Deel 1: Gehoor
Hoofdstuk 1: Welke zijn de beroepsdomeinen van de audioloog?
Doorlezen in boek P.5-9 + ppt afdrukken
Wat is audiologie:
- Audiologie:
Audiologie is een studiegebied gewijd aan het helpen van mensen met gehoorverlies en
evenwichtsdysfuncties.
- Audioloog:
o Gezondheidszorgberoep
o Identificatie, beoordeling, behandeling, /rehabilitatie en preventie van gehoor- en
evenwichtsstoornissen
o Samenwerken met andere professionals: NKO-arts, pediaters, geniaters, oncologen,
neurologen, logopedisten, psychologen, ingenieurs,…
Welke zijn de beroepsdomeinen van de audioloog:
- Klinische audiologie:
o Audiologisch diagnostische onderzoek (subjectieve en objectieve testen)
o Evenwichtsonderzoek
- Kinderaudiologie:
- Hoortoestelaanpassing:
o Hoorapparaten aanpassen
o Cochleair implantaat (CI) fitten
o Botverankerd hoortoestel (BAHA) aanpassen
- Aanpassing hulpmiddelen:
- Gehoorrevalidatie:
o Hoortraining
o Lipleesvaardigheden trainen (spraakafzien)
o Tinnitusteam
o Evenwichtsfunctie revalideren
- Preventie en voorlichting:
o Sensibilisering
o Geluidsmetingen uitvoeren
o Gehoorbescherming adviseren en aanpassen
- Wetenschappelijk onderzoek:
1
,2
,Hoofdstuk 2: Enkele inleidende begrippenppt afdrukken
2.1 Decibelschalen
De decibelschalen:
- dB SPL:
dB SPL of dB Sound Pressure Level is de fysische of absolute decibel. Hier is de referentiedruk die
gebruikt wordt onafhankelijk van de frequentie van het geluid.
In de audiologie wordt de dB SPL- schaal regelmatig gebruikt wanneer de stimulus die we aanbieden
geen zuivere toon maar een complex signaal is, zoals bijvoorbeeld woorden of zinnen.
o Het menselijk oor is het gevoeligst tussen de 1000 en 2000 Hz.
o dB SPL: wanneer als referentie p ref (= 2,0 x 10 -5 Pa) wordt gebruikt
- dB HL:
dB HL of dB Hearing Level is de fysiologische of relatieve decibel, hierbij gaan we uit van de
gemiddelde hoordrempel van de populatie. We gebruiken dit wanneer we de gehoordrempel willen
beschrijven.
o We stellen deze gelijk aan 0dB HL, dit is de fysiologische decibel of de relatieve decibel.
- dB SL:
dB SL schaal drukt de luidheidswaarneming van een bepaalde persoon uit ten opzichte van zijn/haar
eigen gehoordrempel.
o 0 dB SL geeft dus de gehoordrempel weer en 20 dB SL wil zeggen dat een bepaald geluid 20
dB boven de eigen gehoordrempel ligt.
o Deze dB schaal wordt vooral gebruik bij test die werken met stimuli die supralaminair zijn
(een intensiteit hebben boven de eigen gehoordrempel), bijvoorbeeld bij het bepalen van de
intensiteit van tinnitus.
Schematische voorstelling van de omzetting van dB SPL naar dB HL:
Zie ook dia 9!
- Op de X-as wordt de frequentie uit gezet, op de Y-as het gehoorverlies in dB.
- Het figuur geeft een weergave van hoe deze omzetting in zijn werk gaat.
o De eenheid dB HL is dus afgeleid van de eenheid dB SPL.
• Men kan hiermee de gehoordrempel uitdrukken ten opzichte van de gemiddelde
gehoordrempel van een grote groep 20-jarigen.
• Ligt de gehoordrempel van een individu gelijk aan het gemiddelde van de populatie,
dan ligt de drempel op 0 dB HL.
• Het is zeker mogelijk om een gehoordrempel te hebben die beter ligt dan gemiddeld,
bijvoorbeeld op -5 of -10 dB HL.
▪ Dat betekent dat iemand geluiden die 5 dB zachter zijn dan de geluiden die
door de gemiddelde 20-jarige net wordt waargenomen, nog gehoord wordt.
3
, 2.2 Dimensies van het hoorgebied
Dimensies van het hoorgebied:
- Psychoakoestiek:
In de psychoakoestiek beschrijven ze de individuele indruk die iemand krijgt van een bepaald geluid.
De psychoakoestiek houdt zich bezig met hoe mensen geluid waarnemen, het gaat hier vooral over
de relatie tussen subjectieve waarneming (psychologie) en objectieve natuurkundige aspecten
(akoestiek) van klank.
Twee parameters uit de psychoakoestiek die voor de audiologie van belang zijn:
o Luidheid:
Luidheid is de subjectieve tegenhanger van de intensiteit. Een geluid met een lage intensiteit
komt stil of zacht over, een geluid met een hoge intensiteit luid of hard.
o Toonhoogte:
De toonhoogte is de subjectieve tegenhanger van de frequentie. Een geluid met een lage
frequentie klinkt dof, laag en een geluid met een hoge frequentie scherp. (denk aan piano)
- Wanneer we het gebied willen beschrijven dat hoorbaar is voor elke normaalhorende dan kunnen
we weer gebruik maken van de parameters:
o Frequentie:
Wat de frequentie betreft, kan gesteld worden dat het menselijk oor gevoelig is voor
frequenties tussen 20 en 20.000 Hz.
We zijn echter niet even gevoelig voor deze verschillende frequenties; bepaalde frequenties
zijn makkelijker waarneembaar dan andere. We zijn het meest gevoelig voor frequenties
rond 1000 à 2000 Hz.
• Ultrasone geluiden:
Ultrasone geluiden zijn geluiden met een frequentie hoger dan 16 à 20 kHz en deze
zijn onhoorbaar voor de mens.
• Infrasone geluiden:
Infrasone geluiden zijn geluiden met een frequentie lager dan 16 Hz, zijn eveneens
onhoorbaar, maar wel waarneembaar als vibratie.
o Intensiteit:
Bij intensiteit maken we gebruik van de eenheid dB HL om het menselijk gehoor te
beschrijven. Een drempel lager dan 20 dB HL wordt als normaal beschouwd. O dB HL is de
gemiddelde gehoordrempel.
Vanaf de leeftijd van 20 jaar begint het gehoor stilaan af te nemen en vooral in de hoge
frequenties, sneller in de hoge dan de lage frequenties.
• Uncomfortable Loudness Level:
Uncomfortable Loudness Level (ULL) is wanneer de intensiteit van een geluid te hoog
oploopt, kan dat een vervelende sensatie veroorzaken. Dit is het niveau waarbij geluid
onaangenaam luidt wordt en is de bovengrens van het hoorgebied.
Dit is bij de mens gemiddeld 120 dB HL
- Spraakbanaan:
De spraakbanaan is wanneer we de frequenties en intensiteiten van spraakklanken uitzetten in een
normaal toonaudiogram, vormen die spraakklanken samen een figuur, dat lijkt op een banaan.
4
Hoofdstuk 1: Welke zijn de beroepsdomeinen van de audioloog?
Doorlezen in boek P.5-9 + ppt afdrukken
Wat is audiologie:
- Audiologie:
Audiologie is een studiegebied gewijd aan het helpen van mensen met gehoorverlies en
evenwichtsdysfuncties.
- Audioloog:
o Gezondheidszorgberoep
o Identificatie, beoordeling, behandeling, /rehabilitatie en preventie van gehoor- en
evenwichtsstoornissen
o Samenwerken met andere professionals: NKO-arts, pediaters, geniaters, oncologen,
neurologen, logopedisten, psychologen, ingenieurs,…
Welke zijn de beroepsdomeinen van de audioloog:
- Klinische audiologie:
o Audiologisch diagnostische onderzoek (subjectieve en objectieve testen)
o Evenwichtsonderzoek
- Kinderaudiologie:
- Hoortoestelaanpassing:
o Hoorapparaten aanpassen
o Cochleair implantaat (CI) fitten
o Botverankerd hoortoestel (BAHA) aanpassen
- Aanpassing hulpmiddelen:
- Gehoorrevalidatie:
o Hoortraining
o Lipleesvaardigheden trainen (spraakafzien)
o Tinnitusteam
o Evenwichtsfunctie revalideren
- Preventie en voorlichting:
o Sensibilisering
o Geluidsmetingen uitvoeren
o Gehoorbescherming adviseren en aanpassen
- Wetenschappelijk onderzoek:
1
,2
,Hoofdstuk 2: Enkele inleidende begrippenppt afdrukken
2.1 Decibelschalen
De decibelschalen:
- dB SPL:
dB SPL of dB Sound Pressure Level is de fysische of absolute decibel. Hier is de referentiedruk die
gebruikt wordt onafhankelijk van de frequentie van het geluid.
In de audiologie wordt de dB SPL- schaal regelmatig gebruikt wanneer de stimulus die we aanbieden
geen zuivere toon maar een complex signaal is, zoals bijvoorbeeld woorden of zinnen.
o Het menselijk oor is het gevoeligst tussen de 1000 en 2000 Hz.
o dB SPL: wanneer als referentie p ref (= 2,0 x 10 -5 Pa) wordt gebruikt
- dB HL:
dB HL of dB Hearing Level is de fysiologische of relatieve decibel, hierbij gaan we uit van de
gemiddelde hoordrempel van de populatie. We gebruiken dit wanneer we de gehoordrempel willen
beschrijven.
o We stellen deze gelijk aan 0dB HL, dit is de fysiologische decibel of de relatieve decibel.
- dB SL:
dB SL schaal drukt de luidheidswaarneming van een bepaalde persoon uit ten opzichte van zijn/haar
eigen gehoordrempel.
o 0 dB SL geeft dus de gehoordrempel weer en 20 dB SL wil zeggen dat een bepaald geluid 20
dB boven de eigen gehoordrempel ligt.
o Deze dB schaal wordt vooral gebruik bij test die werken met stimuli die supralaminair zijn
(een intensiteit hebben boven de eigen gehoordrempel), bijvoorbeeld bij het bepalen van de
intensiteit van tinnitus.
Schematische voorstelling van de omzetting van dB SPL naar dB HL:
Zie ook dia 9!
- Op de X-as wordt de frequentie uit gezet, op de Y-as het gehoorverlies in dB.
- Het figuur geeft een weergave van hoe deze omzetting in zijn werk gaat.
o De eenheid dB HL is dus afgeleid van de eenheid dB SPL.
• Men kan hiermee de gehoordrempel uitdrukken ten opzichte van de gemiddelde
gehoordrempel van een grote groep 20-jarigen.
• Ligt de gehoordrempel van een individu gelijk aan het gemiddelde van de populatie,
dan ligt de drempel op 0 dB HL.
• Het is zeker mogelijk om een gehoordrempel te hebben die beter ligt dan gemiddeld,
bijvoorbeeld op -5 of -10 dB HL.
▪ Dat betekent dat iemand geluiden die 5 dB zachter zijn dan de geluiden die
door de gemiddelde 20-jarige net wordt waargenomen, nog gehoord wordt.
3
, 2.2 Dimensies van het hoorgebied
Dimensies van het hoorgebied:
- Psychoakoestiek:
In de psychoakoestiek beschrijven ze de individuele indruk die iemand krijgt van een bepaald geluid.
De psychoakoestiek houdt zich bezig met hoe mensen geluid waarnemen, het gaat hier vooral over
de relatie tussen subjectieve waarneming (psychologie) en objectieve natuurkundige aspecten
(akoestiek) van klank.
Twee parameters uit de psychoakoestiek die voor de audiologie van belang zijn:
o Luidheid:
Luidheid is de subjectieve tegenhanger van de intensiteit. Een geluid met een lage intensiteit
komt stil of zacht over, een geluid met een hoge intensiteit luid of hard.
o Toonhoogte:
De toonhoogte is de subjectieve tegenhanger van de frequentie. Een geluid met een lage
frequentie klinkt dof, laag en een geluid met een hoge frequentie scherp. (denk aan piano)
- Wanneer we het gebied willen beschrijven dat hoorbaar is voor elke normaalhorende dan kunnen
we weer gebruik maken van de parameters:
o Frequentie:
Wat de frequentie betreft, kan gesteld worden dat het menselijk oor gevoelig is voor
frequenties tussen 20 en 20.000 Hz.
We zijn echter niet even gevoelig voor deze verschillende frequenties; bepaalde frequenties
zijn makkelijker waarneembaar dan andere. We zijn het meest gevoelig voor frequenties
rond 1000 à 2000 Hz.
• Ultrasone geluiden:
Ultrasone geluiden zijn geluiden met een frequentie hoger dan 16 à 20 kHz en deze
zijn onhoorbaar voor de mens.
• Infrasone geluiden:
Infrasone geluiden zijn geluiden met een frequentie lager dan 16 Hz, zijn eveneens
onhoorbaar, maar wel waarneembaar als vibratie.
o Intensiteit:
Bij intensiteit maken we gebruik van de eenheid dB HL om het menselijk gehoor te
beschrijven. Een drempel lager dan 20 dB HL wordt als normaal beschouwd. O dB HL is de
gemiddelde gehoordrempel.
Vanaf de leeftijd van 20 jaar begint het gehoor stilaan af te nemen en vooral in de hoge
frequenties, sneller in de hoge dan de lage frequenties.
• Uncomfortable Loudness Level:
Uncomfortable Loudness Level (ULL) is wanneer de intensiteit van een geluid te hoog
oploopt, kan dat een vervelende sensatie veroorzaken. Dit is het niveau waarbij geluid
onaangenaam luidt wordt en is de bovengrens van het hoorgebied.
Dit is bij de mens gemiddeld 120 dB HL
- Spraakbanaan:
De spraakbanaan is wanneer we de frequenties en intensiteiten van spraakklanken uitzetten in een
normaal toonaudiogram, vormen die spraakklanken samen een figuur, dat lijkt op een banaan.
4
