Ontwerpstadium vermogen ontwikkelen om meerdere eenvoudige vormen te
combineren tot een complexere vorm
4. Picturale stadium (4-5 jaar) tekeningen beginnen op herkenbare objecten uit de
echte wereld te lijken.
H8.1 & H8.2 = 9 blz
H9 = 27 blz
H10 = 25 blz
H11.1 = 3 blz
H12 = 25 blz
H13 = 22 blz
H14.1 = 7 blz
H15.1 & H15.2 = 9 blz
H16.1 = 8 blz
Totaal = 135 blz
8.1 Fysieke groei
Rond hun 6e beginnen de verschillen tussen jongens en meiden groter te worden. Jongens
worden dan gemiddeld zwaarder en langer.
Ook speelt de economische ontwikkelen mee met de groei van kinderen. De betere voeding
en gezondheidszorg in ontwikkelde landen vertalen zich in een aanzienlijke sterkere groei bij
kinderen. Dit geld hetzelfde voor de economische verschillen binnen een land.
Verschillen tussen het lichaam van een 2-jarige en een 6-jarige (uitwendige lichamelijke
veranderingen):
- Lengte
- Gewicht
- De 6e jarige kinderen raken slanker omdat ze hun mollige en ronde vormen verliezen.
- Op 6 jarige leeftijd gaat de verhouding tussen hoofd en lichaam mee lijken op die van
een volwassene.
Inwendige veranderingen kinderen worden sterker en hun zintuigen ontwikkelen zich
volop.
De hersenen groeien het snelst van het gehele lichaam. Een grote rol hierbij spelen de
toename van het aantal verbindingen tussen cellen. Ze maken complexere verbindingen
tussen neuronen mogelijk. Ook zorgen ze voor de snelle ontwikkeling van de cognitieve
vaardigheden. Ook stijgt de hoeveelheid myeline, de beschermende laag rond onderdelen
van neuronen, waardoor de overdracht van zenuwsignalen door de hersencellen versnelt en
het gewicht van de hersenen toeneemt.
Aan het einde van de kleutertijd zijn bepaalde delen in de hersenen vlot gegroeid zoals het
corpus callosum, zenuwvezels die 2 hersenhelften met elkaar verbindt.
De 2 hersenhelften worden ook steeds gedifferentieerder en gespecialiseerder. Lateralisatie
(bepaalde functies vinden hun plek eerder in de ene hersenhelft dan de andere) vindt in de
kleuterjaren ook vaker plaats.
Hersenen:
- Linkerhelft
1. Verbale competentie = praten, lezen, denken, redeneren.
2. Benadert de informatie sequentieel, dus 1 stukje tegelijkertijd.
- Rechterhelft
1. Non-verbale gebieden = ruimtelijk inzicht, herkenning van patronen en
tekeningen, muziek en emotionele uitingen.
2. Informatie op een globale manier verwerken en als 1 geheel behandelen
,De hersenen zijn afhankelijk van elkaar en kunnen ook elkaars taken uitvoeren.
- Bijv. als een gespecialiseerde hersenhelft beschadigd raakt, neemt de andere helft de
taak over.
Het verband tussen de groei van de hersenen en cognitieve ontwikkeling (uit onderzoeken
gebleken):
- Er zijn perioden in de kindertijd waarin de hersenen ongebruikelijke groeispurten
doormaken. Die perioden zijn gekoppeld aan vorderingen op cognitief gebied.
- Toename van de hoeveelheid myeline wellicht verband houdt met de groeiende
cognitieve vaardigheden van kleuters.
Ontwikkeling zintuigen kleutertijd:
- Een beter vermogen om de ogen scherp te stellen. Vb bij het lezen van teksten.
- Specifieke geluiden kunnen isoleren van andere geluiden.
Pas wanneer kleuters een jaar of 6 zijn kunnen ze pas effectief scherpstellen en scannen bij
letters/woorden.
- Perceptuele schematisering het vermogen om tegelijkertijd het geheel en de
afzonderlijke delen te onderscheiden. Vb de vogel.
8.2 Motorische ontwikkeling
De rol van de motorieken bij de ontwikkeling van kinderen.
De grove motoriek
Ook de vooruitgang van de grove motorieke houdt verband met de hersenontwikkeling en
myelinevorming rond neuronen.
De kinderen ontwikkelen motorische vaardigheden tijdens de peuter- en kleuterjaren snel
omdat kinderen zoveel oefenen. Het activiteitenniveau ligt het allerhoogst wanneer kinderen
3 jaar zijn.
De grove motoriek in de vroege kinderjaren
3-jarige 4-jarige 5-jarige
Kan niet plotseling draaien Heeft meer controle over Kan effectief start, draaien
of stoppen stoppen en starten van en stoppen tijdens spelletjes
bewegingen en over draaien
Springt met beide voeten Springt gemiddeld tot 70 cm Springt vanuit een aanloop
tegelijk ver tot 90 cm ver
Loopt zelfstandig een trap Loopt, mits geholpen met de Loopt zelfstandig een lange
op, met beurtelings gebruik ene voet na de andere een trap af
van de ene en de andere lange trap af
voet
Staat minstens 5 seconde Hinkelt 4 tot 6 stappen op 1 Hinkelt met gemak een
op 1 ben been afstand van 5 meter
De hoogte van het activiteitenniveau kan verschillen per kind door:
- Aangeboren temperament (drukke baby/peuter, drukke kleuter)
- Genen (eeneiige tweeling)
- Omgevingsfactor (opvoedstijl)
De grove motoriek verschilt tussen jongens en meisjes op een paar punten:
- Jongens over het algemeen sterker
- Jongens een hoger activiteitenniveau.
, - Meisjes zijn vaker beter in activiteiten waarvoor coördinatie van armen en benen
nodig is.
- Sociale factoren gaan ook meespelen welke activiteiten jongens en meisjes doen en
wat er van hen wordt verwacht. (vb voetballen en dansen).
Fijne motoriek (alles wat je met je vingers doet/tenen doet)
Activiteiten zoals gebruik van bestek, knippen, strikken van veters en schrijven.
3-jarige 4-jarige 5-jarige
Knipt papier Vouwt papier in driehoeken Vouwt papier in helften en
kwarten
Plakt met behulp van de Schrijft naam met een krijtje Schrijft naam met een
vingers potlood, tekent driehoek,
rechthoek en cirkel
Tekent o en + (rondjes en Rijgt kralen (1 voor 1 ritme) Kan de juiste pengreep
plusjes) hanteren
Tekent poppetjes Kopieert X (schuine Schrijft de juiste letters na
gekruiste lijnen)
Maakt eenvoudige puzzels Opent knijpers en zet ze Schrijft 2 korte woorden na
ergens op vast
Zindelijk (schoon) worden is een belangrijke mijlpaal in de ontwikkeling. Meisjes zijn uit
onderzoek gebleken eerder zindelijk dan jongens. De kinderen kunnen overdag zindelijk zijn,
maar het duurt vaak nog een paar maanden voordat ze dit ’s nachts ook zijn. (bedplassen)
Voor zindelijk worden moeten de ouders de kinderen niet onder druk zetten. Laat ze het zelf
onderzoeken/ nieuwsgierig worden.
Het geheel zindelijk worden komt naarmate de kinderen ouder worden.
Aan het einde van de kleutertijd vertonen de meeste kinderen een duidelijke voorkeur voor
een bepaalde hand: ze hebben links- of rechtshandigheid ontwikkeld. De handvoorkeur is
bij de geboorte al aanwezig maar nog minder sterk.
Tegenwoordig mogen kinderen zelf kiezen met welke hand ze alles willen doen. Maar veel
linkshandigen beamen dat alles in de wereld rechtshandig is gemaakt.
Volgens onderzoekers speelt de kindertekening een grote rol bij het perfectioneren van de
fijne motoriek en ook bij andere aspecten van de ontwikkeling.
Het tekenen leert kinderen belangrijke lessen:
- Planning
- Zelfbeheersing
- Zelfcorrectie
Volgens ontwikkelingspsycholoog Gardner is de ruwe, ondoordachte tekening van peuters
en kleuters te vergelijken met het brabbelen van baby’s.
Volgens andere onderzoekers doorlopen de tekeningen een aantal stadiums
1. Krabbelstadium eindproduct willekeurige strepen
2. Vormstadium (3 jaar) vormen
3. Ontwerpstadium vermogen ontwikkelen om meerdere eenvoudige vormen te
combineren tot een complexere vorm
4. Picturale stadium (4-5 jaar) tekeningen beginnen op herkenbare objecten uit de
echte wereld te lijken.
