Biologische psychologie
Contents
H1 ............................................................................................................................................................ 3
4 biologische verklaringsmodellen voor gedrag:................................................................................. 3
Evolutie feiten ..................................................................................................................................... 3
Centraal zenuwstelsel (CZS) ................................................................................................................ 3
Cellen ................................................................................................................................................... 4
Neuronen https://www.youtube.com/watch?v=IG7zpGO-KUE ........................................................ 4
Soorten neuronen: .......................................................................................................................... 5
Vorm neuron door functie............................................................................................................... 5
Gliacellen: ondersteunend .............................................................................................................. 7
Bloed brein barriere ........................................................................................................................ 7
Actiepotentiaal (1.3) https://www.youtube.com/watch?v=0O8gVJLpVVE ........................................ 8
Rust en actie potentiaal................................................................................................................... 8
Vurend neuron ................................................................................................................................ 8
Samenvatting actiepotentiaal ............................................................................................................. 8
H2 .......................................................................................................................................................... 11
Synapsen............................................................................................................................................ 11
Hoe vuurt een neuron? ..................................................................................................................... 11
Wat gebeurd er bij de synapse: stappen........................................................................................... 12
Stoffen die lijken op neurotransmitters ............................................................................................ 14
Synaps en alcohol .......................................................................................................................... 14
Effect van drugs / medicijn (nabootsen) ........................................................................................... 14
Hormonen en hormoon afgifte ......................................................................................................... 15
Elektrische synapse ........................................................................................................................... 16
H3 Anatomie en onderzoeksmethoden ................................................................................................ 18
Indeling brein..................................................................................................................................... 19
Het zenuwstelsel ............................................................................................................................... 20
Terminologie ..................................................................................................................................... 22
Ruggenmerg ...................................................................................................................................... 23
Hindbrain, midbrain, forebrain ......................................................................................................... 24
Hindbrain ....................................................................................................................................... 24
Midbrain ........................................................................................................................................ 26
Forebrain ....................................................................................................................................... 27
De amygdala .................................................................................................................................. 30
, Ventrikels, hersenkwabben, cerebrale cortex .................................................................................. 31
Ventrikels....................................................................................................................................... 31
Hersenkwabben https://www.youtube.com/watch?v=hVyVHuQMXz8 ...................................... 32
Onderzoekstechnieken...................................................................................................................... 39
H 4 ......................................................................................................................................................... 43
DNA.................................................................................................................................................... 43
RNA .................................................................................................................................................... 43
Hoe word genetisch materiaal doorgegeven .................................................................................... 44
SRY gen .............................................................................................................................................. 45
Overerving ......................................................................................................................................... 45
Multifactoriele overerving................................................................................................................. 46
Ontwikkeling czs ................................................................................................................................ 47
Ontwikkeling en leren ....................................................................................................................... 47
Brein plasticiteit na hersenschade .................................................................................................... 49
Herstelmechanismen:.................................................................................................................... 49
H5 Visie .................................................................................................................................................. 51
Opbouw van het oog ......................................................................................................................... 51
Kleurperceptie ................................................................................................................................... 56
Verwerking in het brein ..................................................................................................................... 59
Wat en waar route ............................................................................................................................ 61
Primaire en secundaire visuele cortex .............................................................................................. 62
Visuele aandoeningen ....................................................................................................................... 63
H6 Gehoor en sensorische systemen .................................................................................................... 66
Het oor............................................................................................................................................... 67
Slakkenhuis/ cochlea ......................................................................................................................... 68
Auditieve route.................................................................................................................................. 70
Geluid lokalisatie ............................................................................................................................... 72
Doofheid ............................................................................................................................................ 72
Gehoorverlies door oudheid ............................................................................................................. 73
Evenwichtsorgaan (vestibulair orgaan) ............................................................................................. 73
Somatosensorisch systeem ............................................................................................................... 74
Verschillende typen receptoren ........................................................................................................ 74
Pijn ..................................................................................................................................................... 74
Pijnverlichting .................................................................................................................................... 75
Jeuk .................................................................................................................................................... 75
Chemische receptoren ...................................................................................................................... 75
, Samenvatting hoofdstuk uit het boek ............................................................................................... 75
H1
Dualisme = lichaam en brein apart
Monoisme = lichaam en mind (brein) zijn 1
4 biologische verklaringsmodellen voor gedrag:
- Fysiologische verklaring: focus op gedrag gerelateerd aan lichamelijke processen
- Ontogenetische verklaring: focus op beschrijving hoe gedrag zich binnen een individu kan
ontwikkelen (kind word ouder, en minder impulsief)
- Evolutionaire verklaring: focus op gedrag als gevolg van de evolutie van een soort (denk apen
of vleermuisvleugels)
- Functionele verklaring: focus op doel van het gedrag, waarom is het zo ontwikkeld?
(zeedieren die lijken op planten bv)
Evolutie feiten
- Genen muteren random
- Fittest = best aangepast aan de omgeving
- Reproductie van genen is van belang
- Er is geen ‘doelgerichte selectie’
Waarneming vind plaats in de hersenen. Zintuigen zijn alleen maar een hulpmiddel
Centraal zenuwstelsel (CZS)
Hersenen en ruggenmerg bestaan uit:
- Neuronen (zenuwcellen) : informatie en prikkeloverdracht
- Gliacellen (steuncellen) : diverse ondersteunende functies
Perifeer zenuwstelsel bestaat uit somatisch en autonoom. Somatisch is dat wij zelf controle hebben.
En autonoom is wat je lichaam regelt, ademhaling, bloedruk etc. autonoom (automatisch)
Het autonoom stelsel bestaat uit sympathisch en parasympatisch
Sympathisch = alert, stress, verminderd lichaamsfuncties zoals spijsvertering
Parasympatisch = actief in ruststand, stimuleert lichaamsfuncties zoals spijsvertering
Denk aan paralysed (verlamd) = liggen in bed = in rust
, Cellen
Ramon y cajal had bedacht dat cellen in de hersenen gescheiden zijn, net zoals in de rest van het
lichaam.
- Een cel bestaat uit een membraan, wat de binnenkant van de cel van de buitenkant scheidt,
- Alle cellen behalve rode bloedcellen hebben een nucleus, deze houd dna en dus
chromosomen vast, omdat dna niet kan overleven in een waterige omgeving.
- Cellen hebben ook ribosomen, deze nemen nieuwe proteine moleculen aan. Vaak zitten
ribosomen vast aan het endoplastisch reticulum, een netwerk van buisjes die de eitwitten
naar andere plekken brengen.
- Ook hebben cellen een mitochondrium, deze verzorgt alle energie die een cel nodig heeft
voor zijn activiteiten.
Neuronen https://www.youtube.com/watch?v=IG7zpGO-KUE
Neuronen bestaan uit:
- Dendrieten: ontvangen van informatie (input)
- Soma: cellichaam
- Axon: geeft informatie door aan andere neuronen (output)
- Presynaptische terminal
De axon is omringt met myeline (myeline schede) voor snellere overdracht. Hierdoor maakt de
impuls eigenlijk allemaal sprongetjes om over die myeline heen te komen, waardoor ze sneller gaan.
Elke keer dat de impuls tusseninland, is dat op de insnoering van Ranvier. De myeline bestaat uit
cellen van schwann, die gewikkeld zitten om de axon.
Contents
H1 ............................................................................................................................................................ 3
4 biologische verklaringsmodellen voor gedrag:................................................................................. 3
Evolutie feiten ..................................................................................................................................... 3
Centraal zenuwstelsel (CZS) ................................................................................................................ 3
Cellen ................................................................................................................................................... 4
Neuronen https://www.youtube.com/watch?v=IG7zpGO-KUE ........................................................ 4
Soorten neuronen: .......................................................................................................................... 5
Vorm neuron door functie............................................................................................................... 5
Gliacellen: ondersteunend .............................................................................................................. 7
Bloed brein barriere ........................................................................................................................ 7
Actiepotentiaal (1.3) https://www.youtube.com/watch?v=0O8gVJLpVVE ........................................ 8
Rust en actie potentiaal................................................................................................................... 8
Vurend neuron ................................................................................................................................ 8
Samenvatting actiepotentiaal ............................................................................................................. 8
H2 .......................................................................................................................................................... 11
Synapsen............................................................................................................................................ 11
Hoe vuurt een neuron? ..................................................................................................................... 11
Wat gebeurd er bij de synapse: stappen........................................................................................... 12
Stoffen die lijken op neurotransmitters ............................................................................................ 14
Synaps en alcohol .......................................................................................................................... 14
Effect van drugs / medicijn (nabootsen) ........................................................................................... 14
Hormonen en hormoon afgifte ......................................................................................................... 15
Elektrische synapse ........................................................................................................................... 16
H3 Anatomie en onderzoeksmethoden ................................................................................................ 18
Indeling brein..................................................................................................................................... 19
Het zenuwstelsel ............................................................................................................................... 20
Terminologie ..................................................................................................................................... 22
Ruggenmerg ...................................................................................................................................... 23
Hindbrain, midbrain, forebrain ......................................................................................................... 24
Hindbrain ....................................................................................................................................... 24
Midbrain ........................................................................................................................................ 26
Forebrain ....................................................................................................................................... 27
De amygdala .................................................................................................................................. 30
, Ventrikels, hersenkwabben, cerebrale cortex .................................................................................. 31
Ventrikels....................................................................................................................................... 31
Hersenkwabben https://www.youtube.com/watch?v=hVyVHuQMXz8 ...................................... 32
Onderzoekstechnieken...................................................................................................................... 39
H 4 ......................................................................................................................................................... 43
DNA.................................................................................................................................................... 43
RNA .................................................................................................................................................... 43
Hoe word genetisch materiaal doorgegeven .................................................................................... 44
SRY gen .............................................................................................................................................. 45
Overerving ......................................................................................................................................... 45
Multifactoriele overerving................................................................................................................. 46
Ontwikkeling czs ................................................................................................................................ 47
Ontwikkeling en leren ....................................................................................................................... 47
Brein plasticiteit na hersenschade .................................................................................................... 49
Herstelmechanismen:.................................................................................................................... 49
H5 Visie .................................................................................................................................................. 51
Opbouw van het oog ......................................................................................................................... 51
Kleurperceptie ................................................................................................................................... 56
Verwerking in het brein ..................................................................................................................... 59
Wat en waar route ............................................................................................................................ 61
Primaire en secundaire visuele cortex .............................................................................................. 62
Visuele aandoeningen ....................................................................................................................... 63
H6 Gehoor en sensorische systemen .................................................................................................... 66
Het oor............................................................................................................................................... 67
Slakkenhuis/ cochlea ......................................................................................................................... 68
Auditieve route.................................................................................................................................. 70
Geluid lokalisatie ............................................................................................................................... 72
Doofheid ............................................................................................................................................ 72
Gehoorverlies door oudheid ............................................................................................................. 73
Evenwichtsorgaan (vestibulair orgaan) ............................................................................................. 73
Somatosensorisch systeem ............................................................................................................... 74
Verschillende typen receptoren ........................................................................................................ 74
Pijn ..................................................................................................................................................... 74
Pijnverlichting .................................................................................................................................... 75
Jeuk .................................................................................................................................................... 75
Chemische receptoren ...................................................................................................................... 75
, Samenvatting hoofdstuk uit het boek ............................................................................................... 75
H1
Dualisme = lichaam en brein apart
Monoisme = lichaam en mind (brein) zijn 1
4 biologische verklaringsmodellen voor gedrag:
- Fysiologische verklaring: focus op gedrag gerelateerd aan lichamelijke processen
- Ontogenetische verklaring: focus op beschrijving hoe gedrag zich binnen een individu kan
ontwikkelen (kind word ouder, en minder impulsief)
- Evolutionaire verklaring: focus op gedrag als gevolg van de evolutie van een soort (denk apen
of vleermuisvleugels)
- Functionele verklaring: focus op doel van het gedrag, waarom is het zo ontwikkeld?
(zeedieren die lijken op planten bv)
Evolutie feiten
- Genen muteren random
- Fittest = best aangepast aan de omgeving
- Reproductie van genen is van belang
- Er is geen ‘doelgerichte selectie’
Waarneming vind plaats in de hersenen. Zintuigen zijn alleen maar een hulpmiddel
Centraal zenuwstelsel (CZS)
Hersenen en ruggenmerg bestaan uit:
- Neuronen (zenuwcellen) : informatie en prikkeloverdracht
- Gliacellen (steuncellen) : diverse ondersteunende functies
Perifeer zenuwstelsel bestaat uit somatisch en autonoom. Somatisch is dat wij zelf controle hebben.
En autonoom is wat je lichaam regelt, ademhaling, bloedruk etc. autonoom (automatisch)
Het autonoom stelsel bestaat uit sympathisch en parasympatisch
Sympathisch = alert, stress, verminderd lichaamsfuncties zoals spijsvertering
Parasympatisch = actief in ruststand, stimuleert lichaamsfuncties zoals spijsvertering
Denk aan paralysed (verlamd) = liggen in bed = in rust
, Cellen
Ramon y cajal had bedacht dat cellen in de hersenen gescheiden zijn, net zoals in de rest van het
lichaam.
- Een cel bestaat uit een membraan, wat de binnenkant van de cel van de buitenkant scheidt,
- Alle cellen behalve rode bloedcellen hebben een nucleus, deze houd dna en dus
chromosomen vast, omdat dna niet kan overleven in een waterige omgeving.
- Cellen hebben ook ribosomen, deze nemen nieuwe proteine moleculen aan. Vaak zitten
ribosomen vast aan het endoplastisch reticulum, een netwerk van buisjes die de eitwitten
naar andere plekken brengen.
- Ook hebben cellen een mitochondrium, deze verzorgt alle energie die een cel nodig heeft
voor zijn activiteiten.
Neuronen https://www.youtube.com/watch?v=IG7zpGO-KUE
Neuronen bestaan uit:
- Dendrieten: ontvangen van informatie (input)
- Soma: cellichaam
- Axon: geeft informatie door aan andere neuronen (output)
- Presynaptische terminal
De axon is omringt met myeline (myeline schede) voor snellere overdracht. Hierdoor maakt de
impuls eigenlijk allemaal sprongetjes om over die myeline heen te komen, waardoor ze sneller gaan.
Elke keer dat de impuls tusseninland, is dat op de insnoering van Ranvier. De myeline bestaat uit
cellen van schwann, die gewikkeld zitten om de axon.
